Türkiye - Katar Serbest Ticaret Anlaşması yarın yürürlüğe girecek

MEHMET KAYA/ANKARA

Türkiye ve Katar arasında, 2018’de imzalanan ve TBMM’de 2024’te kabul edilen serbest ticaret anlaşması 1 Ağustos itibariyle yürürlüğe girecek. Türkiye’nin ithalatında sıfır gümrük uygulayacağı ürünler Cumhurbaşkanı Kararıyla 30 Temmuz günü Resmi Gazete’de yayımlanmıştı. İki ülke arasındaki Türkiye Katar Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması 2018’de imzalanmış, 1 Mart 2024’te Resmi Gazete’de kabul kanunu yayınlanmıştı.

Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada iki ülke arasında ticarette “yeni bir dönem” nitelemesi yaptı. Bakanlık açıklamasında, orta vadede 5 milyar dolar hacim hedeflendiği hatırlatılarak, Katar’ın enerji kaynakları ve stratejik hammadde açısından önemli bir ortak ülke olduğuna vurgu yapıldı.

Anlaşmayla iki ülke arasında çok sayıda üründe gümrüklerin sıfırlandığı, teknik engellerin kaldırıldığı, damping ve koruma tedbirlerinin olmayacağı, hizmet ticareti ve e-ticaret kanallarının kolaylaştığı belirtildi. Bakanlık açıklamasında, otomotiv, inşaat malzemeleri, mücevherat, beyaz eşya, tekstil ve halı, ayakkabı, temizlik ürünleri, plastik, makine ve elektrik-elektronik; tarım ürünleri ve hizmet ticaretinde genel hükümlere ilave olarak, Mali hizmetler ve telekomünikasyon başlıklarında da karşılıklı faaliyetleri düzenleyen hükümlerin anlaşmada yer aldığı kaydedildi. Telif hakları başlığıyla da hukuk, araç kiralama, reklamcılık, dağıtım, eğitim, tur operatörlüğü, taşımacılık hizmetleri gibi alanlarda yeni açılımlar sağlandığı belirtildi. Ayrıca, Katar’ın DTÖ altında taahhüt ettiği muhasebe, mimarlık, bilgisayar ve inşaat hizmetleri gibi bazı sektörlerde de taahhüt iyileştirmeleri elde edildiği bilgisi verildi.

Bakanlık açıklamasında, çevrimiçi tüketicinin ve kişisel verilerinin korunması, istenmeyen maillerin engellenmesi ve kağıtsız ticaretin teşvikinin de alaşmada yer aldığı vurgulandı. Anlaşmayla, karşılıklı yatırımların artırılması, iş süreçlerinin hızlanması ve üretim-istihdam temelli işbirliğinin çoğalmasının beklendiği belirtildi. Bu anlaşmayla AB Gümrük Birliği hariç Türkiye’nin STA anlaşması 23, tercihli ticaret anlaşması 6 ülkeye ulaştı.

Türkiye ile Katar arasındaki hizmetleri de kapsayan Türkiye Kadar Arasında Ticaret ve Ortaklık Anlaşması’nın 2018’de imzalanmasına rağmen şimdiye kadar yürürlüğe girmemişti. Türkiye’nin Körfez İşbirliği Teşkilatı ile de çeşitli tercihli ticaret anlaşmaları, Birleşik Arap Emirlikleri ile Serbest Ticaret Anlaşması bulunuyor. Katar anlaşmasının mal ticareti yanında hizmet ticaretini de kapsıyor olması da önem taşıyor.

Bundan önce 27 Temmuz’da Türkiye menşe kontrolüne yönelik iç yönetmeliğini çıkarmıştı. Anlaşmada, menşe kontrolüne ilişkin maddeler de bulunuyor.

Türkiye’nin son dönemde körfez ülkeleriyle dış ticaretinde yoğun olarak sanayi mamülleri de görülmeye başlanmış, menşe saptırma yanında yasal olarak bu ülkelerdeki son çıkış imalatların yapıldığı ve bu yolla avantaj sağladığı kaydediliyor. Türkiye’nin Katar dışındaki ülkelerle olan anlaşmaları çerçevesinde bu unsuru incelediği kaydedilmişti.