EVRİM KÜÇÜK
Emtia kompleksi bu yılı yükselişle tamamlamaya hazırlanıyor. CRB endeksi yılbaşından bu yana yüzde 17 yükselirken, enerji ağırlığın fazla olduğu S&P GSCI yüzde 3.5 ile sınırlı artış gösterdi. Yeni yılda emtia piyasalarında bölünme yaşanabilir. 2025’te altın fiyatlarının rekor seviyeye çıkması, petrol fiyatlarının baskı altında kalması, endüstriyel metallerin ise Çin teşviklerine bakarak yükselebileceği belirtiliyor. ABD’nin olası gümrük tarifeleri fiyatları etkileyebilecek bir faktör olarak öne çıkıyor.
2024’te petrol, altın ve metaller ayrıştı
11 Merkez bankaları gevşeme döngüsüne girmesi ve jeopolitik gerilimler bu yıl altına avantaj sağladı. Endüstriyel metaller yıla güçlü bir şekilde başladı ancak sonrasında yakıtları tükendi. Petrol, Ortadoğu’daki önemli miktarda jeopolitik riske rağmen aratan üretimle zayıfladı. Tarım cephesinde, bol arz düşüş eğilimi yarattı. Yumuşak emtia olarak nitelenen kakao ve kahve hava durumu endişeleri nedeniyle daha sıçrama yaşadı. ING geleceğe dönük olarak, bulanık bir görünüm tahmininde bulundu. Finans kuruluşunun 2025 emtia raporuna göre enerji piyasalarının baskı altına girmesi bekleniyor. Raporda şöyle denildi:
Petrol piyasasında üretim rahatlığı var
“Petrol piyasasının 2025’te bir kez daha kısmen döngüsel ve kısmen yapısal olarak mütevazı bir talep büyümesi görmesi bekleniyor. OPEC hala önemli miktarda yedek üretim kapasitesine sahipken, OPEC dışı arz büyümesinin güçlü olduğu bir yıl daha öngörüyoruz ve bu da piyasaya rahatlık sağlamaya devam edebilir. Ancak durum OPEC+ üretim politikasına bağlı olacak.”
Altın gelecek yıl da güvenli liman olacak
Metaller tarafında kuruluş, altının 2025’te yeni rekor seviyelere ulaşacağına inanıyor. “Merkez bankaları para politikasını gevşetmeye devam edecek ve ticaret gerginliklerindeki artış nedeniyle güvenli liman varlıklarına geçiş olabilir” değerlendirmesinde bulunan kuruluş, “Ayrıca merkez bankalarının rezervlerini çeşitlendirmeye çalışırken altının güçlü alıcıları olmaya devam edeceklerine inanıyoruz” diyor.
Endüstriyel metaller Çin’in teşviklerine bağımlı
Endüstriyel metaller için görünüm, ticaret sürtüşmeleri ve ABD’deki Enflasyon Azaltma Yasası’ndaki olası değişiklikler metalleri olumsuz etkilediğinden biraz bulanık görünüyor. Metal piyasaları ayrıca Çin’den gelen son destek önlemlerinin emtia kompleksine yansıyıp yansımayacağını ve yansımazsa daha fazla teşvikin yolda olup olmadığına göre hareket edecek.
Tarım, ticari misillemelerden etkilenebilir
Tarım piyasasıyla ilgili olarak raporda şöyle deniliyor: “Tahıllar herhangi bir ticaret sürtüşmesine yakalanabilir. Özellikle de 2018’deki gibi ABD tarım ihracatını hedef alan misilleme tarifeleri uygulanırsa, fiyatlarda baskı görmeyi bekleriz. Bu arada, hava durumu yumuşak emtialar için önemli bir risk ve endişe olmaya devam ediyor. Bu nedenle kakao ve kahvedeki oynaklığın 2025’te devam etmesini bekliyoruz.”
Fitch; bakır, çinko ve altın için daha iyimser
Uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Aralık ayındaki incelemesinde altın ve bazı metaller için fiyat beklentisini yükseltti. Kuruluş, ons altın için 2025 yılı ortalama fiyat tahminini 2.000 dolar seviyesinden 2.100 dolara getirdi. Londra Metal Borsası spot bakır fiyat tahminini 100 dolar artırıp ton başına 8.500 dolara yükseltti. Çinko için beklentisini de yine 100 dolar artışla 2.700 dolara çıkardı. Fitch ayrıca, 2024 yılı demir cevheri fiyat tahminini 105 dolardan 110 dolar/tona yükseltti. Kuruluş, gelecek yıl için ortalama fiyat beklentisini ise 90 dolar seviyesinde bıraktı. Buna neden olarak artan arzı gösterdi.
