Teknolojideki gelişmeler, dijitalleşme, yoğun küresel rekabet ve pandeminin derinleştirdiği toplumsal sorunlar iş modellerinde geniş çaplı bir dönüşümü gerekli kılıyor. Hızlı değişim geçmişin kurallarını geçersiz hale getiriyor. Dünya genelinde genç girişimcilerin geliştirdiği çözümler, kurdukları yapılar ve yarattıkları şirketler ön plan çıkıyor. Gençler cesur adımlar atarak fırsatları değerlendiriyorlar. Yarattıkları işletmelerle istihdam yaratıyor ve ekonomik büyümeyi hızlandırıyorlar. Genç girişimciler, toplumda eşitsizliklerin azaltılmasına, çevreye duyarlı iş modellerinin benimsenmesine ve sosyal sorumluluk projelerinin hayata geçirilmesine öncülük ediyorlar.
Türkiye’de genç girişimcilerin ve yöneticilerin daha güçlü bir konuma gelmelerini destekleyen kuruluşların başında GYİAD (Genç Yönetici ve İş İnsanları Derneği) yer alıyor. GYİAD 1986 yılında genç iş dünyasının entelektüel ve sosyal sermayesini bir araya getirerek Türkiye’nin ekonomik ve sosyal gelişimine katkı sağlayan, gönüllü bir sivil toplum kuruluşu olarak yola çıktı. GYİAD Başkanı Mustafa Özer, genç girişimciler için yaptıkları çalışmalar ve girişimciliğin geliştirilmesi için yapılabilecekler hakkındaki sorularımızı yanıtladı.
■ GYİAD olarak nelere odaklanıyorsunuz?
Genç yönetici ve is insanlarının ihtiyaç ve sorunlarına çözüm üretmek, onları çeşitli platformlarda temsil etmek ve üyeler arası ticari ilişkilerin artırılması yönünde çalışmalar yapıyoruz. Ekonomi, teknoloji, akademi, istihdam ve sürdürülebilirlik, gibi konulara odaklanarak çeşitli sosyal sorumluluk projelerini hayata geçiriyoruz. Geleceğin iş dünyasını şekillendirme vizyonumuz çerçevesinde girişimcilik ve dijitalleşme, odaklandığımız temel konular arasında yer alıyor.
■ Genç girişimciliği ülkeye hangi açıdan faydalı oluyor?
Genç girişimcilere yapılan yatırımlar ülkemizin geleceğini şekillendirecek. Genç girişimcileri desteklemek, ülkede ekonomik büyümeyi ve istihdamı teşvik etmesi; yenilik ve inovasyonu tetiklemesi; ülkenin ticaret hacmini artırması ve uluslararası pazarda konumunu güçlendirmesi; yerel ve bölgesel ekonomik kalkınmayı teşvik etmesi; toplumsal ve sosyal sorunların çözümüne katkıda bulunması; insan kaynağının gelişimine ve işgücü piyasasının çeşitliliğine katkıda bulunması ve de sürdürülebilir kalkınmayı desteklemesi açısından çok önemlidir.
■ Girişimciliğin güçlenmesi için neler yapılmalı?
Girişimcilik kültürü, arkasında kuvvetli bir altyapı ve paylaşma ruhu olmadan dünyayı sarsan kuvvete dönüşemiyor. Girişim ekosistemimizi düşünürken ve kurgularken, girişimciliği farklı açılardan desteklemeye ve desteklemenin yeni yollarını keşfetmeye kendimizi adamalıyız. Çünkü biliyoruz ki bir ülkenin girişimcilik ekosistemini güçlendirmesi ve girişimcilik kültürünü teşvik etmesi uzun vadeli ekonomik ve toplumsal başarı için kritik öneme sahiptir.
Son dönemde, Türkiye’de girişimcilik, ekonomik büyümenin ve inovasyonun önemli dinamiklerinden biri haline geldi. Yenilikçi fikirlerin desteklendiği, teşvik programlarının arttığı ve dijital dönüşümün hızlandığı bir dönemdeyiz. Devletin ve özel sektörün sunduğu teşviklerle birlikte, uluslararası fonlara erişim imkanı girişimciler için önemli avantajlar sağlamakta. Ayrıca, yatırım ortamının girişim dostu hale gelmesi, Türkiye’nin girişimcilik potansiyelini artıran en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Bu doğrultuda, Türkiye'deki girişimcilik ekosisteminin daha sürdürülebilir bir büyüme yakalayabilmesi için finansmana erişim, eğitim, mentorluk ve altyapı desteğinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.
■ Finansmana erişim nasıl sağlanacak?
Girişimcilerin büyüme aşamasında yatırımcılarla daha kolay buluşmasını sağlayacak yeni finansman modelleri oluşturulmalı. Kamu destekli fonlar, risk sermayesi yatırımları ve uluslararası fonlara erişimi artıran mekanizmalar geliştirilerek, girişimlerin küresel rekabete hazırlanması teşvik edilmeli.
Türkiye’de girişimciliğin gelişmesi için en önemli konuların başında finansal teşvikler geliyor. Bu teşviklerde artış olması oldukça elzem. Bu teşviklerin verimli kullanılması için kuluçka & inovasyon merkezlerinin sayısının artırılması, finansal destek & hibe programları ile eğitim & mentorluk programlarının yaygınlaştırılması gerekiyor.
■ Eğitim alanında neye ihtiyaç var? İşletme yönetimi, finansal okuryazarlık, teknoloji trendleri, uluslararası pazarlara açılma stratejileri vb konularındaki derslerin sayısı çoğaltılarak girişimcilerin bilgi birikimi artırılmalı. Başarılı girişimciler, sektör liderleri ve yatırımcılar ile daha güçlü mentörlük ağları kurarak yeni girişimcilerin yol haritalarını sağlam bir şekilde oluşturmalarına destek olabilirler. Deneyim paylaşımı ve rehberlik mekanizmaları güçlendirildiğinde, girişimlerin büyüme süreci daha verimli hale gelecektir.
■ Altyapı için neler yapılmalı? Teknoloji merkezleri, kuluçka programları ve inovasyon ekosistemini destekleyen girişim merkezleri yaygınlaştırılmalı. Özellikle yapay zeka, biyoteknoloji ve yeşil enerji gibi alanlarda güçlü araştırma merkezleri oluşturarak, girişimcilerin ihtiyaç duyduğu teknik altyapı ve Ar- Ge desteği sağlanmalı.
GYİAD Akademi" teorik bilgiyi pratiğe dönüştürme fırsatı sunuyor
▶ Hangi projeleri gerçekleştirdiniz?
2010 yılında başlattığımız "GYİAD Akademi" projemiz ile üniversite öğrencilerine teorik bilgilerini pratiğe dönüştürme fırsatı sunuyoruz. Gençlerin girişimcilik yolculuklarına adım atmalarını teşvik etmek amacıyla onlara girişimcilik dersleri veriyoruz. Bu çerçevede her hafta farklı bir GYİAD üyesi Türkiye’nin önde gelen üniversitelerinde üniversite öğrencileriyle bir araya gelerek bilgi ve deneyimlerini paylaşıyor.
▶ Üniversitelerle ortak çalışmalarınız nasıl ilerliyor?
Üniversitelerin kuluçka merkezleri ile düzenli olarak iletişim halindeyiz. Yatırımcıların gelecekte yapay zeka tabanlı girişimlere daha fazla ilgi göstereceğini öngörüyoruz. Bu doğrultuda, İstanbul Üniversitesi ile iş birliği yaparak bir yapay zeka laboratuvarı kurduk. Laboratuvarın amacı, yapay zeka alanında çalışacak genç iş gücünün yeteneklerini geliştirmek ve onlara yatırım yapmak. Böylece hem girişimlere nitelikli çalışanlar kazandırmayı hem de burada eğitim alan gençlerin kendi girişim fikirlerini geliştirmelerine ilham vermeyi hedefl iyoruz.
▶ GYİAD üyeleri ne tür destek sağlıyor?
Birçok kurum ve kuruluşların yaptığı çalışmalara girişimcilik konularında üyelerimizin katkılarıyla mentorluk desteği veriyoruz.
▶ Yayınlarınız var mı?
Evet. GYİAD Vaka Kitapları Serisi adında Gyiad üyelerinin girişimcilik hikayelerinin yer aldığı vaka kitapları serileri çıkardık. GYİAD Bilene Sorduk Podcast serilerinde Türkiye de başarılı olmuş girişimcilik hikayelerini kurucuların kendilerinden dinledik ve girişimcilik yolculuğundaki önemli konuları kamuoyu ile paylaştık.
