Mehmet KAYA
Türkiye’nin stratejik olması yanında, cari açığı önleme, teknoloji gelişimi gibi çeşitli yönlerden önemli gördüğü yatırımlara verilen proje bazlı teşvikten yararlanan yatırım sayısı 60’a ulaştı. Bunların sabit yatırım tutarı ise 416 milyar lirayı geçti. Aralarında milli muharip uçak, Togg gibi çok bilinen yatırımların da yer aldığı proje bazlı teşvik sistemi kapsamındaki yatırımlar kapsamında, kimya, yenilenebilir enerji, temel malzemeler- madencilik ve yüksek teknolojili ürünler öne çıkıyor. EKONOMİ gazetesinin Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararları’ndan yaptığı derlemeye göre, bu yatırımların toplam tutarı da 416 milyar 181 milyon TL olarak belirlendi. Proje bazlı teşvikler her ne kadar 2019’da mevzuatı oluşturularak uygulamaya alınsa da önceki yıllarda başlayan yatırımlar sonrasında bu sisteme dahil olma hakkına sahip. 2016’dan itibaren başlayan yatırımlar sisteme dahil oldu. Bu yatırımlar verilen sürede tamamlanamazsa, yarısı kadar daha uzatma imkanı bulunuyor.
İlk başlangıç aşamasına göre yatırımların ilk fazının tamamlanması gereken çok sayıda proje 2023 ve 2024 yılına yoğunlaştı. Bunlar arasında yatırımı büyük ölçüde tamamlayanlar da bulunuyor. Togg otomobil üretim yatırımı ile Kalyon fotovoltaik güneş panelleri üretim yatırımları bunlar arasında bulunuyor. Bu kapsamdaki yatırımlar arasında yüksek tutarlı olanlar da dikkat çekiyor. TPAO’nun Karadeniz gazı çıkarma ve sisteme vermeye yönelik yatırımı 145 milyar 177 milyon TL’lik tutar ile en büyük yatırım olarak öne çıktı. Togg’un 22, SİLO Silkroad şirketinin batarya yatırımı 30, Tosyalı gübre yatırımı 31,5, BY Polimer’in polipropilen yatırımı 27.7, Ford’un 20,5 milyar TL’lik ticari araç yatırımları proje bazlı teşvik kapsamında devam ediyor.
