Enflasyon hedefi açıklanmasının temel nedeni siste deniz feneri olmak; ileriye yönelik enflasyon bekleyişlerini şekillendirmeye çalışmak.
Merkez Bankası 2026 sonu enflasyon hedefini ve tahminini güncelleyecek mi güncellemeyecek mi? Perşembe günü yılın ilk Enflasyon Raporu kamuoyu ile paylaşılacak. 14 Ağustos 2025’te yayımlanan 2025’in üçüncü Enflasyon Raporu’nda 2026 sonu hedefi yüzde 12’den yüzde 16’ya, tahmin aralığı ise yüzde 6-18’den yüzde 13-19’a yükseltilmişti. 7 Kasım 2025’te açıklanan son raporda hedef ve tahmin aralığı değiştirilmemişti.
Şubat enflasyonunun da yüksek çıkması bekleniyor
Mevsim etkisinden arındırılmış TÜFE ve temel (B ve C) enflasyon değerleri ne hedefle uyumlu ne de tahminin üst sınırı ile. Hatırlatmak adına mevsim etkisi giderilmiş tüketici enflasyonunun üçer aylık ortalamalarını veriyorum (yüzde): Temmuz 2025: 2,2; Eylül: 2,6; Kasım: 2,1; Ocak: 2. Sadece ocak ayı ise hepsinden yüksek: Yüzde 2,9. Üstelik şubat enflasyonunun da yüksek çıkması, hatta 2025’teki düzeyinin üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor. Güncelleme sorusunun nedeni bu.
TEPAV iki buçuk yıldır Para Politikası Kurulu toplantıları öncesinde bir değerlendirme notu yayımlıyor. Raporu hazırlayan ekip, geçmişteki Para Politikası Kurulu üyelerinden, Merkez Bankası ve Hazine genel müdürleri ile akademisyenlerden oluşuyor. Vaktiyle “ellerini taşın altına koymuş” kişiler dolayısıyla. Son iki değerlendirme notundan alıntı yapıyorum.
İlki 8 Aralık 2025’te yayımlanmış, sonuncusu ise 21 Ocak 2026’da: Her ikisi de parantez içinde belirtilen öneri hariç aynı: “Bu değerlendirmeler ışığında… 2026 sonu enflasyon hedefi değiştirilmeyip yüzde 16 düzeyinde kalacaksa politika faizi sabit tutulmalıdır. Ancak 2026 yıl sonu enflasyon hedefi, Merkez Bankası’nın yakın dönem uygulamalarının ima ettiği gibi yüzde 20-25 aralığına güncellenecekse politika faiz oranı 200 (150) baz puan düşürülmelidir.”
Hedef, inandırıcı olduğu ölçüde belirsizliği azaltıyor
Merkez Bankası açısından sıkıntı şu ikilemden kaynaklanıyor. Hedef yüzde 16’da sabit tutulursa, hedef inandırıcı olmayacak. Ama hedef gerçekçi olmak adına yukarıya doğru güncellenirse, bu sefer de hedef sık sık değiştirilmiş olacak. Yine inandırıcılık sorunu ile karşı karşıya kalınacak: “Hedef sık değiştiriliyorsa neden son açıklanan hedefe inanayım” sorusu gündeme gelecek. Oysa enflasyon hedefi açıklanmasının temel nedeni siste deniz feneri olmak; ileriye yönelik enflasyon bekleyişlerini şekillendirmeye çalışmak. Zira o bekleyişler fiyat ve ücret belirleme süreçleri açısından önemli. Hedef, inandırıcı olduğu ölçüde belirsizliği azaltıyor. Bir üçüncü seçenek ise sadece tahminin üst sınırını yukarıya çekmek. Bunun, para politikasının itibarı açısından kötü bir seçenek olduğunu düşünüyorum: İlk iki seçenek için zor da olsa gerekçe belirtmek mümkün ama bu son seçenek için ne denilecek?
