Merve YİĞİTCAN
Zincir marketlerin birçoğunun fiyat indirimine gittiğini, et ve süt arzında sorunlar olduğunu açıklayan Happy Center CEO’su ve İstanbul Ticaret Odası (İTO) Perakende Komitesi Başkanı Yavuz Altun, küçük esnafın daha rahat nefes alması için bu kez tüm zincir marketlerin pazar günleri kapatılması, tekel ürünlerinin de sadece bakkal ve küçük esnafta satılması önerisinde bulundu.
Aynı zamanda İTO Meclis Üyesi de olan Yavuz Altun, bu önerisini İstanbul Ticaret Odası’nın Ocak ayı Meclis Toplantısı’nda dile getirdi. Altun, “Bu önerimi daha önce de birçok platformda dile getirmiştim. Çok destek gördü ancak çok karşı çıkan da oldu. Bu nedenle bir türlü hayata geçmedi. Fakat içinde bulunduğumuz durumun artık bu teklifin hayata geçmesini zorunlu kıldığını düşünüyorum” diyen Yavuz Altun, “Bilindiği gibi perakende ürünleri sadece marketler satmıyor.
Bakkallar da bu ürünleri satıyor. Ancak marketler o kadar yaygın bir şekilde yurt geneline yayılmış durumda ki; küçük esnafımızın yaşama şansı adeta elinden alınıyor. Bu durumun sadece ‘ticaret böyle bir şey’ ya da ‘serbest piyasa ekonomisi’ gibi söylemlerle açıklanamayacak kadar ciddi boyutlara ulaştığını düşünüyorum. Artık bu önerimin sosyal denge ve bireysel özgürlükler için kaçınılmaz olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle ‘pazar günleri zincir marketler kapatılsın ve sadece bakkallar açık kalsın’ önerisinde bulunuyorum” dedi.
“Çalışanlar da aileleri ile zaman geçirebilecek”
Bu talebin İstanbul perakende sektörü üyelerinin önemli beklentilerinden biri olduğunu belirten Yavuz Altun, “Biz de uzun zamandan beri bu konuda mücadele veriyoruz. Çünkü küçük esnaf da nefes almalı. Aksi halde yaşama şansları kalmayacak” diye konuştu.
“Pazar günü market zincirleri kapalı olunca sadece tüketiciler bakkallara gitmekle kalmayacak, market çalışanları da pazar günlerini aileleri ile geçirebilme imkanına kavuşacak” diyen Altun,
“Ayrıca zincir marketler kırtasiye satıyor, kasabadaki kırtasiyeci kapatmak zorunda kalıyor. Zincir marketler ayakkabı satıyor, ayakkabıcılar kepenk kapatmak zorunda kalıyor. Okul kıyafeti satıyor, memlekette esnaf kalmıyor. Esnafın olmaması çok kötü bir durum. Küçük esnafa nefes aldırmak gerekiyor. Bu, hem ekonominin gidişatı hem de sosyal hayat için oldukça önemli bir konu” diye konuştu.
“Tekel ürünlerini bakkal ve küçük esnaf satsın”
İnsanların emekli olduklarında en kolay yapacakları işin bakkal dükkanı açmak olduğunu söyleyen Yavuz Altun, “Ama zincir marketlerin yurt geneline yayılması nedeniyle bakkal açamıyor, kırtasiye açamıyor, ayakkabı dükkanı açamıyor. Halbuki bu, bir bireysel özgürlük meselesi. Bireysel özgürlüğün alanı ne kadar kapalı olursa, o ülkede mutluluk o kadar az olur. Mesela fırıncılar olmasaydı, biz koronada aç kalırdık. Bu nedenle küçük esnaf her zaman desteklenmeli” dedi.
Marketlerin ucuza mal sattıklarının doğru olduğunu ancak insanların “Her yer kapansın biz her şeyi zincir marketlerden alalım” demesi ya da benzer bir düşünceye zincir marketlerin sahip olmasının doğru bir bakış açısı olmadığını belirten Altun şöyle konuştu:
“Türkiye’nin her tarafı bir kişinin sahip olduğu market zincirleri ile donansa, inanın o kişi mutlu olamaz. Ayrıca küçük esnafın yaşaması diğer ekosistemin ayakta kalması için de önemli.
Hiç değilse haftanın bir günü zincir marketler kapanmalı ve herkese yaşam hakkı tanınmalı. Çünkü hayat bir konsensüsle güzel. Sağındaki bakkalla, solundaki manavla karşındaki kırtasiye ile güzel. Sadece ben ayakta kalacağım mantığı yanlış bir mantık. Ayrıca buna gerekçe olarak bazı bakkalların veya pazarcıların kayıtdışı olması gösteriliyor. Bir bakkalın her tarafı kayıtdışı olsa ne olur?
Adamcağızlar zaten tek başlarına çalıştıkları için adeta kapalı cezaevinde yaşıyorlar. Zincir marketlerin bu kadar yaygın olduğu bir dönemde bakkal sahibi olmak kolay mı? Fırıncılık kolay mı? Kolay değil küçük esnaf olmak. O nedenle yineliyorum: Bence bu, memleketin özgürlük meselesi.”
Yavuz Altun, pazar günleri sadece bakkalların ve küçük esnafın açık kalmasıyla insanların oralardan alışveriş yapacağını ve belirli bir sermayeye kavuşan bakkalların daha ucuza mal satmaya başlayacağını kaydetti. Altun, buna ilave olarak Tekel ürünlerinin de sadece bakkal ve küçük esnaf tarafından satılması önerisinde bulundu.
Altun, “Böylece sadece pazar günleri değil, diğer günler de iş yapabilirler ve ayakta kalma noktasına daha sağlıklı bir yapıya sahip olabilirler” diyerek sözlerini tamamladı.
