TÜRKİYE Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği’nin (TÜRMOB) Hatay Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nda düzenlediği “Afette Kadın” toplantısında önce hazırlanan kısa film ekrana yansıdı.
Filmde başta Antakya olmak üzere Hatay’ın 6 Şubat 2023 Pazarcık ve Elbistan depremleri öncesi görüntüleri ile sonrasında yaşanan acılar harmanlanmıştı. Deprem öncesi görüntüler, Hatay’da, merkez ilçesi Antakya’daki medeniyetler, dinler arası iç içe geçmiş ortamı yansıtıyor, sokaklardaki güler yüzü, eğlenceyi ortaya koyuyordu.
Deprem anı ve sonrasındaki görüntüler yaşayanların belleklerinden asla silinmeyecek korkuyu, acıyı, yıkımı, çaresizliği, yalnızlığı yansıtıyordu.
Açılış konuşmaları bölümünde kürsüye ilk çıkan İskenderun SMMMO Başkanı İbrahim Kaynar oldu:
- Filmi izlerken etkisinden hâlâ kurtulamadığımız 6 Şubat 2023 depremlerini yeniden yaşamış gibi hissettim. İlk 3 gün devleti yanımızda göremedik.
Sonra meslekle ilgili, daha doğrusu hizmet verdikleri vergi mükelleflerini etkileyen konuya değindi:
- Deprem nedeniyle 11 ilimiz “mücbir sebep” kapsamına alındı. Yani, vergi borçları, ödemeleri 6 ay süreyle ötelendi. Her 6 ayda bir “mücbir sebep” süresinin uzatılması talebimizi ilettik. 3’üncü yıl dolmadan önce kaldırdılar.
Ardından ekledi:
- Hatay’ı, Kahramanmaraş’ı, Adıyaman’ı, Malatya’yı, depremzede esnafın son durumunu görmeden bu kararları almak doğru değil.
Malatya SMMMO Başkanı Serdar Böke ve Kahramanmaraş SMMMO Başkanı Abdullah Kalın’ın selamlama konuşmalarının ardından Hatay SMMMO Başkanı Jale Marufoğlu kürsüye çıktı:
- Afetler bir doğa olayıdır. Engellemek mümkün değildir. Ancak, afetin felakete dönüşmemesi mümkündür. 6 Şubat depremlerinin vurduğu 11 ilimizde yapı stoku iyi olsaydı, afetin o kadar büyük felakete dönüşmesini yaşamazdık.
Hazırladıkları filmde yer alan deprem öncesindeki huzurlu, keyifli sokak görüntülerine işaret etti:
- TOKİ çok konut yaptı. Başka binalar da inşa edildi, yollar yapıldı. Peki insanların yaşadığı acıyı nasıl tamir edeceğiz? Sadece TOKİ’nin yaptığı binalara bakarak mutlu olamayız. Sokaklardaki huzurlu, neşeli günlere geri dönebilecek miyiz?
Sadece Ankara’dan bakılarak, yerinde görmeden, felaketi yaşayanların görüşünü almadan yapılanların toplumdan kopukluk yarattığını kaydetti:
- Bir taraftan acımızı yaşarken, diğer taraftan her 6 ayda bir mükelleflerimiz için “mücbir sebep” peşinde koştuk. Depremlerin üzerinden 3 yıl geçti, şimdi kimileri bize, “iyileştiniz” diyor. Hayır, tam bir iyileşme sağlanmış değil.
Hatay SMMMO Onursal Başkanı Abdullah Korkmaz, 6 Şubat depremlerinin ilk günlerinde çatı örgütleri TÜRMOB’un, bağlı odaların desteğini gördüklerini bildirdi:
- Hatay SMMMO üyesi arkadaşlarımız konteyner ofislerinde çalışabildiyse bu TÜRMOB sayesindedir. Asırların depreminde Kızılay’ın parayla çadır sattığını asla unutmayacağız. Türkiye bu hale nasıl geldi?
Depremin ilk günlerine döndü:
- Depremlerin 4’üncü gününde tahliye otobüsleri Hatay’dan ayrılmak isteyenleri farklı illere taşımaya başladı. Bir meslektaşımız ayağında terliği ile bir otobüse bindi. Otobüs arkadaşımızı ve içindekileri Antalya’da bıraktı. Arkadaşımıza Antalya SMMMO sahip çıktı.
6 Şubat depremlerinin vurduğu 11 ilimiz arasında en büyük darbeyi yiyen Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ve Adıyaman’da kalıcı konutların önemli ölçüde tamamlandığı görülüyor…
Deprem bölgesinde “tam iyileşme”nin sağlanmasının uzun süreceğini, Hatay SMMMO Başkanı Jale Marufoğlu’nun sözleri ortaya koyuyor:
- Sadece TOKİ’nin yaptığı binalara bakarak mutlu olamayız. Sokaktaki huzurlu, neşeli günlere geri dönebilecek miyiz?
Birinci derece başta olmak üzere yakınlarını depremde kaybedenlerin travmayı kolay kolay atlatamayacakları anlaşılıyor…
Kardeşle anne arasında tercih yapılır mı, ben ‘mucize olacaksa kardeşim sağ çıksın’ duası ettim
TÜRMOB’un “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” vesilesiyle Hatay SMMMO’da düzenlediği “Afette Kadın” toplantısında İletişim Bilimci, Davranış Bilimci Prof. Uğur Batı’nın moderatörlüğünde “Depremin Tanıkları” gerçekleşti.
Panelde Adıyaman SMMMO Disiplin Kurulu Başkanı Selda Çoru, Hatay SMMMO Yönetim Kurulu Üyesi Figen Biter, İskenderun SMMMO Başkan Yardımcısı Mevlüde Toma, Kahramanmaraş SMMMO Disiplin Kurulu Üyesi Meral İslamoğlu ve Malatya SMMMO Yönetim Kurulu Sekreteri Ayşegül Akbulut 6 Şubat 2023 depremlerinde ve sonrasında yaşadıklarını anlattı.
Figen Biter, söze şöyle girdi:
- Kim ne derse desin, ne anlatırsa anlatsın. Biz depremden çıkamadık. 65 saniyede bir şehrin öleceği akla gelir miydi? Antakya, Hatay öldü.
Depremde annesini, kardeşini kaybettiğini belirtti:
- İnsan kardeşiyle annesi arasında tercih yapar mı? Ben yaptım. 5’inci gün enkazın başında mucize beklerken, “Mucize olacaksa annem değil, kardeşim sağ çıksın enkazdan. Annem sağ çıkıp evlat acısı yaşamasın” diye dua ettim.
Cenazelerle ilgili verdiği şu ayrıntı, izleyenlerin yüreğini yaktı:
- Aile fertlerimizin cenazesinin tek parça halinde çıkmasıyla huzur bulur mu insan? Biz onu da yaşadık.
“Afette Kadın” konusunda da şu saptamayı yaptı:
- Kadınlar yasını tutamadı. Depremde ayakta durmak zorundaydı. Çocukları için, kalan aile fertleri için. Kadın düşseydi, toplum düşerdi. Kadınlar başkaları için ayakta kalmak zorundaydı.
Adıyaman SMMMO Disiplin Kurulu Başkanı Selda Çoru, TÜRMOB’un ve çatısı altındaki odaların dayanışmasından örnek aktardı:
- 6 Şubat 2023 depremlerinin hemen ardından İzmir’den tanımadığım bir meslektaşım aradı, “Evimiz de, ofisim de size açık” dedi. Bu dayanışma beni çok etkiledi.
Depremin 3’üncü günü kendi çocukları dahil 11 çocukla Mersin’e gittiğini anlattı:
- Enkazdan aile fertlerimizin, yakınlarımızın cenazesi parçalanmadan çıktığı için bile sevinir haldeydik. Mersin’de ilk akşam yatakta yatamadım. Çünkü, enkazda olan yakınlarımızı, tüm canları düşündüm. “Onlar enkaz altındayken nasıl yatakta yatarsın” diye düşündüm.
Duygularını şu cümleyle özetledi:
- Aslında depremde hepimiz öldük. Geride kalanlar yaşamaya mecbur bırakıldı.
İskenderun SMMMO Başkan Yardımcısı Mevlüde Toma, 6 Şubat depremlerinin ilk günlerinde çaresizlik korku, gitmek-kalmak arasında kaldıklarını vurgulayıp, gözünün önünden gitmeyen şu manzarayı paylaştı:
- Evladını kaybetmiş bir annenin enkaz başında bir hamile kadına enkaz başında çorba içirmeye çalıştığını gördüm. O anı hiç unutmadım.
Kalan 12 milyar dolarla deprem bölgesinde tam toparlanma sağlanır mı?
TÜRMOB Başkanı Hüseyin Yıldız, Genel Sekreter Yahya Arıkan’la birlikte “Afette Kadın” toplantısı öncesi Hatay’da basın toplantısı düzenledi.
Hüseyin Yıldız, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın 6 Şubat 2023 depremlerinin faturasını 103 milyar dolar olarak hesapladığını anımsattı:
- Strateji ve Bütçe Başkanlığı, geçen 3 yılda deprem bölgesine 91 milyar dolar harcandığını duyurdu.
Deprem bölgesini ziyaret ettiğini vurguladı:
- Hatay’da buluştuğumuz deprem bölgesi oda başkanlarımız ve yöneticilerimiz de söylüyor. Biz de Hatay’da gözlemledik. Deprem bölgesi harcanan 91 milyar dolara rağmen tam ayağa kalkabilmiş, toparlanabilmiş değil.
Ardından ekledi:
- 103 milyar dolarlık maliyet hesabını dikkate alırsak, geriye 12 milyar dolar kaldı. 12 milyar dolarlık harcamayla bölgenin tam olarak toparlanması pek mümkün görünmüyor.
