4857 sayılı İş Kanunu'nun 74’üncü maddesinde yapılması öngörülen değişikliğe göre doğumdan sonra 8 hafta olan izin süresi 16 haftaya, toplam 16 haftalık izin süresi ise tekil gebelikte 24 haftaya, çoğul gebelikte 26 haftaya çıkarılacaktır.
Çocukların, kadınların, yaşlıların ve engellilerin korunması, aile yapısının güçlendirilmesi ve dezavantajlı grupların sosyal hayata etkin katılımının sağlanması amacıyla 4 Mart 2026 tarihinde TBMM’ye sunulan 2/3566 sayılı “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ile bir dizi düzenleme yapılması öngörülmektedir.
Bu düzenlemeler arasında çocukların korunması ve aile bütünlüğünün desteklenmesi amacıyla çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler de bulunmaktadır.
Bu çerçevede, kamu ve özel sektörde çalışan kadınlar için doğum sonrası izin süreleri uzatılmakta, babalık, evlat edinme ve koruyucu aile izinleri yönünden yeknesak ve güçlendirici düzenlemeler yapılması öngörülmektedir.
1- Doğum sonrası izin süresi
4857 sayılı İş Kanunu'nun 74’üncü maddesine göre, mevcut durumda analık halinde kadın işçilerin doğumdan önce ve doğumdan sonra kullanabilecekleri izin süreleri aşağıdaki şekildedir.
|
Doğum Öncesi ve Sonrası İzin Süreleri (Mevcut) |
|||
|
Gebeliğin Niteliği |
Doğum Öncesi |
Doğum Sonrası |
Toplam |
|
Tekil gebelik |
8 hafta |
8 hafta |
16 hafta |
|
Çoğul gebelik |
10 hafta |
8 hafta |
18 hafta |
4857 sayılı İş Kanunu'nun 74’üncü maddesinde yapılması öngörülen değişikliğe göre doğumdan sonra 8 hafta olan izin süresi 16 haftaya, toplam 16 haftalık izin süresi ise tekil gebelikte 24 haftaya, çoğul gebelikte 26 haftaya çıkarılacaktır.
|
Doğum öncesi ve sonrası izin süreleri (yeni düzenleme) |
|||
|
Gebeliğin Niteliği |
Doğum Öncesi |
Doğum Sonrası |
Toplam |
|
Tekil gebelik |
8 hafta |
16 hafta |
24 hafta |
|
Çoğul gebelik |
10 hafta |
16 hafta |
26 hafta |
2- Doğum öncesinde çalışılabilecek süre
Mevcutta, kadın işçiler sağlık durumlarının uygun olması ve talep etmeleri halinde doktor onayı ile doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışabilmektedir. Yapılması öngörülen düzenlemeye göre, doğum öncesindeki çalışılabilecek süre 2 haftaya indirilmektedir.
Dolayısıyla, düzenlemelerin yürürlüğe girmesi sonrasında kadın işçiler sağlık durumlarının uygun olması ve talep etmeleri halinde doktor onayı ile doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilecekler ve bu durumda kadın işçilerin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenecektir.
|
Doğum öncesinde çalışılabilecek süre |
|
|
Mevcut |
Yeni Düzenleme |
|
3 haftaya kadar |
2 hafta kadar |
3-Babalık izin süresi
4857 sayılı Kanunun Ek-2.maddesinin birinci fıkrasında yapılması öngörülen değişiklikle, işçiye eşinin doğum yapması hâlinde verilen 5 günlük ücretli izin süresinin 10 güne çıkarılması öngörülmektedir.
|
Babalık izni |
|
|
Mevcut |
Yeni Düzenleme |
|
5 gün |
10 gün |
Ayrıca, bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan işçiler, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra istekleri üzerine 10 gün ücretsiz izin kullanabileceklerdir.
4- Doğum sonrası SGK geçici iş göremezlik ödeneği süresi
Mevcut durumda, kadın sigortalılar analık halinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki 8’er haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki 8 haftalık süreye 2 haftalık süre ilâve edilerek çalışmadıkları her gün için SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği alabilmektedir.
Doğumdan sonraki analık izni sürelerinin artırılmasına ilişkin 4857 sayılı İş Kanununda yukarıda belirtilen değişikliklere uyum sağlamak için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 15 ve 18. Maddesinde de düzenleme yapılarak geçici iş göremezlik ödeneği alınabilecek sürelerin artırılması öngörülmektedir.
|
Doğum öncesi ve sonrası geçici iş göremezlik ödeneği süresi (yeni düzenleme) |
|||
|
Gebeliğin Niteliği |
Doğum Öncesi |
Doğum Sonrası |
Toplam |
|
Tekil gebelik |
8 hafta |
16 hafta |
24 hafta |
|
Çoğul gebelik |
10 hafta |
16 hafta |
26 hafta |
5) Koruyucu ailede eşlerden birinin SGK isteğe bağlı sigorta priminin Devlet tarafından karşılanması
Devlet korumasındaki çocukların aile ortamında büyümelerini sağlamak, bireysel gelişimlerini desteklemek ve topluma sağlıklı bireyler olarak kazandırılmalarını temin etmek açısından büyük önem taşıyan koruyucu aile sosyal hizmet modeline daha fazla ailenin katılımının teşvik edilmesi amacıyla sosyal güvencesi olmayan koruyucu ailelerin SGK isteğe bağlı sigorta prim ödemelerinin Devlet tarafından karşılanması öngörülmektedir.
Buna göre, Kanun Teklifi ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 23.maddesinin 1.fıkrasından sonra gelmek üzere eklenmesi öngörülen düzenlemeye göre;
Koruyucu aile sözleşmesi devam eden koruyucu ailelerde eşlerden birinin, sigortalı olarak ay içerisinde otuz günden az çalışması ya da tam gün çalışmaması sebebiyle isteğe bağlı sigortalı olanlar hariç olmak üzere;
Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik kapsamında ödediği primin, 5510 sayılı Kanunun 82.maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden hesaplanacak tutarının, ödeme belgesinin ibrazı halinde aylık ödemelere ilave edilmek suretiyle Devlet tarafından karşılanacak, ödeme yapılan kişilerin eşlerinin vefatı halinde de isteğe bağlı sigorta primlerinin karşılanmasına devam edilecektir.
