Milli Savunma Bakanlığınca (MSB) Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, bakanlıkta düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısında konuştu.
Aktürk, Azerbaycan'ın 8 Kasım Zafer Günü kapsamında uçuş yapan F-16'ların bakım ekibini Türkiye'ye getirmek amacıyla Azerbaycan'dan havalanan ve uçuş ekibi ile birlikte 20 personelin bulunduğu C-130 tipi askeri kargo uçağının 11 Kasım'da Azerbaycan-Gürcistan sınırında düştüğünü hatırlattı.
Yaşanan kazada 20 askerin şehit olduğunu belirten Aktürk, "Olayın meydana geliş sebebi, kaza kırım ekibinin incelemesi sonrası açıklığa kavuşacaktır. Düşen uçakta hayatını kaybeden aziz şehitlerimize bir kez daha Allah'tan rahmet, kederli ailelerine, Türk Silahlı Kuvvetleri ile asil milletimize başsağlığı ve sabır diliyoruz." ifadelerini kullandı.
Aktürk, Cumhuriyetin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, ebediyete irtihalinin 87'nci yıl dönümünde rahmet, minnet ve saygıyla andıklarını söyledi.
10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü münasebetiyle, Anıtkabir'i 1 milyon 219 bin 148 kişinin ziyaret ettiğini belirten Aktürk, bunun ziyaret rekoru olduğunu vurguladı.
Deniz Harp Okulu'nun 252'nci ve Deniz Astsubay Okullarının 135'inci kuruluş yıl dönümlerini kutlayan Aktürk, Yeşil Vatan Seferberliği ve 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü münasebetiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin yeşil vatanın korunmasında milletin yanında olmaya devam edeceğini vurguladı.
Terörle mücadele
Tuğamiral Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin beka ve güvenliğine yönelen risk ile tehdit unsurlarıyla mücadelesini sınırlar içinde ve ötesinde kararlılıkla sürdürdüğünü belirtti. Bu kapsamda devam eden operasyon ve arama tarama faaliyetlerine ilişkin bilgi veren Aktürk, "Son bir haftada, 2 PKK'lı terörist daha teslim olmuş, operasyon bölgelerinde mayın ve el yapımı patlayıcı ile mağara, sığınak ve barınak tespit ve imha çalışmalarına devam edilmiş, Suriye Harekat Alanlarında imha edilen tünel uzunluğu 720 kilometreye ulaşmıştır." bilgisini verdi.
Hudut güvenliği
Aktürk, kademeli güvenlik sistemi ve teknoloji destekli tedbirlerle yasa dışı geçiş ile kaçakçılıkla mücadelenin aralıksız devam ettiğinin altını çizdi.
Hudut güvenliğine ilişkin, Aktürk, şunları kaydetti:
"Hudutlarımızda hafta boyunca, yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 1'i terör örgütü mensubu olmak üzere 244 şahıs yakalanmış, 707 şahıs ise hududu geçemeden engellenmiştir. Böylece, yıl içerisinde sınırlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 8 bin 545, hududu geçemeden engellenen kişi sayısı da 57 bin 345 olmuştur. Yine, bu hafta içerisinde; Hakkari hudut hattında yapılan arama-tarama faaliyetinde 32 kilogram uyuşturucu madde ele geçirilmiştir."
İsrail
Aktürk, Gazze'de tesis edilen ateşkesin kalıcı hale getirilmesine ve Gazze'nin yeniden imarını temin edecek uluslararası girişimlere ilkeli ve yapıcı katkıları sürdürdüklerini söyledi.
Bu kapsamda, ABD öncülüğünde kurulmakta olan Sivil-Asker Koordinasyon Merkezinin, insani yardımların kesintisiz ve güvenli şekilde ulaştırılmasına hizmet edecek şekilde, uluslararası hukuk ve insani ilkeler temelinde çalışmasının önemine değinen Aktürk, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Birleşmiş Milletler nezdinde tesis edilecek Uluslararası İstikrar Gücü'ne ilişkin önceliğimiz de bölgedeki sivillerin acil ihtiyaçlarının karşılanması ve ateşkesin kalıcı hâle gelmesini sağlayacak uluslararası güvencelerin oluşturulmasıdır. Bu süreçte uluslararası toplumun ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmesi gerektiğini ve bölgesel barış ve istikrara katkı sağlayacak her yapıcı çabaya destek vermeye hazır olduğumuzu bir kere daha vurguluyoruz."
İkili görüşmeler
Aktürk, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler'in programlarına ilişkin de bilgi verdi.
Bakan Güler'in 8 Kasım'da, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla Azerbaycan'da gerçekleştirilen "Zafer Haftası Etkinlikleri"ne TSK Komuta Kademesi ile katıldığını hatırlattı.
Aktürk, şunları kaydetti:
"10 Kasım'da, Sayın Cumhurbaşkanımız ve devlet erkanıyla birlikte Atatürk'ü Anma Günü dolayısıyla Anıtkabir'de gerçekleştirilen törene iştirak etmiştir. 11 Kasım'da, Gürcistan-Azerbaycan sınırında düşen uçağımızın arama kurtarma çalışmaları kapsamında Gürcistan Savunma Bakanı, Azerbaycan Savunma Bakanı ve Azerbaycan Genelkurmay Başkanı ile görüşen Sayın Bakanımız,12 Kasım'da, Ukrayna Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri ile Bakanlığımızda bir araya gelmiştir."
Eğitim ve tatbikatlar
Tuğamiral Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin eğitim ve tatbikat faaliyetlerinin de sürdürdüğünü belirterek, Denizli’deki Ferdi Seferberlik Eğitimi, Özbekistan'daki Türkiye-Özbekistan Bilgisayar Destekli Komuta Yeri ve Polonya'daki Capable Deployer Lojistik tatbikatlarının başarıyla icra edildiğini bildirdi.
Aktürk, sözlerine şöyle devam etti:
"Birleşik Arap Emirlikleri'nde düzenlenen İleri Taktik Liderlik Kursu bugün Çanakkale’de gerçekleştirilen Yıldırım Seferberlik, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde yapılan Türkiye-KKTC İkili SAT, Birleşik Arap Emirlikleri'nde düzenlenen Falcon Strike ve Birleşik Krallık'ta icra edilen Dynamic Master tatbikatları yarın tamamlanacaktır.
Ayrıca, katılım sağlanan, Katar'daki Yırtıcı Şahin, Bulgaristan'daki Stone Wall Fiili Arazi ile, İspanya’daki Taktik Liderlik Programı Karma Hava Harekatı Eğitimi tatbikatları devam etmektedir. Konya'da Milli Anadolu Kartalı-2025/2 Eğitimi 17 Kasım'da, İstanbul'da Ferdi Seferberlik Eğitimi ile Birleşik Krallık'ta Dynamic Mastermind NATO Denizaltı Savunma Harekatı tatbikatları 18 Kasım'da başlayacaktır."
Envantere giren silah sistemler
Aktürk, küresel ölçekte kendini kanıtlayan yerli ve milli savunma sanayisinin kara, deniz, hava platformları ve siber alanda geliştirdiği kritik sistemlerle Türk Silahlı Kuvvetlerinin daha güçlü, donanımlı ve daha hazır hale getirilmesi çalışmalarının devam ettiğini belirtti.
Genel Maksat Helikopteri projesi kapsamında 6'ncı T-70 helikopteri muayene ve kabul faaliyetleri sonrası Hava Kuvvetlerimizin envanterine girdiğini aktaran Aktürk, şu ifadeleri kullandı:
"Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketimiz çeşitli adet ve çapta silah ve mühimmatın teslimatını tamamlamıştır. Yarım asırlık birikimiyle savunma sanayimizin öncüsü olan, yerli ve milli projeleriyle Türk Silahlı Kuvvetlerimizin imkan ve kabiliyetlerini güçlendiren Aselsan'ın 50'nci kuruluş yıl dönümünü kutluyoruz."
Öğrenci ve personel temini
Aktürk, personel ve askeri öğrenci temin işlemleri kapsamında, 27 Ekim'de başlayan "2025 Yılı Muvazzaf Astsubay Temini" başvurularının 16 Kasım'da sona ereceğini bildirdi.
Tuğamiral Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerine en az 4 yıl süreli fakülte veya Yüksekokul mezunlarından 2025 Yılı Bando Sınıfı Muvazzaf Subay/Astsubay Adayı Temini başvurularının ise 11-23 Kasım tarihleri arasında yapılabileceğini ifade etti.
Haftalık basın bilgilendirme toplantısının ardından, Azerbaycan-Gürcistan sınırında düşen C-130 tipi askeri kargo uçağına ilişkin basın mensuplarının sorularına yönelik açıklamalarda bulunuldu.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:
"Düşen C-130 uçağımız ile ilgili dezenformasyon çabaları hususunda gerekenleri dün Sayın Cumhurbaşkanımız söyledi. Bunun yanında Bakanlığımızca, şehit verilen bu gibi olaylarda öncelikle arama kurtarma çalışmaları yürütülmekte şehit personelin naaşına ulaşılmasını müteakip, içerisinde sağlık personelinin de yer aldığı bir heyet tarafından, aile bireylerine eş zamanlı olarak bilgi verilmektedir. Bu husus benzer tüm olaylarda standart olarak işletilmektedir. Bu kapsamda, olayla ilgili sağlıklı bilgilendirme yapılması ve ailenin içinde bulunacağı hassas ruhsal durum sebebiyle ortaya çıkabilecek olumsuzlukların önlenmesi amacıyla, şehidin kimlik bilgileri, aileye bilgi verilene kadar herhangi bir kişi veya kurumla paylaşılmamaktadır. Hiçbir anne baba evladının, hiçbir eş eşinin, hiçbir evlat annesinin veya babasının şehadetini sosyal medya ya da televizyondan öğrenmemelidir. 11 Kasım'da meydana gelen uçak kazasının ardından, Gürcistan ve Azerbaycan yetkilileriyle koordineli olarak başlatılan arama kurtarma faaliyetleri devam ederken, Bakanlığımızca henüz resmi bir açıklama yapılmadan, bazı sosyal medya kullanıcıları tarafından yasal olmayan yollarla temin edilen şehitlerimizin kimlik bilgilerinin paylaşıldığı görülmektedir. Şehitlerimizin kimlik bilgilerini resmi açıklamalar yapılmadan önce paylaşan hesaplar tespit edilmiş olup, haklarında suç duyurusunda bulunulmuştur. Şehit ailelerinin acısını bile umursamadan şehit bilgilerini ilk paylaşma yarışına giren bu tür sosyal medya arsızlarına karşı yaptırımların yetersiz olduğu da maalesef bir gerçektir."
Açıklamada, olayın öncesine ve sonrasına ilişkin olarak zaman çizelgesine göre bilgilendirme yapıldı.
Yapılan bilgilendirmede şu ifadelere yer verildi:
"11 Kasım'da Hava Kuvvetleri Komutanlığı 12'nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığına ait 68-1609 kuyruk numaralı C-130E tipi ulaştırma uçağımız, saat 09.02'de Kayseri'den Azerbaycan'ın Gence iline personel ve malzeme nakli göreviyle havalanmış, saat 11.06'da Gence'ye emniyetli şekilde iniş yapmıştır. Zafer Günü etkinlikleri kapsamında Azerbaycan'da uçuş yapan F-16'larımızın 10 kişilik bakım ekibi ve muhtelif uçak bakım malzemesini getirmek maksadıyla 13.15'te 5'inci Ana Jet Üs Komutanlığı'na (Merzifon) intikal için toplam 20 personel ile tekrar kalkmıştır. Kalkış sonrası saat 13.50'de Tiflis Hava Trafik Kontrol Merkeziyle son kez telsiz teması kurulmuş, bu saatten sonra uçakla radyo ve radar teması kesilmiştir. Akabinde Tiflis Hava Trafik Kontrol Merkezi tarafından yapılan çağrılara herhangi bir yanıt alınamamıştır. Saat 14.34'te, TUAF 543 çağrı kodlu uçağımızın Tiflis'in güneyinde Azerbaycan-Gürcistan sınırında henüz bilinmeyen bir sebeple düştüğü bilgisi alınmıştır."
"Şehitlerin naaşları tören sonrası defin yerlerine uğurlanacak"
Olayın öğrenilmesiyle birlikte arama kurtarma çalışmalarına Azerbaycan ve Gürcistan makamları ile koordineli olarak derhal başlandığına ve eş zamanlı olarak bir insansız hava aracının bölgeye gönderildiğine dikkati çekildiği açıklamada, şöyle devam edildi:
"Gürcistan arama kurtarma ekipleri tarafından 15.02'de uçağın enkazına ulaşılmış, kaza kırım heyetimizin inceleme yapması maksadıyla bölge 17.00'de emniyete alınmıştır. Sayın Bakanımız, enkaz arama kurtarma çalışmaları hakkında Gürcistan Savunma Bakanı, Azerbaycan Savunma Bakanı ve Azerbaycan Genelkurmay Başkanı ile görüşmeler yapmıştır. Bölgeye intikal ettirilen arama kurtarma ve kaza kırım ekibimiz, düşen uçağımızın enkazında arama kurtarma faaliyetine hızlı reaksiyon göstererek tüm imkanlarını seferber eden Gürcistan arama kurtarma ekipleriyle birlikte koordineli olarak 12 Kasım 06.30'da başlamıştır. Yapılan incelemede uçakta bulunan 20 kahraman silah arkadaşımızın şehit olduğu anlaşılmıştır. Şehit olan kahraman silah arkadaşlarımızın aziz naaşlarına ulaşılmış, bugün ülkemize getirilmeleri planlanmaktadır. Şehitlerimizin aziz naaşları ülkemize getirilmesini müteakip yapılacak tören sonrası defin yerlerine uğurlanacaktır."
Olayın meydana geliş sebebinin, kaza kırım ekibinin detaylı incelemesi sonrası açıklığa kavuşacağı vurgulanan açıklamada, "Sonucun en kısa zamanda alınabilmesi için çalışmalarımız sürdürülmektedir. Enkaz arama kurtarma çalışmalarında hızlı reaksiyon göstererek tüm imkanlarını seferber eden Gürcistan ve Azerbaycan makamlarına teşekkür ediyoruz. Bizleri derin bir acı ve üzüntüye boğan bu olayda hayatını kaybeden aziz şehitlerimize bir kez daha Allah'tan rahmet, kederli ailelerine, Türk Silahlı Kuvvetleri ile asil milletimize başsağlığı ve sabır diliyoruz." denildi.
İddialara ilişkin sorular ve yanıtları
Açıklamada, düşen uçağa ilişkin iddialar soru ve cevaplar üzerinden yanıtlandı.
Söz konusu açıklamalarda şu ifadeler yer aldı:
1. Uçakta mühimmat taşınıyor muydu?
Uçağımızda personel ve uçak bakım malzemesi bulunmaktaydı. Uçakta mühimmat yoktu.
2. Uçağın düşüş nedeni konusunda bir bulgu var mı?
Şu an bu konuda bir şeyler söylemek için erken. Devam eden kaza kırım incelemesi sonrası olayın meydana geliş sebebi açıklığa kavuşacaktır.
3. Radar kayıtlarında aynı dakikalarda bölgede bir helikopterin tespit edildiği doğru mu?
Uçağımız düştükten sonra bölgeye giden ve uçağımızla irtibat sağlamaya çalışan Gürcistan'a ait helikopterdir.
4. Suudi Arabistan tarafından hizmet dışına çıkarılan uçağın satın alındığı doğru mu?
Bahse konu uçak 21 Ocak 2012 tarihinde Suudi Arabistan’dan satın alınmış, bakımlarının yapılmasını müteakip 2014'de envantere alınmıştır. Modernizasyonu yapılarak 2022'den itibaren kullanıma verilmiştir. Bu tarihten günümüze kadar düzenli bakımlarla hizmette kullanılmıştır. Ancak iddia edildiği gibi kullanıcı ülke tarafından hizmet dışına çıkarılan değil, ihtiyaç fazlası uçaktır. C-130 uçakları Suudi Arabistan tarafından da kullanılmaya devam etmektedir.
5. Düşen uçak eski ve bakımları yetersiz miydi?
Eski uçak yoktur, bakımsız uçak vardır. Bahse konu uçakların bakımları ülkemiz tarafından düzenli olarak yapılmaktadır. C-130 uçakları halihazırda 70'ten fazla ülkede aktif olarak kullanılmaktadır. Düşen uçağın bakım geçmişi incelendiğinde, uçağa Erciyes Aviyonik modernizasyonu uygulandığı, planlı gövde, motor ve pervane bakımlarının zamanında yapıldığı, en son bakımının 11 Eylül-12 Ekim 2025 tarihleri arasında yapıldığı tespit edilmiştir.
6. Karakutunun incelenmek maksadıyla ülkemize getirildiği doğru mu?
Düşen uçağımıza ait karakutu olarak tabir edilen FDR (FLIGHT DATA RECORDER) ve CVDR (COCKPIT VOICE DATA RECORDER) cihazları incelenmek maksadıyla ülkemize getirilmiş, Ankara'da incelemeye alınmıştır.
7. Envanterde bulunan diğer C-130 uçakları uçuşlarına devam edecek mi?
Uçaklarımızın uçuşları 12 Kasım 2025 itibarıyla tedbiren durdurulmuştur. Detaylı olarak tüm teknik incelemeler yapılıp kontrolleri sonrasında incelemesi tamamlanan uçakların uçuşları tekrar başlayacaktır.
(AA)
