ŞEBNEM TURHAN
Yüksek faizler ve reel değerli TL finansman ihtiyacı için sermaye piyasası araçlarına yönelimi arttırdı. Özellikle yurtdışı borçlanmanın yurtiçinden borçlanmaya göre daha cazip olması hem bankaların hem de şirketlerin yani özel sektörün yurtdışı tahvil ihraçlarına yönelimini desteklerken yurtiçinde de tahvil ihraçları hızlandı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) verilerine göre bu yılın 9.5 ayında 2 trilyon lirayı aşarak rekor kıran yurtiçi ve yurtdışı sermaye piyasası araçları ihracı geçen yılın tamamını yüzde 8,2 aştı.
Haziran 2023’ten bu yana enflasyonla mücadele için uygulanan sıkı para politikası, bu politikanın önemli araçlarından reel değerli TL ve kredilere yönelik makroihtiyati önlemler finansman ihtiyacının sermaye piyasası araçlarından karşılanmasını da teşvik etti. Reel değerli TL ile döviz kurlarında da çok sert hareketlerin olmaması yurtdışı tahvil ihraçlarının cazibesini arttırdı.
Toplam ihraç 2024’ün %8,2 daha fazlası
Sermaye Piyasası Kurulu verilerine göre bu yıl 16 Ekim itibariyle toplam 2 trilyon 50 milyar 696 milyon liralık sermaye piyasası aracı ihracı gerçekleştirildi. Bu rakam geçen yılın tamamında yapılan 1 trilyon 895 milyar 719 milyon liralık ihracın yılın 9.5 ayında yüzde 8,18 daha fazlasının yapıldığına işaret etti. Yurtdışı ihraçlar ise bu yılın 9.5 ayında 1 trilyon 271 milyar 908 milyon liraya yükseldi. Geçen yıla göre yüzde 5'e yakın artış gerçekleşti, geçen yılın tamamında 1 trilyon 211 milyar 565 milyon liralık yurtdışına tahvil ihraç edildi. Yurtiçi sermaye piyasası araçları ihracında ise geçen yılın tamamına göre artış yüzde 13,8 seviyesinde. Geçen yılın tamamında 684 milyar 154 milyon liralık yurtiçi ihraç yapıldı, bu yılın 16 Ekim'i itibariyle rakam 778 milyar 788 milyon liraya geldi. Geçen yılın ekim sonuna göre ise toplam ihraçlarda artış yüzde 31,25 olurken, yurtiçi ihraçlarda artış yüzde 44’ü, yurtdışı ihraçlarda ise yüzde 24,51’i buldu.
SPK verilerine göre sermaye piyasası araçları ihraçlarında borçlanma araçları en büyük paya sahip. Sermaye piyasası araçları ihraçlarının yüzde 84'ünü borçlanma araçları oluşturdu. 16 Ekim itibariyle 1 trilyon 723 milyar 824 milyon lira oldu. Bu rakamın 1.27 trilyon lirası ise yurtdışı tahvil ihraçlarından kaynaklandı. Geçen yılın tamamına göre yurtdışı borçlanma araçları ihracında artış yüzde 4,98 olurken, yurtiçi borçlanma araçları ihracı ise geçen yılın tamamının yüzde 4 altında 461.9 milyar lira seviyesinde gerçekleşti. Ancak önümüzdeki 2.5 ayda yurtiçi borçlanma araçları ihraçlarının geçen yılı geride bırakması bekleniyor.
Diğer SPA ihracı %156 yüksek
Kira sertifikası ihraçları ise sadece yurtiçinde gerçekleştirildi geçen yılın tamamına göre 16 Ekim itibariyle yüzde 40,5 daha fazla kira sertifikası ihraç edildi. SPK verilerine göre bu yılın 9.5 ayında 266 milyar 703 milyon liralık kira sertifikası ihracı var, geçen yılın tamamında 189 milyar 776 milyon lira ihraç yapıldı. Diğer sermaye piyasası araçları ihracı bu yılın 9.5 ayında geçen yılın tamamına göre en fazla artış gösteren sermaye piyasası aracı oldu. Geçen yıla göre yüzde 155,86 artan diğer sermaye piyasası araçları ihracı 60 milyar 169 milyon liraya çıktı.
SPK verilerine göre ihraç belgesi ve tavanı onayı alınmış 16 Ekim itibariyle 358 sermaye piyasası aracı ihracı bulunuyor. Bunların 270 tanesi borçlanma araçları, 67'si kira sertifikası, 21'i diğer sermaye piyasası araçlarından oluşuyor. Geçen yılın tamamında 377 ihraç onayı alınmış bunu 304'ünü borçlanma araçları ihracı olarak öne çıkmıştı.
İhraçlar ekimin ilk iki haftası hızlandı
Sermaye Piyasası Kurulu’nun hem izinleri hem de şirketlerin açıklamaları ekim ayının kalan yarısının da ihraçlarda hızlı geçeceğinin habercisi. Akbank toplamda 50 milyar liraya kadar borçlanma aracı ihracı için genel müdürlüğe yetki verirken 8 Ekim’de Garanti BBVA 10.5 yıl vadeli 5.5 yıldan sonra erken itfa özelliğine sahip dolar cinsi sermaye benzeri tahvil ihracında 700 milyon dolar borçlandı. İhraçta yatırımcıya nihai getiri yüzde 7,625 oldu. Vakıf Katılım da 6 Ekim’de tamamladığı dolar cinsi sukuk ihracında 500 milyon dolar borçlandı, bu ihracın yatırımcıya getirisi yüzde 8,375 olarak belirlendi. İhraç 5.5 yıldan sonra erken itfa özelliğine sahip süresiz vadeli. Öte yandan SPK Fiba Yenilenebilir Enerji’nin yurtdışından 250 milyon dolara kadar, Alves Kablo’nun 50 milyon dolar ve Destek Yatırım Bankası’nın 44 milyon dolara kadar tahvil ihraçlarına izin verdi. Anadolu Efes de yurtiçinde nitelikli yatırımcılara 10 milyar liraya kadar borçlanma aracı ihracı için genel müdürlüğü yetkilendirdi.
