HÜSEYİN GÖKÇE
Teknoloji açığından kurtulmanın temel yolunun, ithal edilen ürünlerin Türkiye’de üretilmesi gerektiği fikri ise ülkemizde genel kabul görmüş durumda. Yani ne ekonomi yönetimi, ne Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ne TÜBİTAK, ne de iş dünyası örgütleri bunun aksi bir görüşü dile getirmiyor. Bu fikrin eyleme dönüştürülmesi için ise doğal olarak üretim koşullarının uygun olarak sağlanmasından geçiyor. Üretimin temel aktörü olan üreticilerin ise daha başlangıç aşamasında elleri kollarının bağlandığı kaydediliyor.
İhracata dayalı teknolojik ürün üretimini sadece büyük firmalar yapmıyor. Bu konuda umut vaat eden başlangıç aşamasındaki çok sayıda şirket de önemli çalışmalar yapıyorlar. Söz konusu çalışmalar için en uygun ortam ise çeşitli vergisel avantajların verildiği teknokent/teknoparklarda sağlanıyor. Kurulduktan sonra değeri 1 milyar doları aşan şirketler kısaca Unicorn olarak tanımlanıyor. Türkiye’de bu tanıma uyan şirket sayısı da bir elin parmaklarını geçmiyor. Unicorn çıkmasına ön ayacak olacak kuluçka merkezleri olarak da nitelendirilebilecek teknokentler, firmalara önemli avantajlar sağlamakla birlikte buradaki şirketler özellikle kiralardan şikayetçi oluyorlar. Şöyle ki Türkiye’de önemli bir bölümü faaliyete geçmiş 102 tane teknokent/teknopark bulunuyor.
“Metrekare fiyatı 400 liraya yaklaşanlar var”
Başta Ankaralı sanayiciler ve startuplar olmak üzere teknokentlere yönelik en temel şikayet konusu kira fiyatlarının yüksekliği. Ankara’da birçok teknokentte bu yıl kiraların yüzde 72 ile yüzde 158 oranında arttığını belirten girişimciler, ortak giderlerin de eklenmesiyle metrekare başına kira bedelinin 200 liradan başlayıp, 375 liraya kadar yükselmesinden yakınıyorlar.
Ar-Ge şirketlerinin ortalama insan kaynağı maliyetinin son 2 yılda 5 katına çıktığını belirten girişimciler, genel kira artışlarının üzerinde artan kiraların plaza kiralarının bile üzerine çıktığına işaret ediyorlar.
Kuruluş amacı üniversite sanayi işbirliğini sağlama olan teknokentlerin, şirketler açısından çok önemli ve alternatifsiz olduğunun altını çizen girişimciler, ülkemizde yeni unicornların çıkabilmesi, daha da önemlisi teknoloji dış ticaret açığının kapatılması için plazalarla yarışan kira sorununun bir an önce çözüme kavuşturulmasını talep ediyorlar.
