2025’te yüksek teknolojili ürünlerin sanayi ihracatımızdaki payı yüzde 3,84’e, orta-yüksek teknolojili ürünlerin payı ise yüzde 39,6’ya çıktı.
Hafta sonu açıklanan Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 genelinde mal ihracatı yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar dolar, ithalat ise yüzde 6,3 artışla 365,5 milyar dolar oldu.
İhracatta 2024’e göre 10 milyar dolarlık bir artış var. Bu artış, büyük oranda şu sektörlerin performansından kaynaklandı.
- Otomotiv (3,3 milyar $ artış)
- Elektronik ürünler (1,3 milyar $ artış)
- Silah ve mühimmat (1,1 milyar $ artış)
- Hava taşıtları (0,8 milyar dolar artış)
- Deniz taşıtları (0,6 milyar $ artış)
- Bakır (0,8 milyar $ artış)
Buna karşılık, mineral yağ ve yakıtlar, giyim eşyası, yaş meyve-sebze gibi sektörlerde ise düşüş var.
Dikkat ederseniz yüksek artış gösteren sektörlerin ekseriyeti yüksek ve orta-yüksek teknolojili sektörler. Gerileme yaşananların ekseriyeti ise düşük ve orta-düşük teknolojili olanlar. 2025’te yüksek teknolojili ürünlerin sanayi ihracatımızdaki payı yüzde 3,84’e, orta-yüksek teknolojili ürünlerin payı ise yüzde 39,6’ya çıktı. Düşük teknolojili ürünlerin payı yüzde 29,2’ye, orta yüksek teknolojili ürünlerin payı ise yüzde 27,4’e indi.
Anlaşılmasını kolaylaştırmak amacıyla bu dört grubu yüksek ve orta-yüksek, düşük ve orta-düşük olarak birleştirdiğimizde ortaya grafikteki gibi bir görünüm çıkıyor. 2022’den bugüne gelirken, teknoloji yoğunluğu yüksek sektörlerin sanayi ihracatındaki payında 8-9 puanlık bir iyileşme ve buna karşılık düşük sektörlerin sanayi ihracatındaki payında ise aynı düzeyde gerileme var.
Şüphesiz, bu olumlu bir gelişme. Yıllardır dile getirilen ama sonuçları göremediğimiz bir idealin ilk işaretlerini alıyor gibiyiz. Ancak, verilere bakıp da “işte nihayet oldu” diyecek noktada da değiliz. Bunun iki nedeni var. Birincisi, yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin payındaki yükselişte bu ürünlerin ihracatındaki artış kadar, diğer gruptaki ürünlerin ihracatındaki gerilemenin de hızlandırıcı bir etkisi var. Yani düşük ve orta-düşük ürünlerdeki ihracatımız gerilememiş olsaydı, yüksek teknolojinin payı da bu kadar artmamış olacaktı. İkincisi, yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerin payındaki yükselişte, savunma ve havacılık sektöründeki proaktif duruşumuzun, yeni ürün geliştirmemizin, pazarlara penetre etmemizin ciddi katkısı var. Fakat bu henüz diğer sektörler tarafından benimsenmiş, diğer sektörler tarafından uygulanan bir rekabet stratejisi değil.
