Son yıllarda, sosyal medya kullanımının iş yerlerinde artan bir soruna yol açtığına dair endişeler büyüyor ve bu durum “sosyal sanal işten kaytarma” olarak adlandırılıyor. Kocaeli Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, iş saatlerinde (Facebook, X, WhatsApp ve Instagram gibi platformlarda) sosyal medyada gezinmenin çalışan verimliliği üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ortaya koydu. Ancak, bu konuda yüksek bilinçli farkındalığa sahip çalışanlar, sosyal sanal kaytarmaya başvurmayı gerek görmüyor.
Kocaeli Üniversitesi tarafından Kocaeli’de bulunan özel bankalarda çalışan 219 banka çalışanı ile yapılan araştırma, Facebook, X, WhatsApp ve Instagram gibi platformlarda vakit geçirmenin, çalışanların işten kaytarmasına neden olduğunu gösterdi. Çalışanların göstermiş olduğu davranışa “sosyal sanal kaytarma” adı verildi. Stresle başa çıkmak için kullandıkları sosyal medya platformları hızlı tüketim ve sınırsız içerik akışı nedeniyle kişilerde alışkanlık haline dönüşüyor. Bu alışkanlık, kısa süreli olsa da çalışanların işlerine odaklanamamalarına yol açıyor.
Peki, neden bu kadar yaygın bir davranış? Sosyal medya kullanımının iş yerlerinde artan etkisi, özellikle iş stresinin yoğun olduğu ortamlarda daha belirginleşiyor. Çalışanların stresle başa çıkamamasından dolayı sosyal medyayı bir kaçış aracı olarak görüyor. Araştırmaya göre, düşük bilinçli farkındalığa sahip çalışanlar, stresle başa çıkmak için sosyal medyaya yöneliyor. Bu, geçici bir rahatlama sağlayabilirken, uzun vadede iş verimliliğini olumsuz etkiliyor.
Kocaeli Üniversitesi Kandıra Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Dr. Ezgi Fatma Erbaş Kelebek tarafından yapılan “İş Stresinin Sosyal Sanal Kaytarma Rolü Üzerindeki Etkisi” başlıklı araştırması bilinçli farkındalığı düşük olan çalışanların iş saatlerinde Facebook, X, WhatsApp ve Instagram gibi sosyal medya platformlarına girerek birkaç dakikalığına da olsa işten kaytardığını ortaya çıkardı.
Çalışanların mesai saatlerinde sosyal medya platformlarında birkaç dakika zaman geçirmesi iş stresi üzerinde olumlu etki bırakıyor. Bu araştırmada elde edilen verilerden bir diğeri de mesleki özdeşleşme seviyelerinin sosyal medya kullanımındaki rolü. Çalışanların sevdiği işi yapması, kimliklerini meslekleri ile özdeşleştirmeleri sosyal medya kullanımını azaltan etkenlerden biri olmuş.
Dijital teknolojiler yoluyla iletişim kurarken, dinlenirken nezaketi elden bırakmamak, iyi bir imaj yaratmak, doğru etkiyi bırakmak ve her şeyden önemlisi, diğer insanlarla iyi ilişkilerimizi devam ettirebilmek için önem taşıyor.
