ŞEBNEM TURHAN
Borsa ve halka arzlar yatırımcının ilgisi yavaş yavaş kaybederken yatırım fonları ve TL mevduat bu yılın gözde enstrümanları oldu.
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileri 9 Temmuz itibariyle tarihte ilk kez 5.09 milyon yatırımcı yatırım fonlarını tercih ettiğini fonlardaki portföy büyüklüğünün de 3.15 trilyon lira ile zirveye çıktığını ortaya koydu. Yılın ilk yarısında yatırım tercihini fondan yana kullananların öne çıkan özelliği ise milyonluk portföylere sahip olmaları. MKK verilerinden yapılan hesaba göre 1 milyon ve üstü portföye sahip olan yatırımcı sayısı 6 ayda yüzde 89,3 artarak 134 bin 192'den 253 bin 993'e yükselirken, portföy büyüklüğü de 1 trilyon 652 milyar 353'ten yüzde 70 artışla 2 trilyon 807 milyar 335 milyon liraya çıktı.
Yatırımcı sayısı yüzde 16, portföy yüzde 69,5 arttı
Bu yıl Borsa İstanbul’un dalgalı hareketleri, Merkez Bankası’nın reel değerli TL politikasıyla döviz cinsi yatırımların ilgi görmemesi ve TL mevduat faizlerinde yükseliş yatırımcı tercihlerini oldukça etkiledi. TL mevduatın yatırımlar içindeki payı artarken yatırım fonları da bu yılın öne çıkan yatırım araçlarından biri oldu. Geçen yılsonunda fonlarda bulunan yatırımcı sayısı yüzde 16 arttı ve 4 milyon 328 bin 343’ten bu yıl haziran sonunda 5 milyon 15 bin 193'e çıktı. Fonlarda değerlendirilen portföy büyüklüğü ise 1 trilyon 793 milyar 189 milyon lira iken haziran sonunda 3 trilyon 40 milyar 453 milyon liraya yükseldi. Artış yüzde 69,55 olarak gerçekleşti. Yatırımcı sayısının çok çok üzerinde portföy büyüklüğü artışı gerçekleşti yatırım fonlarında.
Milyon liralık portföyler yüzde 90’a yakın arttı
Bunun en önemli nedeni ise milyon liralık portföylerde geçen yılsonuna göre çok hızlı bir artış yaşanması oldu. Haziran sonu itibariyle fon yatırımcılarında geçen yıl sonuna göre değişim fon yatırımına en çok yönelenlerin milyonerler olduğunu ortaya koydu. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre Aralık 2023 sonunda 14 bin 141 olan 10 milyon lira üstü portföy büyüklüğüne sahip fon yatırımcısı haziran sonunda yüzde 84,5 artışla 30 bin 886'ya yükseldi, fon büyüklükleri ise yüzde 64,8 artışla 2.17 trilyon liraya çıktı. Yine aynı şekilde 5-10 milyon lira portföy büyüklüğüne sahip fon yatırımcısının da geçen yıl sonuna göre sayısı yüzde 91,5 artarak 31 bin 767'e yükseldi, portföy büyüklükleri de yüzde 90,9 artarak 220.5 milyar liraya ulaştı. 1-5 milyon lira arası portföy büyüklüğüne sahip olan yatırımcının da yılsonuna göre portföy büyüklüğü ve sayısı yüzde 90'ar artışa imza attı. Bu portföye sahip yatırımcıların portföy büyüklüğü 410.7 milyar liraya sayısı 191 bin 340'a geldi.
Fon yatırımlarının yüzde 93’ü milyon liralıkların elinde
Yine yapılan hesaba göre yatırım fonlarındaki portföylerin yüzde 10 milyon lira üstü portföye sahip fon yatırımcıları toplam fon yatırımlarının yüzde 71,57'sine sahip. 5-10 milyon lira arası portföyü olanlar toplam fon yatırımlarının yüzde 7,25'ine, 1-5 milyon lira arası portföyü olan yatırımcılar ise toplam fon yatırımlarının yüzde 13,51'ine sahip durumda. Böylece milyon lira üzeri portföyler toplam fon yatırımlarının yüzde 92,33'ünü ellerinde bulunduruyorlar.
3.24 milyon yatırımcının fondaki payı yüzde 0,08
Fon yatırımında portföy büyüklükleri milyon lirayı bulmayan yatırımcılarda ise daha milyon liralık portföye sahiplere göre daha düşük artışlar yaşandı. Portföy büyüklüğü 0-5 bin lira olanların portföyü yüzde 26,08, sayısı sadece yüzde 4,85 artış gösterirken 5-10 bin liralık yatırım fonu portföyü olanlar 6 ayda yüzde 16 büyüme sağladı. En çok yatırımcı ise 0-5 bin liralık portföye sahip olanlar olarak öne çıktı. Bu portföy diliminde 3 milyon 245 bin 492 yatırımcı olsa da toplam fon yatırımlarının sadece yüzde 0,08'i bu gruba ait.
En yüksek katılımcısı olan fonun 6 aylık getirisi %25,78
Fon bilgilendirme platformu TEFAS’tan yatırımcı sayısının en yüksek ve en düşük olduğu fonların 6 aylık getirilerini değerlendirdik. Yatırımcı sayısı sadece 1 olan 236 tane fon varken bunların arasında 1 milyar lira ve üzeri fon değeri olan fonların 20 tanesinin getirisine baktık. TEFAS verilerine göre tek bir yatırımcısı olan fonlar arasında ilk 6 ayda en yüksek getiriyi Ata Portföy Gulf Sigorta Serbest (TL) Özel Fon’u yüzde 103,21 ile sağladı. Bu fonun risk seviyesi ise 6. Yatırım fonlarının risk seviyesi 1-7 arasında değişiyor. En düşük risk seviyesi 1 olurken en yüksek risk seviyesi ise 7.
Bu 20 yatırım fonu çoğunlukla 6 risk seviyesine sahip, 6 aylık getirileri ise yüzde 14,7 ile yüzde 103,21 arasında değişiyor. Bu fonlardan Azimut Portföy SYH Serbest Özel Fon'u da 6 ayda yatırımcısına yüzde 98,42 getiri sağladı. En yüksek katılımcı sayısına sahip ilk 20 fonun getirisi ise ortalama yüzde 25-39 arasında değişiklik gösteriyor.
Bu yatırım fonlarının çoğunluğu 1 risk seviyesinde bulunurken en yüksek katılımcısı olan Ziraat Portföy Halkbank Para Piyasası (TL) Fonu yüzde 25,78 getiri sağladı 1 milyon 32 bin 353 yatırımcısına. İkinci en yüksek katılımcı TEB Portföy Para Piyasası (TL) Fonu yüzde 25,99 getiri elde etmesine imkan verdi 349 bin 486 yatırımcısının. 6 aylık enfl asyon yüzde 24,73 açıklandı, en çok katılımcısı olan ilk 20 fon yatırımcısına reel kazanç sağlamış oldu.
