TÜRK Hava Yolları (THY) Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Ahmet Bolat, 21 Eylül 2025 sabahı 07.15 New York uçağına Genel Müdür Yardımcıları Doç. Murat Şeker ve Levent Konukçu ile birlikte bindi.
Türkiye-Amerikan İş Konseyi’nin (TAİK) davetiyle meslektaşım Hakan Çelik’le birlikte ben de aynı uçaktaydık. Yolu yarıladığımızda Ahmet Bolat’ın yanına uğradım, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 25 Eylül 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’la buluşmasının ana konuları arasında gösterilen Boeing’ten uçak alımı konusunu sordum:
- Boeing’ten 300 uçak alımı için imza atacağınız gündeme geldi…
Bolat, yanıtladı:
- Boeing’ten uçak alımı konusunda zaten görüşmelerimiz hep söz konusu. Dünyanın iki önde gelen yolcu uçağı üreticisi Boeing ve Airbus, siparişlere yetişmekte zorlanıyor. Boeing’le bu seyahatte 250 uçaklık bir imza atabiliriz.
New York’a Eylül ayında yaklaşık aynı tarihlerde gittiğini anımsattı:
- Ben zaten TAİK’in “Yatırımcı Konferansı” kapsamındaki toplantılarına katılmak üzere seyahat ediyorum. Yine TAİK toplantılarına katılacağım.
Ahmet Bolat’la sohbet ederken, 2023 yılı Nisan ayının ilk yarısında, THY Genel Müdürlüğü’ndeki toplantıyı anımsadım. Bolat, 2005 yılında THY yönetimine ilk girdiği günlerde ABD’deki öğrencilik günlerini, 1982 yılını anımsadığını aktarmıştı:
- 1982 yılında ABD’ye Stanford Üniversitesi’ne yüksek lisans için giderken THY o dönemde Atlantik uçuşu yapamıyordu. THY, o yıllarda “butik havayolu” şeklinde tanımlanıyordu.
Ocak 2022’de THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanlığı görevine başlarken ulaşmak istediği hedefi şu sloganla ortaya koymuştu:
- Butikten Zirveye (2003, 2023, 2033)
Bolat, “Butikten Zirveye” başlığıyla THY’nin 20 yılda ulaştığı düzeyi anlatmış, gelecek 10 yılda hedeflediklerini paylaşmıştı:
- Uçak Sayısı: 2003 yılında 65 uçağımız vardı. 2023’te 435 uçaklık filoya sahip olacağız. 2033’ta 813 uçağa ulaşacağız.
- Yolcu Sayısı: 2003’te yolcu sayısı 10.4 milyondu. 2023’te 85 milyonu aşacağız. 2033’te 171 milyon yolcuya hizmet vermeyi planlıyoruz.
- Arz, Koltuk, Kilometre (AKK): 2003’te 24 milyar idi. 2023’te 235 milyarı aşacağız. 2033’te 492 milyarı yakalayacağız.
- Dış Hat Nokta: 2003’te yurt dışında 77 noktaya sefer yapıyorduk. 2023’te 295 noktaya ulaşacağız. 2033’te yurt dışı nokta sayısı 345’i bulacak.
- Taşınan Kargo: 2003’te 0.1 milyon tondu. 2023’te 1.6 milyon ton olacak. 2033’te 3.9 milyon tona ulaşacak.
- Gelir: 2003’te 1.8 milyar dolar gelirimiz vardı. 2023’te 19 milyar doları aşacak. 2033’te 52.2 milyar dolara ulaşmayı hedefliyoruz.
- Türkiye ekonomisine katkımız: 2003’te 5 milyar dolar hesaplanmıştı. Bu yıl 56 milyar dolara çıkacak. 2033’te 144 milyar dolara ulaşacağız.
- Çalışan Sayısı: 2003’te 10.2 bin kişi istihdam ediyorduk. 2023’te 82 bine çıkacak. 2033’te istihdamımız 150 bini bulacak.
Ahmet Bolat’a kendi yazılarımla ilgili arşiv taramasında gördüğüm fotoğraftan söz ettim:
- Cumhurbaşkanı Erdoğan, 22 Eylül 2017’de New York’ta THY’nin, Boeing’ten 40 uçak alımına ilişkin imzaya tanıklık etmişti. İmzayı THY’nin o dönemki Yönetim Kurulu Başkanı İlker Aycı atmıştı.
Bolat, 2018 yılı Ocak ayına uzandı:
- Sayın Cumhurbaşkanımızın şahitliğinde İlker Bey Airbus’tan 25 uçak alımı için Paris’te Elysee Sarayı’nda imza atmıştı.
Airbus’tan siparişin daha sonra arttığını kaydetti:
- Airbus’tan 355 uçak alımı için siparişimiz var. O anlaşmayı da İlker Bey imzalamıştı.
Bu noktada 28 Şubat 2025’te THY’deki toplantı aklıma geldi. Bolat, THY’nin filosuna katılacak 500’üncü uçakla ilgili şu bilgiyi vermişti:
- 500’üncü uçak filomuza bu yıl Eylül ayında katılacak. Uçağı, emekli olanlar dahil 100 bin kişilik THY çalışan ordusunun fotoğrafları ile giydireceğiz. Bu, dünyada ilk olacak.
Sohbet sonrasında THY’nin uçak siparişleriyle ilgili arşiv taraması yaptım, Ahmet Bolat’ın Haziran ayı başında Yeni Delhi’deki (Hindistan) IATA Genel Kurulu sırasında havacılık yazarı Kurt Hofmann’a söylediklerini okudum:
- Gündemimizde 225 uçak alımı var. 75’i geniş gövde, 150’si dar gövde olacak. Yakında kararımız netleşecek.
THY, Erdoğan’ın bu yılki ABD seyahatinde Boeing’ten 250 uçak alımı için imzaları atacak. 2033 için koyduğu 813 uçaklık filo konusunda önemli ölçüde yol alacak…
Ekonomi koltukları 3 kilogram hafifliyor
TÜRK Hava Yolları (THY) Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Ahmet Bolat, Boeing ve Airbus’ın siparişlere yetişmekte güçlük çektiğinin altını çizdi:
- Başta motor olmak üzere birçok aksamın üretim temposuna yetişmesi gerekiyor.
Oturduğu koltuğa işaret etti:
- Business koltukta en ufak bir değişiklik, uçağın teslim süresini 6 ay uzatabiliyor. Onay süreci uzun zaman alıyor.
Bunun üzerine THY’nin iştiraklerinden koltuk üreten şirketi sordum:
- Ortak olduğunuz şirket business koltuk üretimine başlamadı mı henüz?
Şu yanıtı verdi:
- Aslında business koltuk üretiminde önemli aşamaya ulaştık. Dediğim gibi Boeing ve Airbus’ın istediği test süreçleri zaman alıyor. Testler sonrası onaylı koltuk haline gelebiliyor.
Seyahat ettiğimiz uçağın A350 olduğunu vurguladı:
- Bu uçağın ekonomi bölümünün koltukları bizim de ortak olduğumuz Turkish Seat Industry (TSI) şirketinin ürünüdür.
Şirketin business koltuk üretimi üzerinde dururken ekonomi bölümü koltuklarıyla ilgili de iyileştirme çalışmaları yaptığını bildirdi:
- Ekonomi koltuklarının daha hafif olması için yapılan çalışmalar son aşamaya geldi. O koltuklar da testler ve onay aşamasının ardından uçaklara monte edilecek.
Koltuk başına hafiflemenin ne kadar olacağını merak ettim, paylaştı:
- 3 kiloluk bir hafifleme söz konusu olacak.
Koltukların hafiflemesinin önemini şöyle anlattı:
- İlk bakışta “3 kilonun lafı mı olur?” denilebilir. Koltukların hafiflemesiyle açılan ağırlık alanı olduğu gibi kargo yükü ile doldurulabilir.
Cep telefonuyla hesap yaptı:
- Ekonomi koltuğundaki 3 kilogramlık hafifleme, bir uçağın yıllık kargo gelirini 4.5 milyon dolar artırabiliyor. Bunun tamamı kâr anlamına geliyor.
Ardından ekledi:
- Yani, 3 kilonun lafı olabiliyormuş…
Bolat, sonra şu noktanın altını çizdi:
- Artık ODTÜ’de bir uçak koltuğu test merkezi var. Boeing ve Airbus’a akredite bu merkez bizim koltuklarımızı test ediyor, onay aşamasına getiriyor. Bu merkez ülkemiz için önemli bir kazanım oldu.
