Hilal SARI
Rusya Başbakanı Mikhail Mishustin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Çin Başbakanı Li Qiang ile görüşeceği Çin ziyareti sırasında Rusya ve Çin arasındaki ikili ticarette 2022’de 190 milyar dolarla rekor kırıldığını ve mart ayında Putin-Şi zirvesinde konulan 200 milyar dolar hedefine bu yıl ulaşılacağını söyledi.
Ukrayna Savaşı’nın başlamasından bu yana ülkeyi ziyaret eden en üst düzey Rus yetkili olan Başbakan Mishustin’in ziyareti sırasında iki ülke arasında bir dizi anlaşma da yapıldı. İki ülkenin bakanları arasında hizmet ticareti, spor, patent alanlarında ve Rus darısının Çin’e ihraç edilmesi konusunda bir dizi anlaşma da imzalandı.
Sputnik’te yer alan habere göre Mishutin katılacağı Rus-Çin İş Forumu’nda enerjiden tarıma, finanstan sanayiye işbirliklerinin artarak devam edeceği bir çok sektör olduğunu dile getirdi.
Hedef Putin-Şi zirvesinde konmuştu
Mishustin, Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yayınlanan bir videoya göre “Rusya ve Çin’in bağlarının güçlenmesinin ve işbirliğinin artmasının her iki ülkenin ekonomilerine de olumlu katkı yapacağına inanıyorum. Eminim bu yıl ülke liderlerimiz Vladimir Putin ve Şi Cinping’in belirlediği 200 milyar dolar hedefine ulaşacağız” ifadelerini kullandı.
Çin Başbakanı Li de “Bu hedef eğer 2023’ün başında yakalanan momentum korunursa ulaşılabilir bir hedef” diyerek Mishustin’in öngörülerini destekledi. Çin Gümrük İdaresi verilerine göre 2023’ün ilk çeyreğinde iki ülke arasındaki ticaret bir önceki yıla göre yüzde 38,7 arttı. Mishustin de ziyareti sırasındaki açıklamalarında ikili ticaretin 2023 yılı için 70 milyar dolara ulaştığını belirtti. Enerji işbirliği ise bu artışın itici güçlerinden biri oldu.
2023’te Çin’e enerji tedariki %40 artacak
Rusya’nın enerji politikalarının başında bulunan Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak da Şanghay’daki foruma katılan yetkililer arasında. Novak Rus devlet medyasına göre ülkesinin Çin’e enerji tedariğinin 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 40 artacağını söyledi.
Rus soya fasulyesi ABD’den yapılan ihracatı düşürecek
İki ülke arasındaki tarım ürünleri ticareti de 2022’de yüzde 42 artışla 7 milyar dolara ulaşmıştı. Li Global Times’da yer alan habere göre “Örneğin, Rus soya fasulyesinin Çin’in ABD’den yaptığı ihracatın bir kısmının yerine geçmesi bekleniyor” dedi. Mishustin, Çin’in ticaret başkenti Şanghay’da salı günü gerçekleşen Rus-Çin İş Forumu’na da katıldı. Bloomberg’deki habere göre foruma Ukrayna Savaşı nedeniyle Batı’nın yaptırım uyguladığı bazı Rus iş insanları da davet edildi. Gübre, çelik ve madencilik sektöründen Rus şirketlerin forumda yer aldığı belirtiliyor.
Şi: Rusya ile ekonomi, ticaret ve yatırım işbirliğinin artması gerekiyor
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rus Başbakan Mishustin ile görüşmesinin ardından Çin ve Rusya arasında ekonomi, ticaret ve yatırım alanlarındaki işbirliğinin artmaya devam etmesi gerektiğini ve enerji işbirliğinin de genişlemesi gerektiğini söyledi. Çin devlet kanalı CCTV’deki habere göre Şi, Mishustin ile toplantıda “Çin’in Rusya ile ortak çıkarlarına ilişkin alanlarda destek vermeye devam etmek istediğini” belirtti. Yol ve Kuşak projesinin ortak inşasını teşvik etmek amacıyla Çin’in Rusya ve Avrasya Ekonomik Birliği ile birlikte çalışmak istediğini söyleyen Şi, ayrıca iki ülkenin ticarette yeni büyüme alanları da oluşturabileceğini belirtti.
Çin, boru hattında Sibirya yerine Türkmenistan’ı önceliklendiriyor
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, enerji tedarikinin güvenliğini sağlamak amacıyla Türkmenistan doğalgazını Çin’e taşıyacak boru hattı projesinin hızlandırılması için çağrı yaptı. Rusya da Sibirya üzerinden ikinci bir boru hattı ile Çin’e doğalgaz tedariğini artırmak istiyordu. Reuters’da yer alan bir habere göre Avrupa’ya düşen satışları Çin ile bertaraf etmek isteyen Moskova’nın Power of Siberia 2 boru hattının inşasının gerçekleşmesi için çabalıyor. Ancak Orta Asya’da mega altyapı projesi Yol ve Kuşak kapsamında planlanan Line D boru hattının inşasına yaklaşık 10 yıl önce başlanmış, Çinli devlet yetkililerinin verdiği bilgiye göre karmaşık fiyat görüşmeleri ve teknik engeller nedeniyle proje yarım kalmıştı. Çin, sektör yetkililerinin verdiği bilgiye göre nihayetinde iki boru hattı için de anlaşma yapabilir. Ancak şimdilik Türkmenistan gazını taşıyacak projenin önceliklendirildiği değerlendirmeleri yapılıyor.
