TÜRKİYE Turizm Yatırımcıları Derneği (TTYD) Başkanı Oya Narin, 10-11 Şubat 2026’da 5’incisini düzenleyecekleri “Tourism Investment Forum” (TIF) hazırlıkları için kolları sıvadıklarında 1997-1998’i anımsadı:
- Tourism Investment Forum (TIF) süreci aslında 1997-1998 yıllarında iş insanlarının küçük bir ortamda bir araya gelmesiyle başlamıştı. 1998 yılında TTYD adına ülkemizi tanıtan bir sunum yaptım.
Zamanla TIF’in potansiyelini, gerekliliğini gördüklerini irdeledi:
- Turizm fuarları, genelde işin ticaretiyle ilgili olan, seyahat acentelerinin yoğun ilgi gösterdiği, bölgeler ve otellerle kontratların bağlandığı alanlardı. “Yatırım ortamı”nı temsil eden bir yapı yoktu. Oysa “yatırım ortamı” sektörümüzün ana mihenk taşıydı.
TTYD’yi TIF’i organize etmeye taşıyan nedenler üzerinde durdu:
- Konaklama olmadan, uçak olmadan, havalimanı ve marina olmadan bu işi yürütmemiz mümkün değil. Bunların bir araya geleceği ortamı Türkiye’de yaratmak gereğinden yola çıktık. TTYD yönetim kurulu olarak TIF’i organize etme kararı aldık.
Oya Narin, TTYD Başkan Yardımcısı Ali Güreli, Yönetim Kurulu Üyeleri Şerife Bilgili Ercantürk, Emre Doruk, üyeler Ece Demirpençe, Yasemin Pirinçcioğlu ve Bora Ercantürk ile Genel Sekreter Öykü Korkmaz’la birlikte düzenlediği sohbet buluşmasında “Destination Future Türkiye” ana başlığı ile gerçekleşecek 5’inci TIF’ı anlattı, sektörün mevcut durumuna değinip, hedeflerini paylaştı.
Narin, önce TIF’in çerçevesini ortaya koydu:
- Turizm sektörünün dünyadaki en önemli aktörlerinin bir araya geldiği iki günlük bir organizasyon. İki gün boyunca büyük işler, büyük çalışmalar yapılıyor, büyük anlaşmalar gündeme geliyor.
Düzenledikleri ilk 4 TIF’in başarısı üzerinde durdu:
- Katılımcı sayısında 1200-1300 kişilere kadar çıktık. Bu katılım, “B2B” tabir edilen iş ortamı için son derece yüksek. Bu ortam bir nevi borsa gibidir. Belki hemen nakde dönen bir borsa değil ama pazarın görüldüğü ortam. Uluslararası zincirlerin trendleri anlaşılıyor.
TTYD’nin kurulduğu günlere döndü:
- TTYD, 1988’de kuruldu. TTYD’yi kuranlar, Türkiye’nin turizm hamlesini gerçekleştiren, bugünkü konaklama tesislerinin ilk adımlarını atanlardır. İlk riskleri alan yatırımcı grubunu temsil ediyoruz. Yolların iyi olmadığı günlerden bugünlere geldik.
Turizm yatırımlarının fitilini ateşleyen dönemin Başbakanı Turgut Özal’a minnet borçlarının olduğunu kaydetti:
- Şu an 25 bin tesisimiz var. TTYD üyelerinin yaptığı yatırımlar 70 milyar doları buluyor. Bu kolay bir iş değil. 10-15-20 senede geri dönüş sağlayabilen, tüccar değil “sevdalı” mantığıyla yapılan bir iş. Konjonktür ne olursa olsun yatırımları bitirmek zorundasınız.
Şu noktaya işaret etti:
- Yatırımcı hassastır. Olumsuz haberlerle kaçıverir. Turizmde olumlu haber, algı yönetimi ve marka değeri çok önemli. Algımız ne kadar parlak olursa o kadar iyi fiyata satma şansı yakalıyoruz.
Türk turizm markalarının sadece Türkiye’de değil, uluslararası alanda da olması gerektiğine vurgu yaptı:
- Dünya hepimizin, herkes her yere gitmeli. Rixos, Dedeman, Titanic gibi markalarımız yurt dışına açılıyor. Mısır’da da, Mekke’de de olmamız gerekiyor.
Geçen yılki TIF’ten çıkan sonuçlar üzerinde durdu:
- Türk turizmini yeniden konumlandırma ihtiyacı netleşti. Önümüzdeki 10-15 sene için tıpkı Suudi Arabistan ve İspanya’nın yaptığı gibi bizim de yeni bir “turizm master planı”na ihtiyacımız var. 2027-2028 sonrası için yatırım ortamımızı dünyaya ilan etmeliyiz.
Türkiye, turizmde rekorlar kırmayı sürdürüyor, 2025 yılını 63.9 milyon ziyaretçi, 65.2 milyar dolar gelirle geride bırakmış bulunuyor.
70 milyar dolarlık yatırımı temsil eden TTYD, özellikle gelir artışı için son yıllarda “turizmde yeniden yapılanmayı” gündeme getiriyor… Bu sese kulak vermek gerekiyor.
Markalaşıp dışa açılma konusunda rolün büyük kısmı sektöre kalsa da bakanlığın, hükümetin onları cesaretlendirecek destekler vermesinde yarar var gibi görünüyor…
Turist başına yüksek gelir için ‘yumuşak güç’e odaklanalım
TTYD Başkan Yardımcısı Ali Güreli, dernekte “soft power”ı (yumuşak güç) temsil ettiğini anımsattı:
- Turizmde “soft power”a artık daha fazla yer ayırmak gerekiyor. Yatırımcılar artık sanat ve kültürü de işin başından itibaren planlamalı. Rakibimiz olan ülkeler bunu çok iyi kavramış durumda. Batı dünyası bunu 100 yılı aşkın süredir yapıyor.
“Soft power” ile kastedilenleri açtı:
- Sanat ve kültürün yanı sıra müzik, dans, eğlence, gastronomi, spor, edebiyat ve felsefeyi katmak lazım. Bunların hepsi bir bütün olarak ülke algısını dünyaya anlatır.
Kısa süre önce katıldığı toplantılardan izlenimlerini paylaştı:
- Gördüm ki artık başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere sektörün içindeki, bağlantılı olanlar dahi bütün kurumlar daha nitelikli turist, daha çok gelir bırakan turist hedefliyor. Bu da yüksek gelir gruplarına hitap eden “nitelikli tesis”lerle sağlanabilir.
Yeni yangın yönetmeliğine uyum hazırlıkları sürüyor, yeni denetim sistemi kuruluyor
TTYD Başkanı Oya Narin, otellerde, turizm tesislerinde yangın güvenliği, daha doğrusu “health and safety” (sağlık ve güvenlik) konusunda ciddi bir süreç olduğunu belirtti:
- Türkiye’de 2007 yönetmeliği öncesi yapılmış 1.2 milyon yatak kapasitesini oluşturan tesisler var. 700-800 bin yatağı oluşturan bölümü de 2002 öncesinde yapılmış tesisler. Bu tesislerin bir bölümü yeni yönetmeliğe adapte oldu.
Tesislerin Mayıs ayına kadar yeni yönetmeliğe uyum sağlaması gerektiğini kaydetti:
- Ayrıca devlet yeni bir denetim sistemi kuruyor. 10 bin dolayında eleman alınacak. Denetimlerin artması hepimizin yararına.
Kutu
Bu topraklarda iş yapan
herkes vergisini ödemeli
TTYD Başkanı Oya Narin, TÜRSAB’ın Airbnb ve yabancı turizm portallarına açtığı davayı şöyle değerlendirdi:
- Bu şirketlerin Türkiye’de ofis açması ve vergi numarası alması şart. Sorun da bu zaten. TÜRSAB’ın attığı adım doğrudur. Bu topraklarda iş yapan herkes vergisini ödemeli.
Airbnb’nin haksız rekabet yaratmaması gerektiğini vurguladı:
- Ayrıca güvenlik (yangın, kimlik bildirimi gibi) açısından Airbnb ile konaklama yapılan yerlerin otellerle aynı standartlara tabi olması gerekiyor. Evde yangın tüpü bile yokken turizm hizmeti verilmesi riskli.
Ardından ekledi:
- Airbnb modeline karşı değiliz, kuralsızlığa karşıyız.
Dünya Turizm Konseyi Başkanı, 15 trilyon dolar hedefini anlatacak
TTYD Başkanı Oya Narin, TIF’in konuşmacı konuklarıyla ilgili bilgi verdi:
- Dünya Turizm ve Seyahat Konseyi (WTTC) Başkanı Gloria Guevara Manzo geliyor. En önemli konuşmacımız o olacak. 9.5 trilyon dolarlık dünya turizm ve seyahat ekonomisinin 2035’e kadar 15 trilyon dolara nasıl çıkacağını anlatacak.
TTYD Genel Sekreteri Öykü Korkmaz sürdürdü:
- TIF’e 100’ün üzerinde konuşmacı katılacak. Bunların 35’i yabancılardan oluşuyor. Orient Express CEO’su Gilda Perez-Alvarado, Forbes Travel Guide CEO’su Filip Boyen, Les Roches CEO’su Carlos Dies konuşmacılar arasında yer alıyor.
Turizm gelirlerinde konaklama payı yüzde 11
TTYD Başkanı Oya Narin, TÜİK’in açıkladığı verilerden dış turizm gelirlerinin dağılımını ortaya koydu:
- Konaklama: % 11
- Ulaştırma: % 5.4
- Yeme-içme: % 19.9
- Paket tur harcamaları: % 33.6 (ülkemize kalan pay)
- Sağlık: % 3.3
- Spor-eğitim-kültür: % 0.9
- Tur hizmetleri: % 0.3
- Diğer (alışveriş vb.): % 14.6
Uluslararası yatırımcı tapu istiyor
TTYD Başkanı Oya Narin, Türkiye’deki turizm yatırımı iklimini yabancılar açısından şöyle değerlendirdi:
- Normalde bir yatırımın planlama ve inşaat süreci 2-3 yıl olması gerekirken bizde 56 senelere çıkabiliyor. Yatırımcı, 14-16 senede dönebilecek bir yatırım için bu kadar beklemek istemiyor.
Turizm yatırımı yapılan alanların genellikle 49 yıllık kiralama ile verildiğinin altını çizdi:
- Uluslararası yatırımcı tapu istiyor. Tahsisli alanlarda idari davalarla iptal riskinden çekiniyor.
