Yedi ay önce, hedef yüzde 9 iken enflasyon da bugünkü düzeydeydi. O zaman daha düşük hedefe ulaşmak için uygun görülen politika faizi yüzde 37 idi. Politika faizi şimdi de yüzde 37. Ama hedef çok daha yüksek. Faizi düşürmek için önemli bir neden olduğu söylenebilir.
Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) bugün toplanacak ve faiz kararını açıklayacak. Karar öncesinde önemli bir gelişme oldu. Pazar günü yayımlanan Orta Vadeli Program’da (OVP) 2027 sonu enflasyon hedefi yüzde 21 olarak açıklandı. Bu gelişmeye, PPK kararına ilişkin olarak üç açıdan bakmak lazım.
İlk açı para politikasının itibarıyla ilgili. Bu açıklamadan 24 gün önce yayımlanan Enflasyon Raporu’nda 2027 sonu hedefinin yüzde 15 olduğu duyurulmuştu. OVP 24 günde hazırlanmadığına ve Hazine ve Maliye Bakanlığı, Bütçe, Strateji ve Finans Ofisi ile Merkez Bankası arasında bu önemli konuda görüşmeler olmadığı da düşünülemeyeceğine göre, Enflasyon Raporu’nu açıklamadan önce Merkez Bankası’nın yüzde 21’i biliyor olması gerekiyor. Buna rağmen hedefin yüzde 15’te tutulması, Merkez Bankası açısından hoş bir durum değil.
Hedef koymanın anlamı kalıyor mu?
İkincisi, yıl içinde hedefte yapılan ilk değişiklik değil bu. 12 Şubat 2026’da yayımlanan ilk Enflasyon Raporu’nda 2027 sonu için konulan hedef yüzde 9. Hedef bu kadar sık değiştiriliyor ve her değişiklikte hep bir üst düzeye çıkarılıyorsa, hedef koymanın ne gibi bir anlamı kalıyor? Hedef, sonuçta ileriye yönelik sözleşme imzalayanlar karanlıkta kalmasınlar, onlara bir fener tutalım diye açıklanıyor. Böylelikle hedefin gelecek dönemlerin enflasyonu açısından önemli olan fiyat, ücret, faiz ve kira belirleme davranışlarında dikkate alınacağı umuluyor. Sık ve hep yukarıya doğru güncellemelerin enflasyonu etkileyen sözleşmeleri ve bekleyişleri olumlu yönde etkilemeyeceği açık.
Üçüncüsü ve PPK kararı açısından daha önemlisi şu: Yedi ay önce (İsrail ve ABD İran’a saldırmadan önce) hedef yüzde 9 iken, enflasyon da bugünkü düzeydeydi. O zaman daha düşük hedefe ulaşmak için uygun görülen politika faizi ise yüzde 37 idi. Politika faizi şimdi de yüzde 37. Ama hedef çok daha yüksek. Bu durumda, faizi düşürmek için önemli bir neden olduğu söylenebilir.
Enflasyon görünümü beklemeyi gerektiriyor
Buna karşılık, son aylarda açıklanan enflasyon oranlarında (hem manşet enflasyonda hem çekirdek göstergelerde hem de farklı alt kalemlerde) kayda değer bir düşüş eğilimi yok. Enerji fiyatlarındaki gidişat, seçime yaklaşıyor olmamız, enflasyonda uzunca bir süredir devam eden katılık ve bir de üstüne hedeflerin çok sık değiştirilmesinin bekleyişler üzerindeki olumsuz etkisi bu eğilimin oluşmasının önündeki önemli engeller. Merkez Bankası’nın hiç olmazsa eylül enflasyon gerçekleşmesini de bekleyip o gelişmede bir “umut ışığı” görmesi hâlinde faizi düşürmesi daha uygun olacak. Bu zaman zarfında, kredi arzı üzerindeki kısıtları gözden geçirmesi ve takibe düşme oranları artma eğilimi gösteren bireysel krediler ve KOBİ kredileri için neler yapılabileceğini düşünmesi yararlı olur. Bu açıdan, ilgili bakanlıklar ve kurumların görev alanında kalan düzenlemeler için onlarla görüşmeler yapmak da gerekir.
