İSTANBUL/EKONOMİ
Sanayicilerin limanlara teslim edilen hammaddelerinin kısa sürede çekilmesinin üretim maliyetleri açısından kritik önemde olduğunu belirten ihracatçılar hammadde ithalatında limanlarda yüksek ardiye ve demuraj maliyetleriyle karşı karşıya olduklarını ve bu durumun ciddi bir sorun haline geldiğini dile getiriyor. Liman işlemlerinde yaşanan gecikmelerin de ek maliyet yarattığını dile getiren sanayiciler, bu durumun enflasyonu körüklediğine dikkat çekiyor.
İstanbul Demir ve Dışı İhracatçılar Birliği (İDDİB) Denetleme Kurulu Üyesi Fikret Kaya, 10 adet 40’lık konteyner için 7 günlük liman ardiye ücretinin 140 bin TL’yi aştığını söyledi. Liman işletmeleri ve antrepolarda özel şirketlerin prosedürlerine dayalı işlemlerin işleri aksattığını öne süren Kaya, “Gemilerin tahliye sürecinde limandaki işlem süreleri 4 günden az olmuyor. Özelikle hafta sonuna getirilmesi hata bayramlarda 10 gün geçiyor. Ardiye masrafı gün geçtikçe artıyor hatta öyle oluyor ki beli süre uzadığı zaman kira bedeli de yükseliyor. Özellikle Ambarlı ve Haydarpaşa limanlarında bu konuda çok haksız ve fahiş fiyatlar uygulanıyor. Gemilerin geliş ve boşaltma süreçleri net olarak planlanmalı ve bu süreçlerin hızlandırılması sağlanmalı” diye konuştu.
“Antrepolarda fiyatlar şeffaf olmalı”
Kaya, liman sahasındaki özel antrepo firmalarının uyguladığı fiyat politikalarına yönelik de değerlendirme yaparak, “Özel antrepo firmalarının fiyatları arasında neredeyse hiç fark bulunmuyor ve rekabet yok. Fiyatların şeffaf belirlenmesi ve denetlenmesi gerekiyor” dedi. Antrepo ve liman işletmeleri tarafından düzenlenen faturaların tutarsızlık içerdiği iddiasında bulunan Kaya, bazı firmaların enerji payı adı altında ek masraf aldığını söyledi. Kaya, bu durumun yönetmeliklere uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiğini vurguladı.
Konteyner başına alınan depozito ücretleri ve bu ücretlerin iadesinde yaşanan gecikmelere de değinen Kaya, “Depozito iadeleri üç hafta ile 1 ay arasında yapılabiliyor. Bu süreler ihracatçılar için ciddi maliyet yaratıyor” dedi. Bazı nakliye firmalarının, depozito almamak için nakliyeyi kendi firmalarına yaptırma şartı koyduğunu öne süren Kaya, bunun haksız rekabet yarattığını ifade etti.
“Maliyetleri azaltacak çözümler sunulmalı”
Kaya, ihracatçılar ve sanayici KOBİ’ler için gümrük sahasındaki prosedürlerin daha verimli hale getirilmesi gerektiğini belirterek, “Türk sanayisinin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturan bu sektörlerin maliyetlerini azaltacak, rekabetçi ve sürdürülebilir çözümler oluşturulmalı” dedi. İstanbul Demir ve Dışı İhracatçılar Birliği olarak iş birliğine hazır olduklarını vurgulayan Kaya, sanayicilerin sorunlarının çözümü için sonuç odaklı adımların atılmasını talep etti. Kaya, çözüm önerilerini iletmek ve konunun takipçisi olmak adına ilgili kurumlarla temaslara devam edeceklerini sözlerine ekledi.
EKONOMİ’ye konuşan limancılık sektörü temsilcileri ise sanayicinin işlemlerdeki gecikme ve yüksek maliyetlere yönelik iddialarının gerçeği yansıtmadığını savunuyor. Liman işletmecileri, deniz ticaretindeki durgunluğa işaret ederek, bu dönemde limanlardaki yükleme ve boşaltma işlemlerinde bir gecikme olmadığını vurguluyor. Öte yandan, ardiye ve demuraj gibi ücretlerin ise enflasyona paralel arttığını belirten liman işletmecilerine göre fiyatlar küresel rakiplerin altında.
“İthalatçıya 5 günlük ek süre verilebilir”
Forwarder şirketi Armada Denizcilik CEO’su Cihan Özkal, konteynerlerin limana iniş yaptığı günden itibaren ardiye ücretlerinin başladığını hatırlatarak, ancak ithalatçıların evrak ve gümrük süreçlerindeki gecikmeler nedeniyle mallarını hızlıca çekemediğini belirtti. Bu beklemeler hem ardiye maliyetlerini hem de armatörlerin demuraj masrafl arını yükseltiyor. Özkal, bu ekstra maliyetlerin fiyatlara yansıdığını ve enfl asyonu körüklediğine dikkat çekti. Özkal, ardiye maliyetlerinin düşürülmesi için ithalatçılara beş günlük bir serbest süre verilebileceğini vurguladı. Ayrıca liman dışında daha düşük maliyetli bekleme alanları oluşturulmasının da çözüm olabileceğini ifade eden Özkal, serbest piyasaya müdahale olmadan ve tarafl arı tatmin edecek ortak çözümler bulunması gerektiğinin altını çizdi.
