Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, Türkiye’nin yeni unicorn’larını yapay zekâ, fintech ve sürdürülebilirlik alanlarından beklediklerini belirtti. Kaya, girişimlerin yalnızca finansmana değil küresel ağlara erişim ve iş birliklerine ihtiyaç duyduğunu anlatarak, “Türkiye’nin ve KOBİ’lerin dönüşümünü girişimcilik sağlar” dedi.
Türkiye’nin ilk unicorn’unu 2018 yılında çıkarttığını söyleyen Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, “Türkiye’de KOBİ’lerin yeni ekonomiye uymaları için gereken dönüşümlerinin anahtarı girişimcilik olacak. Girişimlerin başarılı olması için sadece finansman yetmiyor. Bu alanı desteklemek için desteklediğimiz girişimlere ekosistem sunuyoruz” dedi. Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, EKONOMİ Gazetesi’ne yaptığı değerlendirmede, girişimciliğin artık ekonomik büyümenin tamamlayıcı unsuru değil, doğrudan belirleyicisi haline geldiğini söyledi. Kaya’ya göre özellikle yapay zekâ, daha önce büyük ekipler ve yüksek bütçeler gerektiren süreçleri birkaç kişilik ekiplerin yönetebileceği hale getirerek girişimcilikte yeni bir çağ başlattı. Kaya, “McKinsey’nin 2025 araştırmasına göre dünyadaki kuruluşların yüzde 88’i en az bir iş fonksiyonunda yapay zekâ kullanıyor. Stanford Üniversitesi AI Index Report ise yapay zekâ girişimlerine yapılan küresel yatırımın son beş yılda üç katın üzerine çıkarak 252 milyar doları aştığını ortaya koyuyor. Yapay zekâ artık yalnızca teknoloji trendi değil. Şirketlerin büyüme stratejisinin ve yeni girişimlerin temel yapı taşı haline geldi” dedi.
ARTIK İLK HEDEF DÜNYA PAZARI
Türkiye’nin girişimcilik yolculuğunun özellikle 2015 sonrasında hız kazandığını belirten Kaya, yapay zekâ yatırımlarının etkisiyle ekosistemin son iki yılda çok daha güçlü bir ivme yakaladığını anlattı. 2015’li yıllarda Türkiye’de girişim yatırımlarının yaklaşık 20 milyon dolar seviyesinde bulunduğunu hatırlatan Kaya, 2024 yılında bunun milyar dolar seviyesine ulaştığını söyledi. Türkiye’nin 2018’e kadar unicorn’u bulunmadığını hatırlatan Kaya, bugün ise küresel ölçekte başarı hikâyelerinin ortaya çıktığını belirtti. Garanti BBVA’nın 2017 yılı Kadın Girişimci Yarışması kazananlarından Insider’ın bugün unicorn değerlemesine ulaşmasının ekosistemin geldiği noktayı gösterdiğini söyleyen Kaya, aynı şekilde kadın girişimcilik programlarından çıkan başarılı isimlerin yeni girişimcilere cesaret verdiğini vurguladı. Kaya’ya göre yeni nesil girişimcileri önceki kuşaktan ayıran en önemli özellik küresel düşünmeleri. Geçmişte şirketlerin önce Türkiye’de büyümeyi, ardından yurt dışına açılmayı planladığını hatırlatan Kaya, bugün ise girişimlerin kuruluş aşamasından itibaren uluslararası pazarlara uygun ürün geliştirdiğini söyledi.
“FİNANSMAN TEK BAŞINA YETMİYOR”
Garanti BBVA’nın girişimcilik yaklaşımını yalnızca kredi vermek üzerine kurmadığını belirten Kaya, girişimlerin asıl ihtiyacının bilgi, mentorluk ve doğru bağlantılar olduğunu söyledi. “Girişimciler için finansman tek başına yetmiyor” diyen Kaya, “Bu nedenle girişimcilik stratejilerini dört temel başlık üzerine inşa ettik. Bunlar girişim bankacılığı, stratejik iş birlikleri, ekosistem ortaklıkları ile yatırım hazırlığı ve büyüme desteği” diye konuştu. Ankara Bilkent ve İstanbul İstinye Park’ta girişimcilere özel hizmet veren ekipler oluşturduklarını anlatan Kaya, teknoloji girişimlerinin klasik şirketlerden tamamen farklı ihtiyaçlara sahip olduğunu belirtti. Bilkent Cyberpark, ODTÜ Teknokent, İTÜ ARI Teknokent ve Techstars İstanbul ortaklığını girişimcilik ekosisteminin önemli yapı taşları olarak gördüklerini dile getirdi.
“KOBİ’LERİN FİNANS DİREKTÖRÜYÜZ
Türkiye ekonomisinin omurgasını oluşturan KOBİ’lerin önünde ikiz dönüşüm süreci bulunduğunu belirten Kaya, “Türkiye’de işletmelerin yüzde 99,7’si KOBİ. Bu işletmelerin toplam istihdamın yüzde 69’unu, katma değerin ise yüzde 41’ini sağlıyor” diye konuştu. KOBİ’lerin dönüşümünde finansmanın önemli olduğunu ancak asıl ihtiyacın finansal danışmanlık olduğunu söyleyen Kaya, “Birçok KOBİ’nin CFO’su yok. Biz kendimizi yalnızca kredi veren banka olarak değil, KOBİ’nin finans direktörü gibi konumlandırıyoruz” dedi. Garanti BBVA’nın bugün 1,6 milyondan fazla esnaf, KOBİ ve ticari müşteriyle çalıştığını belirten Kaya, müşterilerin yüzde 89’unun dijital kanalları aktif kullandığını, işlemlerin ise yüzde 99’unun mobil ve internet bankacılığı üzerinden gerçekleştiğini söyledi. Bugün bir KOBİ’nin şubeye gitmeden yaklaşık 1.000 bankacılık hizmetine dijital kanallar üzerinden erişebildiğini ifade eden Kaya, dijitalleşmenin yalnızca zaman kazandırmadığını, şirketlerin rekabet gücünü de artırdığını kaydetti.
“DÖNÜŞMEYEN YÜZDE 20 GERİLER"
"TÜRKONFED araştırması KOBİ’lerin yalnızca yüzde 13’ünün karbon hesaplaması yaptığını ortaya koyuyor" diyen Kaya, Garanti BBVA’nın 2018-2029 dönemini kapsayan 3,5 trilyon TL sürdürülebilir finansman hedefinde Ocak 2026 itibarıyla 1 trilyon TL’yi aştığını belirtti.
Partners Tech 60 teknoloji girişimine destek verdi
Garanti BBVA’nın teknoloji odaklı hızlandırma programı Partners Tech’in bu yıl 10’uncu dönemine girdiğini anlatan Sibel Kaya, “Program bugüne kadar yaklaşık 60 teknoloji girişimine destek verdi. Üretken yapay zeka, ödeme teknolojileri, siber güvenlik ve sürdürülebilirlik alanlarına odaklanıyoruz. Her girişime Garanti BBVA’nın kurumsal ağı girişimcilere açılıyor. Bu programda her girişime ayrı reçete uyguluyoruz. Bir girişimin ofise ihtiyacı olurken diğerinin mentora, yatırımcıya ya da iş geliştirmeye ihtiyacı olabiliyor” diye konuştu.
KADIN GİRİŞİMCİLİĞİNDE 20 YILLIK DENEYİM
Garanti BBVA’nın girişimcilik alanındaki en uzun soluklu çalışmalarından biri kadın girişimciliği programı. Yaklaşık 20 yıldır sürdürülen programın bugün girişimcilik ekosistemine de yön verdiğini belirten Kaya, programın ilk yıllarında Türkiye’de kadın girişimci oranının yüzde 5 seviyesinde bulunduğunu, bugün ise bu oranın yüzde 12’ye ulaştığını söyledi. Son 5 yılda kadın girişimcilere sağlanan finansmanın 350 milyar TL’yi aştığını belirten Kaya, finansmanın tek başına yeterli olmadığını, eğitim, görünürlük ve pazara erişimin de aynı ölçüde önemli olduğunu vurguladı. Kaya, bu kapsamda Boğaziçi Üniversitesi Yaşamboyu Eğitim Merkezi iş birliğiyle yürütülen Türkiye Kadın Girişimci Akademisi ile yaklaşık 6 bin kadın girişimciye ulaşıldığını anlattı. Araştırmalara göre akademiye katılan girişimcilerde iş süreçlerinde yüzde 72’ye varan iyileşme sağlanırken, verimlilik yüzde 23, kârlılık yüzde 18 arttı. Maliyetler yüzde 15 azalırken müşteri tabanı ise yüzde 45 büyüdü. Türkiye’nin Kadın Girişimcisi Yarışması’nın ise yalnızca ödül programı olmadığını vurgulayan Kaya, bugüne kadar 50 bini aşkın başvuru alan yarışmanın en büyük katkısının rol modeller oluşturması olduğunu ifade etti.
