Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle oluşturulan, ağustos ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri açıklandı.
Buna göre, Genel Ticaret Sistemi (GTS) kapsamında, ihracat ağustosta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,2 azalışla 21 milyar 729 milyon dolar, ithalatta yüzde 3,9 düşüşle 25 milyar 940 milyon dolar oldu.
Dış ticaret açığı, ağustosta geçen yılın aynı ayına göre, yüzde 15,8 azalarak 4 milyar 211 milyon dolara geriledi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı, Ağustos 2024'te yüzde 81,5 iken, geçen ay yüzde 83,8 olarak belirlendi.
8 aylık dış ticaret açığı yüzde 9,7 arttı
Ocak-ağustos döneminde de ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,3 artışla 178 milyar 18 milyon dolar, ithalat yüzde 5,6 yükselişle 238 milyar 159 milyon dolar oldu.
Ocak-ağustos döneminde dış ticaret açığı, yüzde 9,7 artışla 60 milyar 140 milyon dolara yükseldi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı Ocak-Ağustos 2024 döneminde yüzde 75,7 iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 74,7'ye geriledi.
Enerji ve altın hariç dış ticaret
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, ağustosta yüzde 0,9 artarak 20 milyar 114 milyon dolardan 20 milyar 301 milyon dolara çıktı. Ağustosta enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat yüzde 2,2 azalarak, 20 milyar 405 milyon dolardan 19 milyar 963 milyon dolara geriledi.
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret fazlası, ağustosta 338 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Dış ticaret hacmi, yüzde 0,6 azalarak 40 milyar 264 milyon dolar oldu. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı, yüzde 101,7 olarak kayıtlara geçti.
İmalat sanayinin payı yüzde 94,9
Ekonomik faaliyetler incelendiğinde ihracatta ağustosta imalat sanayinin payı yüzde 94,9, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 2,7, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,6 oldu.
Bu yılın ocak-ağustos döneminde, ihracatta imalat sanayinin payı yüzde 94,5, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,3, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,6 olarak belirlendi.
Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre, ithalatta ağustosta ara mallarının payı yüzde 68,3, sermaye mallarının payı yüzde 14,9 ve tüketim mallarının payı yüzde 16,5 olarak hesaplandı.
İthalatta yılın 8 ayında ara mallarının payı yüzde 68,9, tüketim mallarının payı yüzde 16,4 ve sermaye mallarının payı yüzde 14,4 oldu.
Almanya ihracatta, Çin ithalatta ilk sırada
Ağustosta ülkeler özelinde ihracatta ilk sırayı, 1 milyar 773 milyon dolarla Almanya aldı. Bu ülkeyi 1 milyar 276 milyon dolarla ABD, 1 milyar 150 milyon dolarla Birleşik Krallık, 979 milyon dolarla İtalya ve 978 milyon dolarla Irak izledi. Söz konusu ayda ilk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 28,3'ünü oluşturdu.
Ocak-ağustos döneminde ihracatta ilk sırayı, 14 milyar 651 milyon dolarla Almanya aldı. Bu ülkeyi sırasıyla 11 milyar 5 milyon dolarla Birleşik Krallık, 10 milyar 673 milyon dolarla ABD, 8 milyar 736 milyon dolarla İtalya ve 7 milyar 574 milyon dolarla Irak takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,6'sına karşılık geldi.
Ağustosta ithalatta ise ilk sıra Çin'in oldu. Çin'den yapılan ithalatın tutarı 3 milyar 899 milyon dolar olarak hesaplanırken, bu ülkeyi 3 milyar 286 milyon dolarla Rusya, 2 milyar 258 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 301 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 148 milyon dolarla İtalya izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 45,8'i olarak belirlendi.
Ocak-ağustos dönemindeki ithalatta da ilk sırada 32 milyar 489 milyon dolarla Çin yer aldı. Bu ülkeyi 28 milyar 554 milyon dolarla Rusya, 19 milyar 910 milyon dolarla Almanya, 11 milyar 277 milyon dolarla ABD ve 10 milyar 676 milyon dolarla İtalya takip etti. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 43,2'si olarak hesaplandı.
Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, ağustosta bir önceki aya kıyasla ihracat yüzde 5,4, ithalat yüzde 4,8 azaldı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre de ağustosta geçen yılın aynı ayına kıyasla ihracat yüzde 1,9 artarken, ithalat yüzde 3,5 düştü.
Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, "ISIC Rev.4" sınıflaması içinde yer alan imalat sanayisi ürünlerini kapsıyor. Ağustosta bu sınıflamaya göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,9 oldu. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 4,2 olarak kayıtlara geçti.
Ocak-ağustos döneminde ISIC Rev.4'e göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,5'i, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,7'yi buldu.
Ağustosta imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı, yüzde 82,3 olarak belirlendi. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 11,4 olarak kaydedildi.
Ocak-ağustos döneminde imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 81, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı da yüzde 11,2 olarak kayıtlara geçti.
Özel Ticaret Sistemi verileri
Özel Ticaret Sistemi'ne göre de ağustosta ihracat, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,4 azalarak 19 milyar 556 milyon dolar oldu. İthalat da yüzde 2,7 düşüşle 24 milyar 608 milyon dolara geriledi.
Ağustosta dış ticaret açığı yüzde 7,3 azalarak 5 milyar 450 milyon dolardan 5 milyar 52 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı, Ağustos 2024'te yüzde 78,4 iken bu yılın aynı ayında yüzde 79,5'e yükseldi.
Özel Ticaret Sistemi'ne göre ihracat, ocak-ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,6 artarak 161 milyar 509 milyon dolar, ithalat yüzde 6,2 yükselişle 222 milyar 767 milyon dolar olarak belirlendi.
Ocak-ağustos döneminde dış ticaret açığı, yüzde 10,4 artarak 55 milyar 466 milyon dolardan 61 milyar 257 milyon dolara çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı, Ocak-Ağustos 2024 döneminde yüzde 73,6 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 72,5'e geriledi.
Bakan Bolat: İhracatın ithalatı karşılama oranı son 46 ayın en yükseği
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sosyal medya hesabından, dış ticaret istatistiklerini değerlendirdi.
Dış ticaret verilerine göre, ağustosta ihracatın yüzde 1,2 azalarak 21 milyar 729 milyon dolar olduğunu ifade eden Bolat, altın ve enerji hariç ihracatın da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,9 artışla 20 milyar 301 milyon dolar olduğunu aktardı.
Bolat, ocak-ağustos döneminde de ihracatın, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,3 artışla 178 milyar dolara çıktığına dikkati çekerek, ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın geçen yılın aynı ayına göre 7,2 milyar dolar artarak 269,1 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Ağustosta ithalatın ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 azalarak 25 milyar 940 milyon dolara gerilediğine işaret eden Bolat, şu değerlendirmede bulundu:
"Ocak-ağustos döneminde ithalatımız geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,6 artışla 238,2 milyar dolar oldu. Ağustos ayında yıllıklandırılmış ithalatımız ise geçen yılın aynı ayına göre 16,2 milyar dolar artarak 356,7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Ağustos, ithalatın ve dış ticaret açığının azaldığı, ihracatın ithalatı karşılama oranının son 46 ayın en yükseği olan yüzde 83,8 olarak gerçekleştiği parlak bir ay olmuştur."
Bolat, dış ticaret açığının ağustos ayında yıllık bazda yüzde 15,8 azalarak 4,2 milyar dolar, ocak-ağustos döneminde ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,7 artışla 60,1 milyar dolar olduğunu belirterek, yıllıklandırılmış dış ticaret açığının da geçen yılın aynı ayına göre 9 milyar dolar artarak 87,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini aktardı.
"İhracatta elde edilen başarılar, üretim ve istihdam üzerinde olumlu sonuçlar veriyor"
Bolat, ağustosta mal ithalatının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 azalışla 25 milyar 940 milyon dolar olduğuna dikkati çekerek, "Bakanlık olarak öncü göstergelerimize göre, ağustos ayında cari işlemler hesabında 5 milyar dolar civarında fazla verileceğini tahmin ediyoruz." ifadesini kullandı.
İşsizlik oranının da ağustosta bir önceki aya göre 0,4 puan artışla yüzde 8,5 seviyesinde gerçekleştiğini belirten Bolat, istihdamın 208 bin kişi artarak 32,8 milyon seviyesine yükseldiğini, böylece istihdamın, Mayıs 2024'te görülen rekor seviyeye oldukça yakın düzeyde güçlü seyrini sürdürdüğünü bildirdi.
Bolat, işsizlik oranının, son 28 aydır tek haneli seyrini sürdürerek yüzde 10'un altında kaldığını vurgulayarak, şunları kaydetti:
"İhracatımızda, AB-27'nin yıllıklandırılmış ithalatının hala yatay seyrini koruması, zayıf dış talep, yakın coğrafyamızda süregelen savaşlar, iç karışıklıklar ve gerilimler ile tarife artışlarının getirdiği belirsizliğin devam etmesiyle beraber gelen zorlu rekabet koşullarına rağmen artış devam etmektedir. Bakanlık olarak sunduğumuz destekler ve ticari diploması faaliyetlerimizin etkisiyle ihracatta elde edilen başarılar, üretim ve istihdam üzerinde olumlu sonuçlar vermektedir."
