EKONOMİ/İSTANBUL
6 Şubat depremlerinde büyük yıkıma uğrayan ve en fazla can kaybı olan Hatay'da elektrik sorunu devam ediyor. Altyapı için birçok müdahalede bulunulduğu belirtilmesine rağmen enerji sorunu bitmeyen kentte yıllardır haftada en az birkaç defa, saatleri bulan elektrik kesintileri meydana geliyor. Bölge halkı özellikle hava sıcaklığının eksilere indiği bu soğuk kış günlerinde günlerdir devam eden kesintilerden dolayı türlü zorluklarla karşı karşıya kalmış durumda.
Yaz aylarında meydana gelen kesintilerin çoğunlukla altyapı çalışmaları nedeniyle yapıldığı belirtilirken, benzer kesintilerin ısınmak için, özellikle konteynerlerde yaşayanlar için, elektriğin hayati önemde olduğu kış günlerinde de meydana gelmesi kafalarda soru işaretleri bırakıyor.
Tedarikçi konumunda olan Toroslar Elektrik Dağıtım AŞ'den (Toroslar EDAŞ) yaşanan durumla ilgili yapılan ilk açıklama tepki çekti.
Şirket, Hatay genelinde bazı bölgelerde yaklaşık 1 haftayı bulan elektrik kesintileriyle ilgili birkaç gün boyunca açıklama yapmazken, bir ilçedeki kaçak kullanımlar hakkında ayrıntılı bir bülten yayınladı.
Açıklama şöyle:
“Hatay ve çevresinde 31 Aralık tarihinde etkisini artıran ani sıcaklık düşüşleri, ısınma ihtiyacını ve buna bağlı olarak elektrik enerjisine olan talebi önemli ölçüde artırmıştır. Ancak, elektrik enerjisiyle ısınma sağlanan bölgelerde gözlemlenen kontrolsüz ve kayıt dışı tüketim, dağıtım şebekesi üzerinde aşırı yüklenmeye yol açarak ciddi teknik hasarlara sebebiyet vermiştir. Toroslar EDAŞ, bu usulsüz müdahalelerin yol açtığı arızaların önüne geçmek ve kesintisiz enerji arzını sağlamak amacıyla ‘Acil Eylem Planı’ kapsamında Samandağ ilçesinde geniş çaplı bir denetim operasyonu gerçekleştirmiştir.
Toroslar EDAŞ ekiplerinin saha operasyonları kapsamında, Samandağ ilçesinde yer alan 17 mahalle ve 27 trafo bölgesinde kontroller gerçekleştirilmiştir. Kontrol edilen her 4 evden birinde kaçak veya kural dışı elektrik kullanımı tespit edilmiştir. Yapılan teknik incelemeler sonucunda 100’e yakın tesiste kaçak veya usulsüz elektrik kullanımı tespit edilirken; bu usulsüzlüklerin enerji sistemine milyonlarca lira maliyeti hesaplanmıştır. Bu durum, soğuk hava koşullarında zaten artan enerji talebinin, dağıtım şebekesi üzerinde öngörülemez ve planlama dışı bir yüke dönüşmesine neden olmaktadır.
Usulsüz enerji tüketimi sadece ekonomik bir kayıp oluşturmakla kalmayıp, şebekedeki trafo ve hatların yanmasına, dolayısıyla bölge genelinde uzun süreli kesintilere neden olmaktadır. Şebeke sağlığını korumak adına yapılan saha tespitlerinde, kaçak kullanım kaynaklı aşırı yüklenmenin şebeke envanterine verdiği zararların boyutu titizlikle incelenmektedir. Bu kapsamda, kayıt dışı tüketim nedeniyle hasar görerek devre dışı kalan 105 adet trafo ile aşırı ısınma sonucu yanan ve kullanılamaz hale gelen 25.360 metre şebeke iletkeni ve kablo miktarı teknik raporlara yansıtılmıştır.
Arızaların giderilmesi için harcanan onarım, işçilik ve şebeke envanteri giderleri ile teknik hasarların yol açtığı maddi zararlar dahil olmak üzere, şebekede oluşan tahmini toplam 80 milyon lira tutarındaki maliyet kayıt altına alınmıştır. İlgili birimlerin denetimleri sonucunda kesinleşen bu toplam miktar, bölgedeki rehabilitasyon çalışmalarına temel dayanak oluşturacaktır.
Şebeke sağlığını korumak ve dürüst abonenin enerji hakkına sahip çıkmak adına; çevrede gözlemlenen şüpheli elektrik kullanım durumlarının, mühürsüz sayaçların veya şebekeye usulsüz müdahale girişimlerinin 186 Çağrı Merkezi üzerinden bildirilmesi büyük önem taşımaktadır.”
Bildirimlerde kimlik bilgilerinin tamamen gizli tutulduğunu hatırlatan şirket, bölgenin enerji güvenliğini sağlamak adına tüm paydaşlarla iş birliği içinde çalışmaya devam edeceğini bildirdi.
CHP'li Kara'dan sert tepki
CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, Toroslar EDAŞ'ın açıklamasının kabul edilemez olduğunu belirtti. Kara, "Toroslar EDAŞ'ın elektrik kesintileri için yurttaşları, özellikle Samandağ halkını suçlaması kabul edilemez. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının resmi verilerine göre trafo, direk, pano gibi elektrik altyapısı bileşenlerinin önemli bir kısmı halen onarılmış değil. Fatura göndermeye ve elektriği kesmeye gelince çok hızlı davranan Toroslar EDAŞ, Hatay halkına bir özür borçludur. Bakanlık, elektrik iletim ve dağıtım şirketlerini denetlemeli; bu şirketlerin gerekli altyapı yatırımlarını ivedilikle tamamlamasını sağlamalıdır." ifadelerini kullandı.
"200'ün üzerinde personel, 75 araç ve iş makinesi ile sahada bulunuyor"
Şirketten yapılan yeni açıklamada ise, Enerjisa Dağıtım Şirketleri bünyesinde faaliyet gösteren Toroslar EDAŞ'ın, yılın ilk günlerinden bu yana artan ısınma ihtiyacının elektrik tüketimini yükseltmesi üzerine kent genelinde ilave trafo kurulumları, güç yükseltmeleri ve yük dengeleme çalışmalarını eş zamanlı yürüttüğü belirtildi.
Açıklamada, elektrikli ısınmanın yaygınlaşmasıyla bazı mahallelerde şebeke yükünün kısa sürede olağan seviyelerin üzerine çıktığı ifade edilirken, olası kesintilerin önüne geçmek amacıyla sahada yoğun çalışma yürütülüyor. Bu kapsamda yalnızca Hatay'dan değil, diğer illerden ve yüklenici firmalardan da destek alınarak 200'ün üzerinde personel, 75 araç ve iş makinesi ile sahada bulunuyor.
Çalışmalar kapsamında bugüne kadar Samandağ'da 4, Antakya'da 2 ilave trafo kurulumu tamamlanırken, Antakya'da 9, Defne'de 7, güç yükseltimi devreye alındı, Samandağ'da ise 2 bölge ayrımı gerçekleştirildi. Sahada devam eden çalışmalar çerçevesinde Samandağ'da 6 ilave trafo, 2 güç yükseltimi ve 1 bölge ayrımı, Antakya'da 1 güç yükseltimi ve 3 bölge ayrımı, Defne'de ise 2 güç yükseltimi ve 2 bölge ayrımı çalışmaları sürdürülüyor.
İlerleyen günlerde hayata geçirilmesi planlanan yeni etapta ise Samandağ'da 12 ilave trafo, 6 güç yükseltimi ve 8 bölge ayrımı, Antakya'da 1 ilave trafo, 1 güç yükseltimi ve 3 bölge ayrımı, Defne'de 1 ilave trafo, 1 güç yükseltimi ve 2 bölge ayrımı yapılması öngörülüyor.
Toroslar EDAŞ, yürütülen çalışmaların yalnızca anlık arızalara müdahale amacı taşımadığını, benzer yük artışlarının tekrar yaşanması ihtimaline karşı altyapının kalıcı olarak güçlendirilmesini hedeflediğini vurguluyor. Türkiye'nin enerji altyapısında kamu hizmeti sorumluluğuyla görev yapan Toroslar EDAŞ, sorumluluk sahasında olan illerin tamamında 4 bin 64 çalışanıyla ve bölgenin insanlarından oluşan saha ekipleriyle kesintisiz enerji arzı için kesintisiz görev yapıyor. Şirket, Hatay'da deprem öncesinde olduğu gibi bugün de sahada olmaya devam ettiğini, bölgenin insanlarından oluşan ekipleriyle enerjinin kesintisiz sağlanması için sorumluluk almaya devam edeceğini belirtiyor.
Bakanlıktan açıklama
Bakanlıktan yapılan açıklamada da, Hatay'da meydana gelen elektrik kesintileri ve bu kesintiler konusunda kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerin yakından takip edildiği belirtildi.
Hatay'da yeni yılla birlikte özellikle gece saatlerinde ani sıcaklık düşüşleri meydana geldiği belirtilen açıklamada, "Mevsim normallerinin dışında gelişen bu durum bir yandan elektrik tüketimini rekor seviyelere yükseltirken diğer taraftan da elektrikli ısıtıcıların kullanıldığı bölgelerde şebekede aşırı yüklenmeye sebebiyet vermiştir. Elektrik şebekesindeki dengesiz yüklenmeler arızaları beraberinde getirirken, meydana gelen kesintilere müdahale etmek amacıyla farklı illerden 200'ün üzerinde personel 1 Ocak itibarıyla Hatay'a sevk edilmiştir." denildi.
Açıklamada, Altınözü ve Yayladağı ilçelerinde fırtına ve kardan dolayı 60 elektrik direğinin yıkıldığı ve teknik ekiplerin hızla gerekli onarımları yaptığı, söz konusu ilçelerde afet kaynaklı sorunun ortadan kaldırıldığı bildirildi.
Antakya, Defne ve Samandağ ilçelerinde ise trafolarda aşırı yüklenmeler yaşandığı, yeni trafo tesisi ve trafo güç artırımı çalışmalarına ivedilikle başlandığı ifade edildi.
İlk etapta 6 yeni trafo tesisi, 16 trafo güç artırımı, 2 trafo bölge ayrımı çalışmasının tamamlandığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
"6 yeni trafo tesisi, 5 trafo güç artımı ve 6 trafo bölge ayrımı da en kısa sürede neticelendirilecektir. Tüm bunlara ilaveten 14 yeni trafo tesisi, 8 trafo güç yükseltimi, 13 trafo bölge ayrımı bu hafta içinde yapılacaktır. Antakya ve Defne ilçelerinde yürütülen arıza-onarım çalışmaları 7 Ocak Çarşamba günü, Samandağ ilçesinde yürütülen çalışmalar ise 10 Ocak Cumartesi tamamlanacaktır. Bölgede TOKİ ve Emlak Konut tarafından inşa edilen deprem konutlarında ve konteyner kentlerde elektrik kaynaklı herhangi bir sorun yaşanmamıştır."
