Dünya Helal Zirvesi Konsey Başkanı Yunus Ete ile sohbet ediyoruz. Ete, küresel helal pazarın ciro büyüklüğünü şöyle özetliyor: “Son 5 yılda küresel helal pazarda toplam ciro ikiye katlandı. Hızlı yükseliş pandemi günlerinde başladı ve devam ediyor. İslami finans 3.5 trilyon dolar, helal gıda ve içecek sektörü 2 trilyon dolar, helal turizm 400 milyar dolar, kozmetik 200 milyar dolar, muhafazakâr giyim 240 milyar dolara ulaştı. 5 yıl içinde bir kez daha ikiye katlanabilir.”
Dünya genelinde yaklaşık 2 milyar Müslüman yaşıyor. Ancak Müslümanların inançlarına uygun ürün ve hizmetleri tercih edenlerin sayısı ve helal cirolar ‘nüfus artışından daha hızlı’ yükseliyor. Bunun iki temel nedeni var. Birincisi inanç kaynaklı farkındalık yükseliyor ve gıdadan, turizme, finanstan, kozmetiğe, giyim ve kimyaya kadar akla gelen her sektördeki tüketim için ‘helal sertifikalara’ odaklanma görülüyor. İkinci neden ise helal sertifikalı ürünler bilimsel açıdan ‘doğallığı, temizliği ve sağlıklıyı’ garantilediği için Müslüman olmayan insanlar tarafından da tercih ediliyor. Şimdi ‘helal vegan gıdalar’ gibi daha niş alanlar da gelişiyor. Cumhurbaşkanlığı himayesinde ve İslam İşbirliği Teşkilatı ile ilgili çok sayıda kuruluşun desteği ile düzenlenen Helal Zirvesi bu yıl 26-29 Kasım’da İstanbul’da gerçekleşecek. Gelenekselleşen ve 100’den fazla ülkeden 10 binlerce ziyaretçinin katılacağı Zirve kapsamında Helal Expo Fuarı da düzenleniyor. Ayrıca ülke forumları, farklı konularda paneller ve konferanslar var. Yunus Ete, Türkiye’nin küresel helal pazardaki potansiyeli en erken keşfeden ülkelerden olduğunu hatırlatıyor ve “Türkiye’nin bu pazardaki payı 150 milyar doları aştı. Toplam pazarı düşününce çok yüksek potansiyel var. Türkiye’nin helal pazarından aldığı payı beş yılda 400 milyar doların üzerine taşımak mümkün” diyor. Bu sene özel markalı ürünler ile hizmet sektöründe özellikle turizm ve sağlıkta helal konusunun öne çıkacağını belirtiyor. Uluslararası helal sertifikalandırmada çok iyi gelişmeler yaşandığını bazı ülkelerin dış ticarette helal sertifikası zorunluluğu getirdiğini anlatıyor.
■ Umman ile ticaret hedefi 10 milyar dolar
Türkiye Umman İş Konseyi Başkanı da olan Yunus Ete’ye iki ülke arasındaki ilişkilerdeki son gelişmeleri de soruyorum. Geçen yıl kasım ayında gerçekleşen Umman Sultanı Heysem bin Tarık’ın Türkiye ziyaretini hatırlatıyor ve “Sayın Cumhurbaşkanımız ile görüşmelerinden sonra hızlanan ortak çalışmalar devam ediyor. Bu sene 15 Aralık’ta bizim Umman’da düzenleyeceğimiz, İş Forumu ve Genel Ticaret Fuarımız olacak. Tabii ki Cumhurbaşkanımızı da davet ettik. Umman’ın nüfusu 5,5 milyon ve milli geliri de yüksek. Satın Alma Paritesine Göre kişi başına 40 bin dolar civarında tahmin ediliyor. Umman’da 2040 vizyonu ilan edilmişti ve ülkede yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında çok sayıda proje inşa edilecek. Umman Sultanı Heysem bin Tarık’ın Türkiye ziyaretinden beri ekonomik ilişkiler hızla yükseliyor. Umman’ın toplam dış ticareti 100 milyar dolar ama bizim payımız sadece yüzde 1 kadardı. Bu da tarihi bağları ve ilişkileri çok güçlü olan iki ülkeye yakışmıyordu. Şimdi birçok konuda yeni ticaretlerimizin başladığını görüyoruz. Mesela savunma sanayiinde önemli gelişmeler oluyor. Hazine ve Maliye Bakanımız Mehmet Şimşek ile Haziran ayında Umman’da yuvarlak masa toplantısı yaptık. Karşılıklı ticaret ve yatırımlar konuşuldu, yeni hedefler belirlendi. Bundan sonra çok daha hızlı artacak. Hedefimiz Umman dış ticaretinden ilk etapta yüzde 10 pay almak. Önce 10 sonra da 15 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmak.”
Yunus Ete, Lesotho Fahri başkonsolosluğu görevinin de devam ettiğini belirtiyor ve Başbakan Samuel Matekane’nin geçen yıl Türkiye ziyareti kapsamında iki ülkenin ilişkilerini ‘büyükelçilikler’ açarak geliştirme kararı aldığını söylüyor. Afrika’daki bu 2 milyon nüfuslu küçük ülkenin elmas rezervlerindeki zenginliğiyle dikkati çektiğini belirterek, “Lesotho’nun Dünya Bankası ve diğer uluslararası kurumlarla ilişkileri çok iyi ve bu nedenle az gelişmiş ülkelere verilen desteklerden çok etkin yararlanabiliyor. İşgücü maliyetleri Mısır’dan daha düşük” diyor.
