ABD’de istihdam verilerinin nasıl toplandığı pek bilinmediğinden, toplumu manipüle etmek kolaydır. Bu veride oynama yapılamaz çünkü sürecin yapısı buna izin vermez.
ABD istihdam raporunun, piyasaları etkileme açısından en önemli makro veri olduğunu pek çok kez yazdım. Cuma günü açıklandıktan sonra borsa endekslerinde ve dolarda sert satışlar yaşandı. Fed’in görevi maksimum istihdamı sağlamak olduğundan, para politikası duruşu bundan etkileniyor. Global ekonominin yüzde 25’ini oluşturan Amerikan ekonomisinin yüzde 70’i tüketimden oluşuyor. Kısacası Amerikalıların iş güç durumları kritiktir.
Veri zayıftı. Önceki iki ay için aşağı yönlü büyük revizyonlar yapıldı. Sağlık sektörü dışında istihdam yaratan bir sektör bulunmuyor. Bu trend üç aydır sürüyor. Bunun nedenleri, gümrük vergilerinin yarattığı belirsizlik ve yapay zekânın iş yapış biçimini değiştirmeye başlamasıdır. Yapay zekânın sadece teknolojik bir dönüşüm değil, makroekonomik ve sosyopolitik bir meydan okuma olduğunu düşünüyorum.
Önemli verilerde büyük revizyonlar yapıldığında, siyasetçilerden “Bana operasyon yapılıyor” iddiası gelir. Trump, iş gücü istatistikleri bürosu komiserini hemen görevden aldı. ABD’de istihdam verilerinin nasıl toplandığı pek bilinmediğinden, toplumu manipüle etmek kolaydır. Bu veride oynama yapılamaz çünkü sürecin yapısı buna izin vermez. İstihdam verileri, eyaletler aracılığıyla toplanan veri setinden gelir. Manipülasyon için 50 eyaletin birlikte çalışması gerekir ki bu gerçekçi olmaz. Diğer taraftan, faiz açısından değerlendirilirse, eylülde bir indirim kesin değildir. İş gücü piyasasındaki zayıflama devam ederse, ekim veya aralıkta indirim gelir.
