1990’da yaşlıların nüfus içindeki payı yüzde 4’tü. 2025’te yüzde 11 ile zirveye ulaştı. 2040’ta yüzde 18, 2050’de yüzde 23 olacak. Ülkede nüfus artış hızının da düştüğünü dikkate alırsak bunun sosyal ve ekonomik açıdan ciddi sonuçları olacak.
2025 sonu itibarıyla, TÜİK verilerine göre, nüfusumuz 86 milyon 92 bin kişi iken, çocuk (0-17 yaş arası) nüfusu 21 milyon 375 bin. Toplam içinde çocukların payı yüzde 24,8 ile şimdiye kadarki en düşük orana geriledi. 50 yıl önce ülkemizde her iki kişiden biri 0-17 yaş grubunda iken, bu oran dörtte bire indi.
2025 yılında çocuk nüfusu önceki yıla göre yüzde 2 geriledi ve bu zayıf trendin önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.
1990’da yaşlıların nüfus içindeki payı yüzde 4’tü. 2025’te yüzde 11 ile zirveye ulaştı. 2040’ta yüzde 18, 2050’de yüzde 23 olacak.
Ülkede nüfus artış hızının da düştüğünü dikkate alırsak bunun sosyal ve ekonomik açıdan ciddi sonuçları olacak. Bir taraftan bu trendi tersine çevirmek politikalar üretmeli; bir yandan da sektörel olarak muhtemel sonuçları dikkate alarak hazırlık yapmalıyız. Her şey böyle devam ederse 20 yıl sonra şöyle bir ülke olacağız:
- Gençlerin oranı azalırken yaşlı nüfusun payı artacak. Toplum, giderek “yaşlı” hale gelecek. Şu anda 35 olan ortanca yaş, 44 civarına yükselecek.
- Çalışan nüfusa düşen emekli ve çocuk sayısı artacak. Emekli maaşları ve sağlık harcamaları artacak. Gelecek yıllarda emeklilik sistemi, eskisinden çok daha farklı bir yapıya bürünmek zorunda kalacak.
- Çalışabilir yaştaki nüfus azalacak. İşsizliğin düştüğünü göreceğiz, hatta 15-20 yıl sonra iş gücü piyasasında açıklar oluşacak. Yurtdışından emek göçü ihtiyacı artacak
- Daha az çalışan, devlet açısından daha az vergi geliri anlamına gelecek ve bu da vergi sisteminde değişimlere neden olacak.
- Öğrenci sayısı hali hazırda geriliyor. Önümüzdeki yıllarda okul ve üniversite sayısında gerileme göreceğiz. Bazıları kapanacak, bazıları birleşecek. Öğretmen ihtiyacı da gerileyecek.
- Yaşlı nüfus arttıkça kronik hastalıklar ve bakım ihtiyacı artacak. Kadın doğum ve pediatri alanındaki hekim ihtiyacı düşecek. Yaşlı bakım evleri, evde bakım hizmetleri yaygınlaşacak.
- Gençlere yönelik sektörler küçülürken yaşlılara yönelik sektörler büyüyecek. Tüketimin kompozisyonu değişecek.
- Aynı çatı altında yaşayan insan sayısı 20 yıl önce ortalama 4,5’ti. Şu anda 3,1. 20 yıl sonra 2’ye yaklaşacak. Büyük evlere ihtiyaç giderek azalacak. Eşya kullanımı da buna göre değişecek.
- Bu değişim süreci sanayide giyim, ev tekstili, beyaz eşya, tüketici elektroniği, mobilya, gıda, ilaç, otomotiv; hizmetler tarafında ise eğitim, ulaştırma, sağlık ve turizmde ürün gamını ve talep düzeyini etkileyecek. İhracat, çok sayıda firma için bir tercih değil, zorunluluk olacak.
