Hazine ve Maliye Bakanlığı nisan ayına ilişkin bütçe sonuçlarını açıkladı. Buna göre yılın ilk dört ayında geçen yıl 19.3 milyar lira açık veren bütçe bu yıl aynı dönemde 382.5 milyar lira açık verdi. Nisanda ise geçen yıl 50.2 milyar lira açık veren bütçe bu yıl aynı dönemde 132.5 milyar lira açığa yükseldi. Bütçede seçim ve deprem nedeniyle transferler ve yardımlarda artışın sürmesi hem nisanda hem de ilk 4 ayda açığın artmasına yol açtı. Uzmanlar, bütçede tasarruf ihtimalinin önümüzdeki aylarda da çok mümkün olmadığına işaret ederken yılsonunda bütçe performansının 2022 yılına kıyasla daha zayıf olmasını öngördü.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre nisanda bütçe gelirleri yıllık yüzde 63,3 artarak 268 milyar TL’ye çıkarken vergi gelirlerindeki artış yükselişi sağladı. Vergi gelirleri 2022 yılının ayın ayına göre yüzde 70,8 artarken, dahilde alınan KDV yıllık yüzde 148,7 ile en yüksek artışı yakaladı. Özel Tüketim Vergisi gelirleri yüzde 78,6, ithalde alınan KDV yüzde 29,4 artış gösterdi. Kurumlar vergisi tutarı az da olsa, yüzde 113,2'lik artarak ikinci en iyi performans gösteren kalem olurken damga vergisi 102,6 arttı.
Bütçe giderleri ise nisanda yüzde 86,9 arttı ve 400.4 milyar liraya çıktı. En hızlı artış ise sermaye transferleri kaleminde yaşandı. Sermaye transferleri yüzde 1663,8 artarken mal ve hizmet alımlarına yönelik harcamalarda ise artış yüzde 98,4 olarak hesaplandı. SGK devlet katkı payı yüzde 94,6, personel giderleri yüzde 95 yükseldi. Bayram nedeniyle emekli ikramiyeleri için ise bütçeden 23.7 milyar lira harcandı. Kur korumalı mevduat hesabı için nisanda 650.3 milyon liralık sınırlı bir öneme yapıldı, BOTAŞ’a ise gider olarak bir etki yaşanmadı. Faiz giderleri yüzde 80,3, faiz dışı giderler ise yüzde 87,5 arttı.
Faiz dışı denge 247.3 milyar TL açık verdi
Dört ayda ise seçim ve deprem etkisi geçen yıla göre bütçenin performansını olumsuz etkiledi. Bütçe dört ayda 382.5 milyar TL açık verdi bu geçen yılın aynı dönemine göre 1876 artış yaşandığını gösterdi. Dört ayda bütçe gelirleri yüzde 38,6 arttı, bütçe giderleri ise yüzde 83,9’luk artış gösterdi. İlk dört ayda faiz dışı denge 247.3 milyar TL açık verirken olurken geçen yıl aynı dönemde 84.6 milyar lira fazla verilmişti. Faiz giderleri geçen yıla göre yüzde 30 artarak 135.2 milyar TL’ye yükseldi. Uzmanlar, nisan bütçe sonuçlarının talep kompozisyonu ve fiyat gelişmelerine ek olarak depremin etkilerinin sürdüğünü teyit ettiğini belirtirken tüketimden alınan vergi tahsilatlarında ayrışma olsa da güçlü artışların genel olarak devam etmesinin hem iç talebin dirençli kaldığını hem de fiyat baskısında iyileşmenin sınırlı kalabileceğine işaret ettiğini vurguladı. Giderler tarafında ise seçim ve deprem nedeniyle kayda değer bir tasarrufa gidilemediğine dikkat çeken uzmanlar, önümüzdeki dönemde gelirlerdeki yavaşlamanın iç talebin direncinden dolayı sınırlı kalacağını kaydetti. Giderler tarafından ise deprem sonrası yeniden inşa faaliyetlerinden dolayı artışların sürebileceğini ifade eden uzmanlar, bu ortamda harcamalarda kayda değer tasarruf tedbirleri almak kolay olmayacağı için 2023’te geçen yıla kıyasla daha zayıf performans beklentisini ortaya koydu.
