Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) ve EKONOMİ Gazetesi’nin iş birliğiyle yaklaşık 14 ay önce başlatılan ‘OSB’lerde İkiz Dönüşüm Buluşmaları’nın son toplantısı İstanbul’da gerçekleşti. Toplantıda 2024 yılında MEXT iş birliği ile başlatılan ‘100 KOBİ’nin İkiz Dönüşüm Yolculuğu Projesi’nin içgörü raporu bulguları da paylaşıldı.
Türkiye genelinde 24 ilde, 12 sektörde faaliyet gösteren 100 işletmenin incelendiği “100 KOBİ’nin İkiz Dönüşüm Yolculuğu” içgörü raporu, dijital ve yeşil dönüşümün KOBİ’lerde kârlılık ve rekabet gücünü doğrudan artırdığını ortaya koydu. Bain & Company katkılarıyla hazırlanan rapora göre dijitalleşme, faaliyet kârında ortalama yüzde 20-30 artış potansiyeli sağlarken, sürdürülebilirlik yatırımları daha uygun maliyetli finansmana erişim imkânı sundu.
İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, projenin kapanış raporunu yapay zekâ asistanından aldı. Rapor sahnede kendisine teslim edildi.
Dönüşüm yatırımları ortalama 2,5 yılda geri dönüyor
Rapora göre yıllık cirosu yaklaşık 10 milyon dolar olan bir KOBİ, ikiz dönüşüm sayesinde yılda 320 bin ila 550 bin dolar arasında maliyet tasarrufu ve kâr artışı elde edebiliyor, dönüşüm yatırımları ise verimlilik ve enerji tasarrufu sayesinde ortalama 2,5 yılda geri dönüyor. Sürdürülebilirlik kriterlerine uyum sağlayan işletmelerin finansmana daha düşük maliyetle erişebildiği belirtilirken, özellikle AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki sektörlerde emisyon azaltımı ve enerji verimliliği yatırımlarının ihracatta kârlılığı korumada kritik rol oynadığı vurgulandı.
Toplantının açılışında konuşan İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, 2024'te bankanın kuruluşunun 100. yılında başlatılan ‘100 KOBİ’nin İkiz Dönüşüm Yolculuğu’ projesiyle firmalara dijital ve yeşil dönüşüm yol haritaları sunulduğunu, bu sürecin finansmanla da desteklendiğini söyledi. Proje kapsamında elde edilen sonuçların somut ve ölçülebilir olduğuna dikkat çeken Aran, işletmelerde yüzde 10-20 arasında verimlilik artışı sağlandığını, kapasite artışının yüzde 12’den başlayarak yüzde 50’ye kadar çıktığını belirtti. Üretim süreçlerinde yüzde 8-35 arasında hata azaltımı gerçekleşirken, dijital kanallardan yapılan satışlarda yüzde 10-20 artış kaydedildi.
Etkinlikte konuşan İstanbul Vali Yardımcısı Cengiz Karabulut dijitalleşme ve yeşil dönüşümün birlikte ele alınmasının önemine dikkat çekerek, organize sanayi bölgelerinin ortak altyapıları, kümelenme yapıları ve güçlü iş birliği kültürü sayesinde bu dönüşümün en hızlı ve en etkili şekilde hayata geçirilebileceğini vurguladı. KOBİ’lerin dönüşüm sürecinin merkezinde yer aldığını belirten Karabulut, OSB’lerin sanayinin rekabet gücünü artıran lokomotif yapılar olarak kritik bir rol üstlendiğini ifade etti.
Enerji ve sürdürülebilirlik alanında elde edilen kazanımlara dikkat çeken Hakan Aran, “Enerji verimliliği tarafında yüzde 14-20 arasında enerji maliyetinde tasarruf sağladık. Atık miktarında yüzde 5’ten yüzde 18’e varan bir azalma, su tüketiminde yüzde 12’ye kadar düşüş, Kapsam 1 ve 2 emisyonlarında ise yüzde 9-11 arasında bir azaltım gerçekleşti. Ayrıca yüzde 10-15 arasında kaynak verimliliği artışı elde edildi” dedi. Aran, KOBİ’ler düzeyinde sağlanan bu kazanımların, “teknoloji, doğru metot ve doğru finansmanla birleştiğinde ülkemizin küresel rekabet gücünün hangi noktaya taşınabileceğini göstermesi açısından çok kıymetli” olduğunu vurguladı.
41 milyar liralık ek kredi desteği
OSBÜK ile Haziran 2024’te imzalanan protokole de değinen Aran, “Bu iş birliğiyle 100 KOBİ’ye 2 bin 356 KOBİ daha ekledik. Bu dönemde kullandırdığımız 2,9 milyar liralık krediye ilave olarak, 20 milyar lirası nakdi olmak üzere toplam 41 milyar liralık bir kredi desteği sağlayabildik” dedi. Bu rakamların “makul ve karşılanabilir seviyelerde” olduğuna işaret eden Aran, “Büyük adımlar atmadan da bu dönüşümlerin başarılabildiğini, teknolojiyi doğru kullanarak küresel rekabete ayak uydurabilecek bir dönüşümün mümkün olduğunu gösterdiğimize inanıyorum” ifadelerini kullandı.
Olumlu göstergeler artıyor, güven geri geliyor
Makro göstergelerdeki iyileşmeye de dikkat çeken Aran, “Merkez Bankası rezervleri güçleniyor, risk primimiz düşüyor, dış yatırımcı ilgisi yeniden canlanıyor. Uzun süredir tereddüt eden tarafların yavaş yavaş yeniden güven duymaya başladığını görüyoruz” dedi. Türkiye’nin artık ucuz iş gücüyle rekabet eden bir ülke olmadığını vurgulayan Aran, “Bizim çözümümüz ucuz iş gücü değil, katma değerli üretimdir. Verilecek her mola mutlaka verimli ve yüksek katma değerli üretim için kullanılmalı” ifadelerini kullandı.
İlham ve güç veren başarı öyküleri
EKONOMİ Gazetesi Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Güldağ’ın moderatörlüğünü yaptığı ‘İkiz Dönüşümde İlham Verenler’ panelinde firmalar, proje sürecinde yaşadığı deneyimleri katılımcılarla paylaştı. Türkiye İş Bankası KOBİ ve İşletme Bankacılığı Pazarlama Müdürü Özge Küllah Kurtuluş, proje sayesinde KOBİ’lerin verimliliklerini artırdığını, maliyetlerini düşürdüğünü ve somut kazanımlar elde ettiğini vurguladı.
Proje kapsamında dijitalleşme ve sürdürülebilirliği karar alma süreçlerinin merkezine aldıklarını söyleyen Chef Seasons CEO’su Burak Hucuptan, son 6 ayda hat verimliliğinin yüzde 8 arttığını, stokların yüzde 7 azalırken üretim hacminin yüzde 80 büyüdüğünü, FAVÖK marjının ise yüzde 18,5’ten yüzde 25’e yükseldiğini aktardı.
Altyapı ve tünel projelerine yönelik donatı üretimiyle çıktıkları yolda, dijitalleşme ve yeşil dönüşüm sayesinde küresel rekabette daha güçlü bir konuma geldiklerini söyleyen Armosan Yönetim Kurulu Başkanı Emel Yayalar, 2024 sonu itibarıyla ihracat payını yaklaşık yüzde 60 seviyesine çıkardıklarını ifade etti. Hezarfen Savunma Genel Müdürü Emre Fidan ise proje sayesinde personel farkındalığının yükseldiğini, kâğıt tüketimini yüzde 80 azaltıp enerji ve atık yönetiminde önemli iyileştirmeler yaptıklarını aktardı.
Rekabetçi bir üretim ekonomisi inşa edeceğiz
Toplantının açılışında konuşan OSBÜK Başkanı Memiş Kütükcü, OSB’lerin Türkiye ekonomisindeki kritik rolüne dikkat çekti. 68 bin fabrikada Türkiye’nin toplam sanayi üretiminin yarısını gerçekleştirdiklerine değinen Kütükcü, “2 milyon 700 binin üzerinde istihdamla Cumhuriyet tarihinin istihdam rekorunu kırdık. Türkiye’nin OSB altyapısı bugün Avrupa’nın en büyük üretim ağlarından birini oluşturuyor” dedi.
Yeşil dönüşüm alanında atılan somut adımlara da dikkat çeken Kütükcü, Türkiye’de Yeşil OSB Sertifikası alan OSB sayısının 27’ye ulaştığını belirterek, bu sayının önümüzdeki dönemde daha da artacağını söyledi. İkiz dönüşüm sürecinde OSB sanayicilerinin üç temel alanda desteğe ihtiyacı olduğunu vurgulayan Kütükcü, bu başlıkları net şekilde sıraladı: “OSB sanayicilerimizin üç öncelikli ihtiyacı var. Bunlar; finansmana erişim, teknolojiye erişim ve veriye dayalı yönetim.”
2025 yılına benzer bir 2026 bekliyoruz
Türkiye’deki ekonomik beklentilere ilişkin sunum yapan Türkiye İş Bankası İktisadi Araştırmalar Müdürü Alper Gürler, 2026 yılı için öngörülerini paylaştı. Gürler, Türkiye ekonomisinin 2026’da yaklaşık yüzde 4 büyümesini beklediklerini dile getirirken, enflasyonun ise yüzde 25 civarında olacağının öngörüldüğünü kaydetti.
Üretimde artış, maliyetlerde azalma sağlandı
100 KOBİ’nin İkiz Dönüşüm Yolculuğu İç Görü Raporu’nun detaylarını paylaşan Mext Genel Müdürü Efe Erdem, dijitalleşme sayesinde firmaların üretim hatalarında yüzde 35 azalma, kapasite kullanımında yüzde 50 artış ve çalışan başına üretimde yüzde 22 artış sağlandığını belirtti. Yeşil dönüşümle enerji maliyetinde yüzde 14-20 düşüş, kaynak verimliliğinde yüzde 10-15 artış ve karbon emisyonlarında yüzde 10 azalma elde edildiğini aktardı.
