Canan SAKARYA
CHP, Türkiye Varlık Fonu 2021 Hesap ve Tablolarının Denetimi İle ilgili ek görüş raporunda Cumhurbaşkanına bağlı olan ve ataması Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilen Devlet Denetleme Kurulu’nun, Cumhurbaşkanının bizzat başkanı olduğu Türkiye Varlık Fonu ile ilgili denetim görevini koordine etmesinin “denetim etiği“ açısından sakıncalı olduğunu bildirdi. CHP’nin hazırladığı ek görüş raporu satır başlarıyla şöyle:
■ Türkiye’nin stratejik varlıklarını geliştirmek veya önemli yatırımları için kaynak sağlamak misyonuyla kurulan Türkiye Varlık Fonunun, kaynaklarının son dönemde özellikle haberleşme, inşaat ve enerji sektöründeki borçlu şirketleri kurtarmak için kullanılması, kurumun asıl faaliyet amacı hakkında soru işaretlerine neden olmaktadır.
■ TVF’nin hazine ile ilişkisi net değildir. Varlık Fonu bütçe açığı için bir perdeleme işlevi görme işlevine sahiptir. Varlık Fonunun yaptığı borçlanmalar merkezi bütçe tablolarında gözükmemektedir.
■ TVF finansal istikrar sağlamak ve fonları etkin değerlendirmek için kurulmuştur. Eğer portföydeki şirketler sürekli sermaye desteği ile faaliyetlerini yürütebiliyorsa, fonun bünyesi çok kırılgan demektir veya portföydeki şirketlerin faaliyetlerinde bir sakatlık söz konusudur. Ancak bilinen bir gerçeklik de, TVF bünyesinde olan şirketlerden kamu bankalarına bankacılık uygulamalarına aykırı görevler verilmekte ve işler yaptırılmaktadır. Bu durum bankaların verilen görevler nedeniyle ettikleri zararlar dolayısıyla “sermaye yeterlilik rasyoları”nın düşmesine yol açmakta dolayısıyla bankalar öz kaynak katkısı almak zorunda kalmaktadırlar. Bu durumun sorgulanması gerekmektedir.
■ TVF, buna bağlı alt fonlar, şirket ve alt şirketler; kurulma, yönetilme, kaynak tahsisi-finansman, denetlenme açısından tamamen Cumhurbaşkanına bağlı hale getirilmiştir.
■ TVF özellikle kaynak, denetim ve muafiyete ilişkin noktalarda oldukça geniş yetkilere sahiptir. Bu durumun orta ve uzun vadede kamu maliyesi ve idari bakımdan ciddi sakıncalar ortaya çıkarması kaçınılmazdır.
