YENER KARADENİZ/TEKİRDAĞ
Türkiye hazır giyim sektörü artan maliyetler ve Uzakdoğu ile bazı segmentlerde yüzde 100’e ulaşan fiyat farkı, dünya üretiminde söz sahibi olduğumuz markaları kaçırmaya devam ediyor. Son örnek, AB merkezli VF Corporation’ın ikonik markası The North Face oldu. Şirket, uzun yıllardır tedarikçisi olan Gelişim Tekstil’den alımlarını büyük ölçüde azaltma kararı aldı. The North Face’in dünyada ikinci, AB’de ise en büyük üreticisi konumundaki Gelişim Tekstil, artık markadan yalnızca 4-5 milyon Euro’luk sipariş alabilecek. Gelişim Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Akçay, “En büyük müşterimiz VF Corparation idi. The North Face, Vans, Timberland, Dickies, Supreme, Eastpak, JanSport, Napapijri, Smartwool, Icebreaker, Kipling ve Altra gibi küresel ölçekte tanınan markalarına üretim yapıyoruz. The North Face’in ise dünyada ikinci, AB’de ise en büyük üreticisi idik. Geçen seneden itibaren aldığı karar ile Bangladeş’e ve Vietnam’a gidiyor. Yüzde 10- 20 civarında üretim kalacak. 30 milyon Euro üretim yapıyorduk yaklaşık 25 milyon Euro’luk kısmı gidecek. Başka bir ifade ile 4 milyon adet ürünün 400-500 bin adedi bizde kalacak gerisi maliyetlerin yüksekliği nedeni ile gidiyor” dedi.
Gelişim Tekstil’in 800 bin dolar yatırım ile Tekirdağ Çorlu’da inşa ettiği ve MEB’e bağışladığı ilk okulun açılışı dolayısıyla bir araya geldiğimiz Gelişim Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Akçay ve Başkan Yardımcısı Vedat Yavuz, şirketin geçmiş dönem performansı, gelecek dönem hedefleri ve sektörün içinden geçtiği durum ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Mustafa Akçay, şirketin 2022’de 90 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini, ancak ilerleyen yıllarda hazır giyim sektörünün içinden geçtiği negatif durumun kendilerini de etkilediğini anlattı. 2023 ve 2024’te cironun 50-60 milyon dolar seviyesine gerilediğini, bu yıl da benzer seviyelerde bir rakam ile kapanmasını beklediklerini belirten Akçay, önümüzdeki yıl ise yüzde 50 küçülme beklediklerini anlattı. Bunun ana nedenlerini Türkiye’de artan maliyetler, kur ile enflasyon arasındaki fark ve buna bağlı olarak fiyat rekabetçiliğinin negatif etkilenmesi olduğunu dile getiren Akçay, “Maliyetlerin yükselmesi ile birlikte ciddi iş kayıpları oldu. Bu yıl da 50-60 milyon dolar ihracat ile kapanması, önümüzdeki yıl ise bu rakamın ekstra bir iş ortaklığı gerçekleşmemesi halinde yüzde 50 oranında küçülme bekliyoruz. Müşterilerimiz alımlarını önemli oranda azalttı.
Yüzde 50 küçülmeye gidebilir
Bunun önümüzdeki dönem küçülmeyi de beraberinde getirebileceğine dikkat çeken Akçay, şöyle devam etti: “Şu an bin 200 çalışanımız var. İşler umduğumuz gibi gitmezse belki de yollarımızı ayıracağımız çalışanlarımız olacak. Küçülmeye gideceğiz. Önümüzdeki yıl mayıstan itibaren yarı yarıya düşer çalışan sayısı.” Şirketin 2023’te 35 milyon Euro yatırım ile hayata geçen Çorlu fabrikasında 300, yine aynı yıl Adıyaman’da 5 milyon Euro yatırım ile hayata geçen Adıyaman fabrikasında 350 ve İstanbul fabrikasında ise 500 çalışanı bulunuyor. Okul ve enerjide 60 kişi istihdam ediliyor. Grubun aylık 1 milyon adet kapasitesi varken ve 2022’de bunun yüzde 100’ü kullanılırken şu anda ayda ayakta kalabilmesi için gerekli olan 400- 500 bin adet üretimle yoluna devam ediyor.
■ Asgari ücret yüzde 302, döviz yüzde 132 yükseldi
Mustafa Akçay, son üç yılda maliyet makasının hızla açıldığını belirtti. “Asgari ücret yüzde 302, enflasyon yüzde 290 artarken döviz sadece yüzde 132 yükseldi. Döviz bazında maliyetimiz 2,5 kat arttı. 2023’te işçilik yüzde 110 artarken kur yüzde 50 yükseldi, aradaki farkı iplik fiyatlarıyla tolere ettik. Ancak sonraki yıllarda işçilik artışı kurun çok üzerinde kaldı, AB’den bile pahalı hale geldik” dedi. Çalışanların reel gelirinin düştüğüne dikkat çeken Akçay, “Ücretler döviz bazında yüksek görünse de alım gücü üç yıl öncesinin yarısına indi” diye konuştu. Çözüm için kur ve enflasyonun dengelenmesi gerektiğini vurgulayan Akçay, “Kurun yükselmesini istemiyoruz ama enflasyonun altında kalınca üretim sürdürülemez. Dolar/ TL 80 seviyesinde olsa üç yıl önceki işlerimizi yapabiliriz. Aksi halde üretimden çekilmeler artacak” uyarısında bulundu .
