2024 yılı genelinde ihracat yüzde 2,5 artarak 261 milyar 925 milyon; ithalat, yüzde 4,9 azalarak 344 milyar 85 milyon dolar oldu. Dış ticaret açığı 2024 sonunda 82,2 milyar dolara geriledi. Açık, önceki yıla göre 24,2 milyar dolar daraldı. Bu iyileşmeye ihracat artışı 6,3 milyar dolar, ithalat azalışı 17,9 milyar dolar katkı sağladı.
Geçtiğimiz 12 ayın 8’inde ihracatta artış, ithalatta azalış yaşandı. Yılın son çeyreğinde, ithalat yönünü yukarı çevirdi. Aralık ithalatı yüzde 11,2 artışla 32,3 milyar dolara ulaştı. Bu Mayıs 2023’ten bu yana en ithalatta görülen en hızlı artış ve yine aynı yılın yaz aylarından sonra ulaşılan en yüksek ithalat düzeyi oldu. İhracat artışında ve ithalat azalışında farklı ürün grupları etkili oldu.
6,3 milyar dolarlık ihracat artışına otomotiv sektörü 1,62 milyar, demir-çelikten eşya 1,34 milyar, enerji ürünleri 985 milyon dolar artışla katkı sağladı.
17,9 milyar dolarlık ithalat azalışına, altın ithalatındaki gerilemenin 9 milyar dolarlık, enerji ithalatındaki gerilemenin 3,5 milyar dolar, elektriksiz makine ithalatındaki gerilemenin 1,4 milyar dolar katkısı oldu. Bir başka ifadeyle ithalattaki gerilemenin yüzde 75’ten fazlası bu üç ürün grubundan geldi. 2023’te 33,9 milyar dolar ile rekor kıran altın ithalatı, 2024’te 24,9 milyar dolara geriledi. Önceki yıla göre ciddi bir düşüş gösterse de; bu rakam da geçmiş yılların çok yukarısında bir ithalat değerine işaret ediyor.
Buna karşılık önceki yıl 13,6 milyar dolar olan altın ihracatı 2024’te 13 milyar dolara düştü. 2024 sadece Türkiye değil, küresel dış ticaret göstergeleri için de elverişli bir yıl olmadı. Avrupa ekonomisindeki yavaş seyir, Çin ekonomisinin beklenenden zayıf performans göstermesi, bunun üzerine eklenen yine Avrupa kaynaklı otomotiv sektöründe yaşanan sorunlar, Orta-Doğu’daki ve Rusya-Ukrayna arasındaki gerilim kaynaklı ticaret önlemleri bizim de içinde olduğumuz coğrafyayı önemli ölçüde etkiledi.
Buna ilave olarak enflasyonla mücadele sürecinde neredeyse tüm yükün para politikasına binmesi, içeride tüketimden çok üretimin gerilemesine neden oldu. 2021-2023 döneminde yaşanan yüksek maliyet artışının kura yansımaması nedeniyle satış fiyatlarını dolar-euro bazında aynı oranda artıramayan çok sayıda ihracatçı maliyetlerine yakın fiyatlardan hatta kimi zaman zarar pahasına satış yaptı. İhracat hep zordu ama 2024’te biraz daha zorlaştı. 2025, geçen yıldan bir miktar daha rahat geçecek gibi görünüyor.
