Dünya Bankası, depremlerden etkilenen Türkiye’ye 1,78 milyar dolarlık destek sağlanacağını duyurmuştu. Geçtiğimiz hafta ise mevcut başkan David Malpass, görev süresinin bitimini beklemeden haziran ayında istifa edeceğini duyurdu; bununla birlikte Dünya Bankası yeni lider arayışına girdi.
Trump tarafından atanmış olan Malpass, görev süresi boyunca Banka’nın kırılgan ülkelere borç krizi, COVID ve iklim değişikliği gibi önemli konularda yardımcı olmakta yavaş kalması nedeniyle kırılgan ülke liderleri ve çok taraflı finans alanında çalışan uzmanlardan büyük baskı görüyordu.
Geçtiğimiz yıl Malpass, bilimi kabul edip etmediğine dair soruların gündeme gelmesinin ardından iklim değişikliğiyle ilgili yorumlarını geri çekmek zorunda kaldı.
Reform çağrısı geldi
Bu yorumlar, Barbados Başbakanı Mia Mottley ve ABD ve Almanya gibi kilit ülkeler de dahil olmak üzere dünya liderlerinin, Dünya Bankası’nın iklim eylemini artırmak için iş modelinde reform yapması çağrılarını desteklemesine yol açtı. Halihazırda arayışların sürdüğü yeni liderden beklentiler, Banka’nın, merkezinde iklim değişikliğinin etkilerinin yer aldığı mevcut bağlamdaki küresel zorlukları başarıyla ele alabilmesi için Banka’nın yapısında reform yapmaya hazır olması gerektiği yönünde.
Malpass’ın yerine kimin geçeceğine ilişkin karar, aralarında ABD Hazine Bakanı Janet Yellen’in de bulunduğu Banka’nın kilit üyelerine ait.
Bakan Yellen, ABD’nin Malpass’ın yerine geçecek kişiyi yakında açıklayacağını belirtti ve banka yönetim kurulunun atama sürecini “şeff af, liyakate dayalı ve hızlı” bir şekilde ilerletmesini umduğunu ifade etti. Bazı gruplar böylesine önemli bir atama için yapılacak araştırmanın açık, şeffaf ve adil olması gerektiğini savunuyor.
BİR KADIN OLMALI
Natural Resources Defense Council Uluslararası İklim Kıdemli Stratejik Direktörü Jake Schmidt, “Kritik bir uluslararası finans kuruluşunun başından iklim ve kalkınma konusunda geri kalmış birinin ayrılmasını memnuniyetle karşılıyoruz” diyor.
Schmidt, “İklim krizinin boyutlarını ve gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere daha fazla ve daha iyi iklim finansmanını serbest bırakmak için cesur adımlar atmaya kararlı Dünya Bankası liderliğine ihtiyacımız var” diye ekliyor. E3G Kamu Bankaları Lideri Sonia Dunlop ise şöyle diyor: “Dünya Bankası’nın yeni lideri, dünyayı saran gıda, enerji ve kalkınma krizlerini derinden kavrayan, iklim değişikliğini en önemli önceliklerinden biri olarak gören, çok tarafl ılığa derinden bağlı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tam desteğine sahip bir vizyoner olmalı. Ve elbette dünyanın kalkınma bankasının başında bir kadının olmasının tam zamanı.”
Liderin önceliği neler olmalı?
1-2023’te uluslararası kamu finansmanını daha adil ve amaca uygun hale getirmek için çok tarafl ı kalkınma bankaları arasında liderlik pozisyonu almak.
2-G7’nin Banka’yı reforme etme planının bir parçası olarak iklim değişikliği ile mücadele, küresel halk sağlığı ve pandemi hazırlık sorunlarının ele alınması gibi ‘Küresel Kamu Malları’ için finansmanını artırmak.
3-Düşük gelirli ülkelerin yüzde 60’ının karşı karşıya olduğu mevcut borç krizine, borçluların yanı sıra kamu ve özel alacaklıları bir araya getiren çözümler bulmak.
4-Uzun vadeli büyüme ve refahı artırmak için sürdürülebilir yatırımlar yapan düşük gelirli ülkeler için sermaye maliyetini düşürürken, ülkelere bu planlar için finansman geliştirme, maliyetlendirme ve güvence altına alma konusunda destek sunmak.
5-Dünya Bankası’nın Sermaye Yeterliliği Çerçevesine ilişkin G20 tavsiyelerini kabul ederek bu yılın sonuna kadar kalkınma ve iklim finansmanı için yüz milyarlarca doların kilidini açmak.
6-En kırılgan toplulukların dayanıklılığını artırmak için iklim adaptasyonuyla kayıplara yönelik hibe finansmanını ölçeklendirmek.
7-Kredilendirmeyi hızlandırmak ve borç alan ülke vatandaşlarının (nihayetinde kredileri geri ödeyecek olan) kredilerin nasıl harcanacağı konusunda söz sahibi olmalarını sağlamak.
8-Yıllardır kaçırılan hedefl er ve tutulmayan sözlerin ardından iklim finansmanı için uluslararası kamu finansmanını yeniden düzenlemek.
