Vatandaşın çok büyük kısmının gerek keyfi gerekse de ihtiyaç nedeniyle yaptığı alışveriş kanallarının kapatılması ve iş dünyası temsilcilerinin bundan büyük bir keyif alması toplumsal kızgınlığı yükseltti.
07 Ocak 2026 Tarih ve 33130 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 10813 Karar Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Kararın 2. Maddesi ile daha önce posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla yurda getirilen ürünlerde 30 Euro’yu aşmayacak şekilde düzenlenen gümrük vergisinden muafiyet tutarı yürürlükten kaldırıldı. Böylece, uygulama tarihi başlangıcı olan 06 Şubat 2026 tarihinden sonra posta ve kargo taşımacılığı yoluyla vergisiz satın almanın yolu tamamen kapatılmış oldu.
Kamuoyuna aksettiği şekilde elbette bir yasaklama söz konusu değil ancak vergiden muaf tutarın tamamen ortadan kaldırılmış olması, posta ve hızlı kargo yoluyla yurt dışından alınacak her ürüne vergi getirdiği için ve uygulanacak olan vergilerin yüksekliği de dikkate alındığında, bu türden bir alışverişi anlamsız ve hatta bazı ürün gruplarında imkânsız hale getirmiş oluyor.
Böylece geçmişte 150 Euro olan gümrüksüz alışveriş tutarı 30 Euro’ya düşürülerek yurt dışı satın alım imkânı oldukça kısıtlanan yerel tüketicinin bu imkânı tamamen ortadan kaldırılmış oldu.
Bu karar, iş dünyasının temsilcisi oda başkanlarında büyük bir sevinç yaratınca aslında alınan kararın kimin lehine olduğunu da hep beraber görmüş olduk.
Tüketicinin tamamen online alışveriş sitelerindeki esnafın insafına terk edildiği bir ortamda, bu sitelerde mal satanların hiç de insaflı olmadıkları karar sonrası alışveriş sitelerinde yer alan ürünlerin fiyatlarındaki dikkat çeken artışlarla pekişti.
Ticaret Bakanlığı’nın inceleme başlattığına rastlayamadık
Fahiş fiyat konusunda pek bir hassas olan Ticaret Bakanlığı’nın, online alışveriş sitelerinde X platformuna yansıyan ürünlerin satıcıları hakkında herhangi bir inceleme başlattığına, bu paylaşımların ihbar kabul edileceğine ilişkin bir açıklamaya henüz rastlayamadık.
Oysa aynı Ticaret Bakanlığı söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararı sonrasında 07.01.2026 tarihinde X platformu üzerinden yaptığı açıklamada;
- Avrupa Tüketici Örgütü’nün gerçekleştirdiği ürün güvenliği test sonuçlarına göre, bu platformlardan satın alınan ürünlerin büyük çoğunluğunun Avrupa Birliği ürün güvenliği gerekliliklerini karşılamadığı, bazı ürünlerde ise yüksek oranda toksik ve kanserojen maddeler tespit edildiğinin kamuoyu ile paylaşıldığını,
- Bu çerçevede, AB, ilgili e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere yönelik geçiş dönemi için ilave vergiler getirildiğini, 2026 yılı içinde basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağı bilgisini paylaştığını,
- Geçtiğimiz aylarda, Ticaret Bakanlığınca da ilgili alışveriş platformlarından temin edilen ürünlere yönelik gerçekleştirilen denetim ve laboratuvar analizlerinde, Avrupa Tüketici Örgütü ve uluslararası kuruluşlarca yayımlanan bulguları teyit eder nitelikte sonuçlar elde edildiğini,
- Bu kapsamda, sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen toplam 182 ürün incelendiğini; uygunsuz ürün oranının yüzde 81 olarak tespit edildiğini, analiz sonuçları çerçevesinde, ilk etapta, uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğunu ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan oyuncakların, ayakkabıların ve saraciye ürünlerinin 20 Ekim 2025 tarihli Genelge uyarınca, sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın “Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi” kapsamı dışına çıkarıldığını,
- Söz konusu e-ticaret platformları üzerinden ülkemize giren ürünlerin, Türkiye’nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğu ve gerekli teknik düzenlemelere uyumu noktasında incelemeler devam etmiş ve vatandaşlarımızın güvenli ve sağlığa uygun ürünlere ulaşımını temin edecek ilave tedbirler alınması ihtiyacı olduğunu belirterek aslında bu uygulamanın tamamen bizi ve bizim sağlığımızı düşündükleri için olduğunu belirtti.
“Bu önlemi sizin için aldık” açıklaması kabul görmedi
Yurda giren her ürüne ilişkin bu kadar hassas olup olmadıklarını bilemiyoruz ancak ‘Aslında bu önlemi sizin için aldık’ açıklaması bence hiç kabul görmedi.
Tam tersine, vatandaşın çok büyük kısmının gerek keyfi gerekse de ihtiyaç nedeniyle yaptığı alışveriş kanallarının kapatılması ve iş dünyası temsilcilerinin bundan büyük bir keyif alması toplumsal kızgınlığı yükseltti.
Uzun zamandır söylüyorum; ülkeyi yurt dışına kapatıcı bu türden önlemler büyük bir ekonomi olma iddiasındaki bir ülkeye hiç yakışmadığı gibi, içeride hesaba katılmayan bir fiyat artışına neden olduğu şüphesiz.
Toplumsal olarak bu karar herkesi etkilediği için dikkat çekse de Ticaret Bakanlığı tarafından korumacılık önlemleri son sürat devam ediyor.
01 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 4 bin 344 ürünün AB dışından ithalatında yüzde 48’e kadar ilave gümrük vergisi alınması kararlaştırıldı. Buna karşılık Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayınlanan üç ayrı Cumhurbaşkanı Kararı ile 38 sanayi ürünün çeşitli tarihlerde arasında gümrüksüz olarak ithal edilmesine imkân tanındı. Örneğin toplam 40 bin 725 ton Organik Kimya Ürünlerinden 2921.45, 2924.21, 2930.90, 7606.12.99 GTİP Kodlu ürünler 16 Şubat-31 Aralık 2026 tarihleri arasında gümrüksüz olarak ithal edilecek.
Bu karar neye göre verildi, hangi stratejik üretime yönelik ya da bunları hammadde olarak kullanan firmaların ne gibi bir verimlilik artışı sağlayıp ülke ekonomisine katkı sağlayacağını bilemiyoruz. Bizlerle paylaşılan veri tabanlı bir araştırma raporu yok.
31.12.2025 tarihli Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında İthalatta Gözetim Uygulaması kapsamında 36 adet tebliğ ile 172 ürünün ithalatında, bu ürünlerin fiyatları tebliğde belirtilen fiyatların altında olsa bile gümrük vergileri referans fiyatlar üzerinden alınacak.
“Merkez Bankası kuru uzun zamandır neredeyse yatayda tutmasına rağmen maliyet enflasyonu neden hala devam ediyor?” diye soranların Ticaret Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan gözetim uygulamalarına, ithalatta koruma önlemlerine, getirilen ithalat kotalarına, ihracat kotalarına bakması yeterli.
İthalatta Koruma Önlemleri Yönetmeliği içeriğinin tamamen değiştirilmesi gerekiyor. Bunu da başka bir yazıda ele alırız.
