Hilal SARI
Euro Bölgesi’nden ve Fransa, Almanya ve İtalya gibi önemli ekonomilerinden gelen veriler, enflasyonun Euro Bölgesi için hala sorun olmaya devam ettiğine işaret ediyor. Türkiye’nin en büyük ihracat pazarlarının bulunduğu Euro Bölgesi’nde manşet enflasyon beklentilerin aksine inatçı şekilde temmuz düzeyinden değişmezken, çekirdek enflasyonda beklentilere paralel bir düşüş görüldü. Beklentiler Euro Bölgesi’nde yıllık TÜ- FE’nin ağustosta yüzde 5,3’ten aşağı gerilemesiydi ancak TÜFE temmuzdaki yüzde 5,3 düzeyinden değişmedi. Bu da ECB’nin şahin üyelerine göre fiyat artışlarının inatçı kalmaya devam ettiğini, özellikle de sıkı istihdam piyasası nedeniyle fiyat artışlarını körüklediğini gösteriyor.
ECB Yönetim Kurulu üyesi Avusturya Merkez Bankası Başkanı Robert Holzmann, perşembe günü enflasyon verileri sonrası yaptığı açıklamada “ECB’nin faizleri daha da artırması gerekebileceğini” söyledi. Bankanın şahin üyelerinden olduğu bilinen Holzmann, faiz artışını durdurmak için henüz yeterli kanıt görmediğini, henüz kararını vermemiş olsa bile, artış ihtimaline daha yakın durduğunu ifade etti. Reuters Küresel Piyasalar Forumu’nda konuşan Holzmann, “Henüz bir karar vermedim, çünkü tüm veriler elimde yok. Ama ihtimaller arasında faiz artışını destekleyeceğim ihtimali de var. Henüz faizlerin olabileceği en yüksek noktada değiliz. Bir ya da iki faiz artışı yapabiliriz” ifadelerini kullandı. ECB 14 Eylül’de toplanıyor ve piyasalarda şu anda ağırlıklı olarak faize dokunulmayacağı fiyatlansa da, sıkılaşma döngüsünün bu yılın geri kalanında bir faiz artırımıyla sonlandırılacağı tahmin ediliyor.
“PEPP varlık alımlarını daha erken sonlandırmayı konuşmalıyız”
Holzmann ECB’nin 1,7 trilyon euro (1,85 trilyon dolar) büyüklüğündeki Pandemi Acil Varlık Alım Programı’nın (PEPP) planlanan 2024’ten de önce sonlandırılmasını tartışmaları gerektiğini söyledi. EURO BÖLGESİ ağustos ayı öncü çekirdek TÜ- FE temmuzdaki yüzde 0,1’lik aylık düşüşün ardından ağustosta beklentilere paralel yüzde 0,3 arttı. Yıllık çekirdek TÜFE temmuzdaki yüzde 5,5’ten yüzde 5,3’e geriledi. Manşet TÜFE ise yüzde 5,3’ten yüzde 5,1’e gerilemesi öngörülürken, temmuzdaki düzeyini korudu. TÜFE’de temmuzdaki yüzde 0,1’lik düşüşün ardından ağustosta aylık yüzde 0,4 artış beklenirken, açıklanan öncü TÜFE yüzde 0,6 oldu.
ECB Schnabel’in temkinli sözleri pariteyi aşağı çekti
ECB’nin Alman yönetim kurulu üyelerinden Isabel Schnabel’in en şahin üyelerden biri olduğu halde perşembe günü enflasyon verisi öncesi açıklamalarında bankanın eylüldeki adımına dair net bir şey söylememesi, piyasalarda ECB’nin eylülü pas geçeceği ihtimalini güçlendirdi. Almanya ve İspanya’dan gelen enflasyon verilerinin de etkisiyle para piyasalarında ECB’nin yüzde 60 ihtimalle eylülde faize dokunmayacağı fiyatlanıyor. Bu durum euro/dolar paritesinde perşembe günü %0,54’e varan bir düşüş getirdi ve parite 1,086 düzeyine kadar geriledikten sonra TSİ 13:54 itibariyle 1,087’den işlem gördü.
Almanya’da işsizlik %5,7’ye yükseldi
■ ALMANYA’da işsizlik ağustosta beklentilerin neredeyse iki katı, 18 bin arttı. Beklenti temmuzda bin artan işsizliğin ağustosta 10 bin artacağı öngörülüyordu. Parasal sıkılaşmanın işgücü piyasasını da zorlamaya başladığını gösteren işsizlik verisi yıllıkta yüzde 5,6’dan yüzde 5,7’ye çıktı. Böylece Almanya’da işsiz bireylerin sayısı 2 milyon 630 bine ulaştı. Ülkede perakende satışlarda yaşanan düşüş ise beklentilerin aksine temmuzda daha da hızlandı ve yüzde 1 artması beklenirken, yüzde 2,2 düştü.
■ FRANSA’da 2. çeyrek GSYH büyümesi önceki çeyreğe göre yüzde 0,5’e hızlanırken, yıllıkta büyüme yüzde 0,9 olarak açıklandı. İlk çeyrekte yıllık büyüme yüzde 0,8 olmuştu. Öncü TÜFE ağustosta beklentilerin de üzerinde aylık yüzde 1, yıllık yüzde 4,8 yükseldi. Temmuzda aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 4,3 artan tüketici fi yatlarının ağustosta aylık yüzde 0,8, yıllık yüzde 4,6 yükselmesi bekleniyordu. Harmonize TÜFE de temmuzdaki aylık yüzde 0, yıllık yüzde 5,1 düzeyinden, beklentilerin üzerinde aylık yüzde 1,1, yıllık yüzde 5,7 arttı. Üretici fi yatlarında ise aylık düşüş beklentilerin (yüzde 3,3) çok altında yüzde 0,2 oldu. Yıllık ÜFE yüzde 0,9 olarak açıklandı.
■ İTALYA’da da enfl asyon beklentilerin üzerinde aylık yüzde 0,4 arttı. Yıllık TÜFE ise temmuzdaki yüzde 5,9 düzeyinden yüzde 5,5’e geriledi.
Dolar ağustosu yükselişle kapatıyor
30 Ağustos’ta tüm ağustos ayının en kötü gününü yaşayan dolar endeksinin, ABD’de işten çıkarmaların ağustosta beklentilerin 3 katının üzerinde artması ve çekirdek kişisel tüketim harcamalarının (PCE) beklentilere paralel aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 4,2 artması sonrası ilk tepkisi 103,43 düzeyinden 103,36’ya düşüş oldu. Ancak temmuzdan bu yana yüzde 4 yükselen endeksin üç aydır ilk kez ayı yükselişle kapatması bekleniyor. TSİ 15:30’da gelen ve Fed’in manşet enflasyon verisinden sonra en yakından takip ettiği çekirdek PCE verisi öncesi, endeks 103,60 düzeyine kadar çıkmıştı. Fed yetkililerinden Boston Fed Başkanı Susan M. Collins’in konuşmasında faiz konusuna değinmemiş olması doları güçlendirerek 104 yönünde hareket ettirdi. Endeks TSİ 17:07 itibariyle 103,70 düzeyine kadar yükseldi. PCE temmuzda aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 3,3 artaren, kişisel harcamalar beklentilerin de üzerinde aylık yüzde 0,8 arttı. ABD 2. çeyrek (yıllık) büyümesi de aşağı yönlü revize edildi ve yüzde 2,4 olarak açıklanan öncü büyüme verisi yüzde 2,1’e düşürüldü.
Çin imalatında büyüme tekrar ufukta
Çin’de imalat ağustosta da daralmaya devam etti ancak daralmanın hızı bir nebze yavaşladı ve resmi imalat PMI verisi 49,3’ten 49,7’ye yükseldi. Wall Street Journal ekonomistleri verinin 49,3’ten 49,1’e gerileyeceğini öngörmüştü. Cuma günü açıklanacak S&P Global İmalat PMI verileri de Çin’in ve dünyanın diğer büyük ekonomilerinin imalat sektörlerinin ağustos ayındaki seyrine ilişkin daha net bir görüntü ortaya çıkartacak. Çin’in resmi imalat PMI verisi ağustostaki yükselişine rağmen son beş aydır daralma bölgesinde. Yeni siparişler alt endeksinin 49,5’ten 50,2’ye çıkması ve yeni ihracat siparişlerinin 46,3’ten 46,7’ye yükselmesi, sektöre yönelik siparişlerdeki düşüşün Çin’de büyümeye geçtiğini, dünyada ise yavaşladığını gösteriyor.
