Fikri CİNOKUR
Batı Akdeniz’in ihracatının lokomotifi olan domates, Avrupa’da yaşanan resesyon ve enfl asyon nedeniyle 2022 yılında birincilik tahtını kaybederek yerini ağaç sanayi ve orman ürünleri ile ferro krom ürünlerine kaptırdı. Antalya, Burdur ve Isparta illerini kapsayan Batı Akdeniz Bölgesi’nde pandemi, dünya ekonomisindeki kriz ve resesyon ile Rusya-Ukrayna arasındaki savaş nedeniyle 3 milyar dolarlık 2022 yılı ihracat hedefini tutturamadı. Geçen yıl Batı Akdeniz’den 2 milyar 562 milyon 503 bin 963 dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Her yıl rekorlar kırarak ihracatta tahtını koruyan domates, 2022 yılında değer bazında geride kalarak yerini ağaç mamulleri ve orman sanayi ile ferro krom ürünleri ihracatına bırakarak üçüncü sırada yer aldı. Ağaç mamulleri ve orman ürünlerinde 2022’de 209 milyon 015 bin 431 dolar, ferro kromda da 174 milyon 331 bin 021 dolar, domateste ise 173 milyon 191 bin 969 dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Böylece bölge ihracatında ağaç mamulleri ve orman ürünleri birinci, ferro krom ürünleri ikinci, domates ihracatı üçüncü, blok mermer dördüncü, biber ihracatı da beşinci sırada yer almış oldu.
“Avrupa’da resesyon etkili oldu”
BAİB Başkanı Ümit Mirzaoğlu, Avrupa’daki resesyon ve yüksek enfl asyonun Türkiye’nin yaş meyve sebze ihracatını olumsuz etkilediğini söyledi. Yaş meyve sebzede Avrupa’da en büyük pazar olan Almanya’da 2022 yılında 40 milyon dolarlık bir kayıpla karşılaştıklarını belirten Çavuşoğlu, “Bu yılda Avrupa’da eksi büyüme öngörülüyor. Bu da ihracatımıza olumsuz yansıyacak. Yaş meyve sebzeye talep çok azaldı. Avrupalı artık ekstra meyve sebze almak istemiyor” dedi.
Adalya Dış Ticaret Şirketi Başkanı Abdullah Bulut ise, pandemi ve ardından Rusya ve Ukrayna savaşı ile Avrupa’daki ekonomik durgunluk nedeniyle Avrupalıların ekstra meyve sebze tüketiminden vazgeçtiğini söyledi. Avrupa’da yaş meyve sebzede arz-talep dengesizliği yaşandığını ifade eden Bulut, şunları kaydetti: “Artık Avrupalı bol harcama yapmıyor. Önceden kilogram ile alırken şimdi tüketebileceği ölçüde alıyor. Rusya- Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya’nın gazı keseceği endişesi yaşıyordu. Ancak kış ılıman geçti. Avrupalı kendi ürünlerini yetiştirerek piyasaya sundu.”
