İstihdamın artırılması, işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesi, işsizliğin azaltılması ve özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına kazandırılması amacıyla Türkiye İş Kurumu (İş-Kur) tarafından mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları, girişimcilik eğitim programları, toplum yararına programlar, iş ve meslek danışmanlığı şeklinde aktif işgücü hizmetleri yürütülmektedir.
Bu yazımızda, hem işsizler, hem de işverenler açısından pek çok avantajın söz konusu olduğu İşbaşı Eğitim Programları hakkında bilgi verilecektir.
İşbaşı Eğitim Programı nedir?
İşbaşı Eğitim Programı, İş-Kur’a kayıtlı işsizlerin, yine İş-Kur’a kayıtlı işyerlerinde sahip oldukları mesleki bilgilerini uygulama yaparak pekiştirmelerini, iş ve üretim süreçlerini bizzat görerek öğrenmelerini amaçlayan bir işi işbaşında öğrenmeyi sağlayan programdır.
İşbaşı Eğitim Programı ile ne amaçlanmaktadır?
İşbaşı Eğitim Programı ile bir yandan iş arayan, ancak iş tecrübesi olmadığı için iş bulamayan kişiler için iş tecrübesi kazandırılması amaçlanırken, bir yandan da işverenlere ihtiyaç duydukları işgücünü kendileri yetiştirerek, doğru işçi bulma olanağı sağlanması amaçlanmaktadır.
İşbaşı Eğitim Programı’ndan hangi işverenler yararlanabilir?
İşbaşı Eğitim Programları’ndan;
- SSK (4/a) statüsünde en az 5 çalışanı bulunan,
- İş-Kur’a kayıtlı olan,
- Katılımcıların en az %60’ını 60 günden az olmamak üzere program süresinin en az iki katı kadar süreyle istihdam etmeyi taahhüt eden,
İşverenler yararlanabilmektedir.
İşverenler İşbaşı Eğitim Programı kapsamında ne kadar katılımcı talep edebilir?
Türk Meslekler Sözlüğü’nde meslek ana grubu “Nitelik Gerektirmeyen Meslekler” olarak belirlenen meslekler dışındaki mesleklerde program düzenlenebilmektedir.
İşverenler aynı ilde ve aynı vergi numarası altında yer alan işyerlerinde çalıştırdıkları sigortalı sayılarının %30’una kadar katılımcı talep edebilmektedirler.
İşbaşı eğitim programına katılabilecek katılımcı sayısına esas sigortalı sayısı, işverene ait vergi numarası altında ve programın düzenleneceği ilde yer alan işyerleri için programın başlangıç ayından önceki on iki aylık dönem içerisinde yer almak koşuluyla son altı aya veya altı aylık döneme ilişkin olarak SGK’ya verilen sigortalı sayısını gösterir belgede yer alan toplam prim gün sayısının yüz seksene bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır.
Başvuru için işverenlerden hangi belgeler istenmekte?
Başvurular İş-Kur sistemi üzerinden gerçekleştirilmekte olup, işverenlerin başvuru öncesinde aşağıdaki belgeleri hazırlaması gerekmektedir.
a) Talep dilekçesi,
b) İşveren türüne göre; ticaret sicil gazetesi, vakıf senedi, dernek tüzüğü, merkezin bulunduğu ile ait birlik veya oda kaydı belgelerinin aslı veya noter onaylı örnekleri veya işverenin hukuki durumunu gösterir belge,
c) İmza Yetki Belgesi; İşverenin veya işverenin imzaya yetkili temsilcisinin imzasını gösterir belge,
d) Ortaklık Durum Belgesi; işverenin ortaklarını, ortaklık tipini ve hisse oranını gösteren ticaret sicil belgelerinden biridir,
e) Aynı Meslekte Çalışanı Olduğuna Dair Belge; işverenin işbaşı eğitim programı düzenlenecek ilde aynı veya yakın meslekte sigortalı çalıştırdığını kanıtlayan belge.
İşverenler İşbaşı Eğitim Programı’na nasıl başvurabilirler?
İşbaşı eğitim programlarına başvuru şartlarını sağlayan tüm işverenler, 81 ilde bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ile Hizmet Merkezlerinden ve İş-Kur E-Şube üzerinden başvuruda bulunabilmektedirler.
İşbaşı Eğitim Programı’na kimler katılabilir?
İşbaşı Eğitim Programına katılmak isteyenlerin;
- İş-Kur’a kayıtlı işsiz olması,
- 15 yaşını tamamlamış olması,
- İşverenin birinci veya ikinci derece kan hısımı veya eşi olmaması,
- Emekli olmaması,
- Programa başladığı tarihten önceki bir yıl içerisinde program düzenlenecek işverene ait vergi numarası altında yer alan işyerlerinde sigortalı olmaması,
- İş-Kur tarafından aynı meslekte düzenlenen kurs/programı tamamlamamış olması,
- Programa katılmama yönünde yaptırım uygulanmıyor olması,
- İş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinden faydalanma şartlarının sağlanması,
gerekmektedir.
Düzenlenen mesleki eğitim kursundan veya işbaşı eğitim programından bir kişi en fazla ikişer kere yararlanabilmekte olup, kişilerin kurs ve programlardan toplam yararlanma sayısı ise üçü geçememektedir.
İşbaşı Eğitim Programı’na katılacak kişiler nasıl belirlenmektedir?
İşverenler, programa katılacak kişileri (kursiyerleri) doğrudan kendileri seçebilecekleri gibi, İş-Kur’dan katılımcı talebinde bulunup, kendilerinin belirlemiş oldukları özel şartları taşıyan kişiler arasından kendilerine yönlendirilecek adaylardan istediklerini seçerek de işbaşı eğitim programı düzenleyebilmektedir.
İşbaşı Eğitim Programı’nın süresi ne kadardır?
İşbaşı Eğitim Programı;
- Bilişim ve imalat sektörlerindeki işyerleri ve mesleklerde en fazla 6 ay,
- Diğer sektörlerde en fazla 3 ay,
- Geleceğin mesleklerinde (siber güvenlik, bulut bilişim, oyun geliştirme uzmanı ve kodlama gibi) düzenlenen işbaşı eğitim programlarında en fazla 9 ay
olarak uygulanabilmektedir.
Program günde en az 5, en fazla 8 saat olmak üzere ve haftada 6 günü aşmamak kaydıyla haftalık 45 saati geçmeyecek şekilde planlanabilmektedir.
Programın işverene faydaları nelerdir?
İşbaşı eğitim programları işverenlere aşağıdaki şekilde fayda sağlamaktadır.
- İstihdam etmek istedikleri kişileri işbaşında görme, mesleki deneyim ve becerilerinin gelişip gelişmediğini gözlemlemek suretiyle doğru işçiyi seçme imkanına sahip olmak,
- İşçi arama maliyetlerinden kurtulmak,
- Program süresince herhangi bir yükümlülüğün olmaması nedeniyle işgücü maliyet avantajından yararlanmak.
İşbaşı Eğitim Programı kapsamında karşılanan giderler?
İşbaşı eğitim programına katılan vatandaşlara, programa fiilen katıldıkları gün üzerinden;
- İş arayan statüsündeki katılımcılara günlük 850,18 TL,
- Öğrencilere (Lise ve altı örgün eğitime devam eden) günlük 637,63 TL,
- İşsizlik ödeneği alanlara günlük 425,09 TL,
- Geleceğin meslekleri olarak belirlenen mesleklerde düzenlenen programlarda katılımcılara günlük 935,20 TL cep harçlığı ödenmektedir.
Meslek lisesi mezunlarının, mezun oldukları alanda yer alan mesleklerde düzenlenen programlara katılmaları halinde cep harçlığı ödemeleri %30 artırımlı yapılmaktadır.
Yine, kadınların istihdamını ve iş gücüne katılımını desteklemeye yönelik yürütülen “Her Meslekte Kadın Eli Projesi” kapsamında yapılacak iş birlikleriyle belirlenen mesleklerde programlara katılım sağlayan kadın katılımcılara %30 artırımlı cep harçlığı ödenmektedir.
Bunun dışında, İş-Kur tarafından program süresince iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile genel sağlık sigortası primleri SGK’ya ödenerek sosyal sigorta ve sağlık güvencesi sağlanmaktadır.
