SALI akşam saatlerinde Bloomberg HT’ye yayına giderken programına konuk olacağım Didem Arsanoğlu ile konuşacağımız konularla ilgili yazışırken sordu:
- Sende Körfez ülkelerinde yatırım ve işleri olan Türk şirketleriyle ilgili bilgiler de vardır. Onları da anlatırsın…
Yoldayken bilgi güncellemesi için bazı yazışmalar yaptım. Mesaj yazdığım isimlerden biri Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir oldu:
- Siz 2016 yılında sözleşmesini imzaladığınızda “tek kalemde en büyük ihale” başlıklarıyla öne çıkan Kuveyt Uluslararası Havalimanı’nı inşa ettiniz. Orada bazı işleriniz sürüyor. Kuveyt Havalimanı’nın İran’ın attığı füzelerle isabet aldığı haberleri var. Durum nasıl?
Ebru Özdemir, şu yanıtı verdi:
- Kuveyt’te havalimanı eklerini ve yol yapıyoruz. Savunma sistemlerinin havada imha ettiği füzenin parçası Terminal 1’e düştü. Biz Terminal 2’de çalışıyoruz. Sonuçta havalimanına füze parçası düştü ama Allah’a çok şükür kimseye bir şey olmadı.
Yazışmayı sürdürdüm:
- Allah korusun… Allah kolaylık versin…
Ebru Özdemir’den bu dileklerim üzerine şu mesaj geldi:
- Tedirginiz tabi ama çalışmaya devam ediyoruz.
Füzenin isabet ettiği noktayı sordum, şöyle tarif etti:
- Otopark inşaatının üstüne düştü ama füze parçası gibiydi. Sanıyorum havada imha edilen füzenin parçasıydı.
Ebru Özdemir’le yazışırken 8 Mayıs 2017 tarihinde Kuveyt’te gerçekleşen töreni anımsadım:
- Limak İnşaat tarafından 2016 yılında sözleşmesi imzalanan Kuveyt Uluslararası Havalimanı yeni terminal binasının temeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kuveyt Emiri Şeyh Sabah Ahmed Cabir El Sabah’ın katıldığı törenle atıldı.
- Yaklaşık 4.5 milyar dolarlık teklif ile alınan yeni terminal inşaatı projesi, Türk müteahhitlik sektörünün yurt dışında tek pakette kazandığı en büyük ihale özelliğini taşıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın seyahatini izleyen gazetecilerle birlikte söz konusu törene katılmıştım. Limak Holding’in iki kurucusundan bir olan Nihat Özdemir, törende projenin önemini şöyle ortaya koymuştu:
- Burası Kuveyt’in yeni giriş kapısı olacak. Dünyaca ünlü mimarlık ofisi Norman Foster & Partners tarafından dizayn edildi. Dünyada eşi benzeri olmayan ikonik bir yapı özelliği taşıyor.
İnşaatı zamanından önce bitirme sözü vermişti:
- Sözleşmede bize tanınan 6 yıl yerine 4 yıl gibi daha kısa bir sürede layıkıyla bu projeyi tamamlamayı hedefliyoruz. Havalimanını tamamlayacak tüm bağlantı projelerinin yapımı ile de ilgileniyoruz. İşletmeye de talibiz.
Ebru Özdemir’e Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölgede yürüyen diğer işlerini de sordum. Dubai’den bilgi verdi:
- İçinde bulunduğumuz konsorsiyum, “Dubai Metrosu Mavi Hat Tasarımı ve Yapımı İhalesi”ni kazanmıştı.
Hemen bu ihaleyle ilgili 19 Aralık 2024 tarihli haberleri gözden geçirdim:
- Türk şirketleri Dubai’de 5.6 milyar dolarlık ihale kazandı…
- Mapa-Limak-CRRC ortaklığı “Dubai Metrosu Mavi Hat Tasarımı ve Yapımı İhalesi”nde ipi göğüsledi.
- Proje ile Dubai’nin mevcut metro ağının genişletilmesi ve güçlendirilmesi planlanıyor. 30 kilometrelik yeni hattın Eylül 2029’da hizmete açılması öngörülüyor.
- Proje, 7’si yükseltilmiş olmak üzere 14 istasyondan oluşacak. Projenin yarısı yer altından, 1.5 kilometrelik kısmı da deniz üstünden geçecek.
Ebru Özdemir, bir bilgi de Suudi Arabistan’dan verdi:
- Suudi Arabistan’da da “Neom City” projesinde çalışıyoruz.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla patlayan, İran’ın ABD üslerinin bulunduğu ülkelere füze atmasıyla bölgeyi saran savaş ortamında bir taraftan işlerin yürütülmeye çalışıldığını Ebru Özdemir’in şu sözü ortaya koyuyor:
- Bizim inşaatın yakınlarına da füze parçası düştü. Tedirginiz ama çalışıyoruz…
İran’daki fabrikada sıkıntı yok ama Allah herkesin yardımcısı olsun
İRAN ve başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgede iş, üretim yapan şirketleri düşünürken arşivden Mayıs 2010’da yazdığım bir yazıyı gördüm:
- İran’da fırsatlar riski geride bıraktı, 150 milyon dolarlık yatırıma girişti…
2009 yılını 575 milyon dolarlık toplam ciroyla kapatan Hayat Kimya, “Lokal büyüme yetmez, bölgesel güç olalım” planı doğrultusunda İran pazarını incelemiş, şu kanıya varmıştı:
- İran’da çocuk bezi, kadın pedi ve temizlik kağıtları üretimine girebiliriz.
Bunun üzerine kolları sıvayıp Zencan bölgesinde yatırımı başlatmışlardı. Dönemin Hayat Kimya Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Orhan İdil, yatırımla ilgili bilgi verirken şu noktanın altını çizmişti:
- Her yatırım adımında riskler ve fırsatlar karşılaştırması yapılır. İran’da da bunu yaptık. Bizim açımızdan fırsatlar öne çıktı.
Yatırım büyüklüğünü de paylaşmıştı:
- 50 milyon dolar çocuk bezi ve kadın pedine, 100 milyon dolar da temizlik kağıtlarına yatıracağız.
İran pazarı için de şu saptamayı yapmıştı:
- İran’da kaliteli ürün az. Biz uygun fiyat ve kaliteli ürünle kendimize iyi bir yer açarız. Ayrıca Türkiye kadar büyük bir pazar olduğunu unutmamak gerek.
Hayat Kimya, 2010 yılı itibariyle Bulgaristan’da sıvı deterjan, Cezayir’de deterjan, çocuk bezi ve hijyenik kadın pedi, Ukrayna’da da toz ve sıvı deterjan üretiyordu. 20 milyon dolarlık ihracat yaptığı Rusya’da da yatırım için araştırma aşamasındaydı.
Hayat Holding İcra Kurulu Başkanı Avni Kiğılı’ya İran’daki fabrikanın durumunu sordum, şu yanıtı verdi:
- Fabrikada bir sıkıntı, maddi zarar yok çok şükür. Maalesef Tahran perişan oldu. Allah herkesin yardımcısı olsun.
Dubai’de, Doha’da Kuveyt’te AVM’lerin üst katları kapalı
GEÇEN Cumartesi günü Nasıl Bir Ekonomi Medya Gurubu’na bağlı “ekonomim.com”un düzenlediği “Ufuk Turu” başlıklı zirvede Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in sunumu sonrası Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel’e mesajlar geldi:
- Körfez ülkelerinde sirenler çalıyor. Mağazalarımızı tedbir için kapatıyoruz.
Öncel’e dün Dubai, Abu Dhabi, Doha ve Kuveyt başta olmak üzere bölgede mağazaları bulunan Türk markalarının son durumunu sordum. Öncel, söz konusu ülkelerde mağaza ve restoranları olan üyeleriyle yazışmasını aynen aktardı:
- Mağazalar açık ama çok boş. Marketler yoğun.
- Mağazalarda satışlar çok düşük. Bazılarında ciro bile yok.
- Dubai Mall’daki Hermes önceki gün kapılarını bile açmadı.
- Mall içindeki restoranlarımız açık.
- En üst kattaki restoranlar kapalı.
Katar’da elektrik şantiyemiz var
YIRCALI Holding Onursal Başkanı Rona Yırcalı, Servet Yıldırım ve Hakan Güldağ’la birlikte sohbet ederken Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüttüğü BEST A.Ş.’nin 2010 yılından itibaren girdiği elektrik taahhüt işlerine değindi:
- BEST, Balıkesir’deki tesislerimizde ürettiği trafolarla sektörde öne çıkıyor. 700 MW’ı aşan elektrik yükünü taşıyabilen dev trafolar üretiyoruz. BEST Elektrik Taahhüt şirketimiz de anahtar teslimi trafo merkezleri kuruyor.
BEST Elektrik Taahhüt ve Ticaret A.Ş.’nin yurt dışında yürüyen projelerinden örnekler verdi:
- Şirketimiz Ukrayna, Fas, Afganistan, Irak, Katar, Cezayir’de projeler üstlenmiş bulunuyor. Irak’ta 4, Katar’da 2, Afganistan’da 2, Cezayir’de 4 ayrı proje devam ediyor.
Katar’daki işlerinde İran’ın attığı füzelerden dolayı bir sıkıntı olup olmadığını sorduk, yanıtladı:
- Şantiyemizin bulunduğu kente havada imha edilen füze parçaları düşüyor. O da ekibimizi tedirgin ediyor.
