HANDAN SEMA CEYLAN
Bosch, yapay zekâ alanında yalnızca yazılım tabanlı çözümlerle değil, fiziksel dünya ile etkileşim içinde çalışan akıllı sistemlerle de yeni bir dönemi başlatıyor. Şirketin Stuttgart-Feuerbach’taki IT kampüsünde düzenlenen Bosch Tech Day’de konuşan Bosch CEO’su Stefan Hartung, yapay zekânın sadece bir teknoloji değil, insan algısını dönüştürecek kadar derin bir değişim olduğuna dikkat çekti.
“Arabalar, bilgisayarlar, internet dünyayı değiştirdi ama insanın kendini algılayışını değil. Yapay zekâ bu eşiği geçecek. Gelecekte yalnızca günlük yaşamı değil, insan olarak kim olduğumuzu da yeniden tanımlayacağız,” diyen Hartung, bu dönüşümün merkezine insan-makine iş birliğini koyduklarını vurguladı.
Bosch’un bu kapsamda 2027 sonuna kadar 2,5 milyar Euro’dan fazla yatırım yapacağı açıklandı. Şirketin amacı, yapay zekâyı ürün geliştirmeden üretim süreçlerine, mobilite çözümlerinden günlük hayata kadar tüm alanlara entegre etmek. Bosch, son iki yıldır ürün portföyünün tamamını ya doğrudan yapay zekâyla donatıyor ya da bu teknoloji yardımıyla geliştiriyor. Hartung, 2017 yılında Bosch Yapay Zeka Merkezi’ni kurduklarını anımsatarak, “5 bin kişiyle yapay zeka destekli çözümler geliştiriyoruz. Bugüne kadar pek çok insan yapay zekayı metin veya görsel oluştururken sağladığı büyüleyici destekten öteye kullanmadı. Ancak yapay zekanın gerçek potansiyeli, ekranlarda ya da tamamen sanal bir dünyada değil; fiziksel dünya ile buluştuğu yerde yatıyor. Üretken yapay zekanın yanı sıra yapay zeka ajanları çağını Bosch olarak başlatmış bulunuyoruz” diye konuştu.
MOBİLİTEDE 10 MİLYAR EURO’LUK HEDEF
Mobilite tarafında Bosch’un geliştirdiği otonom sürüş sistemleri, yapay zekâ ile optimize edilmiş sensörlerden gelen verileri işleyerek insana yakın karar alma mekanizmaları oluşturuyor. Hartung, “ADAS ürün ailemizle Bosch, çeşitli araç sınıfl arı için otonom sürüş sistemleri geliştirdi. Bunlar, yapay zeka ile optimize edilmiş sensörlerimiz tarafından kaydedilen verileri analiz edip değerlendiren uyarlanabilir algoritmalar kullanıyor. Bu, aracın yayaları, araçları ve engelleri ayırt edebilmesini ve dinamik nesnelerin muhtemel davranışlarını neredeyse insan gibi tahmin edebilmesini sağlıyor. Fark şu ki, teknoloji asla yorulmuyor” dedi. Bu tür yapay zeka tabanlı çözümlerin otomotiv endüstrisinde giderek standart hale geldiğinin de altını çizen Hartung, şunları kaydetti: “Bu gelişmeler hem pazarda hem de Bosch içinde henüz en üst ivmesine ulaşmamış olsa da, otonom sürüşün yaygınlaşacağı konusunda hiçbir şüphemiz yok. Yazılım, sensör teknolojisi, yüksek performanslı bilgisayarlar ve ağ bileşenleri satışlarımızın 2030’ların ortalarına kadar iki katına yükselerek 10 milyar Euro’nun çok üzerine çıkmasını bekliyoruz.”
Hartung, dünya genelinde Bosch sensörlerinin topladığı 200 petabaytı aşkın veriyi, federe öğrenme yöntemiyle geliştirdiklerini belirtti. Bu yöntem sayesinde veri paylaşılmadan, global yapay zekâ modelleri eğitilebiliyor.
AVRUPA’YA NET MESAJ: GERİ KALMAYIN
Hartung, Avrupa’nın yapay zekâ regülasyonlarını fazla geciktirdiğini belirterek, “Gelişmeleri yavaşlatmak çözüm değil, geri kalamayız. Bu sadece rekabet için önemli bir teknoloji değil, politik bağımsızlık için de hayati” dedi. Hartung’un Stanford AI Index raporunun da verilerine değinerek, 2023 yılında ABD’de 40, Çin’de 15, Avrupa’da ise yalnızca 3 büyük yapay zekâ modeli geliştirildiğinin altını çizdi. Bosch’un uyarısı, Avrupa’nın bu rekabette elindeki güçlü sanayi tecrübesini teknolojiyle buluşturmazsa geride kalacağı yönünde. Hartung, EKONOMİ'nin sorusunu yanıtlayarak Bosch'un, bu nedenlerin yanı sıra üniversitelerin gücü dolayısıyla da yapay zeka yatırımlarının önemli bir kısmını ABD odağında yapacağını söyledi.
RÜCKERT: BİR TESİSE YILDA 100 BİN € TASARRUF SAĞLIYOR
Bosch CDO’su Tanja Rückert, konuşmasında yapay zekâ ajanlarının etkisini öne çıkardı. Büyük dil modelleri üzerinde çalışan bu sistemlerin, yalnızca veri üretmekle kalmayıp, karar alma, görev yürütme ve arıza tespiti gibi operasyonel yetenekler geliştirdiğini belirtti.
“Sadece bir üretim tesisinde, yapay zekâ destekli sesli kontrol sistemleriyle yılda birkaç 100 bin Euro tasarruf sağlıyoruz. Ajan sistemlerinin yaygınlaşmasıyla bu rakam yedi haneli seviyelere ulaşacak,” diyen Rückert, yıl sonuna kadar ilk ajan modellerinin piyasaya sunulacağını söyledi. Rückert, “Yapay zekâ yalnızca teknolojik başarı değil, iş modellerimizi de dönüştürecek” dedi.
Bosch, 2019’dan bu yana yürüttüğü eğitim programları kapsamında 65 bin çalışana yapay zekâ konusunda eğitim verdi. Ayrıca şirket içi “Ask Bosch” platformu ile tüm çalışanlara yapay zekâ uygulamaları sundu. İki gün boyunca süren Bosch Tech Day’e 16 ülkeden çok sayıda gazeteci katıldı. Bosch Digital Yönetim Kurulu Üyesi Robert Müller gibi pek çok yöneticinin sunum yaptığı toplantılarda, yapay zekayla kodlar yazıldı ve hologram teknolojisi ile üretim tesisleri arasında bağlantıların kurulduğu demolar yapıldı.
Yapay zekâ ajanı nedir?
Bosch, “ajan temelli yapay zekâ” ya da “yapay zekâ ajanı” kavramını şöyle tanımlıyor: Bu sistemler yalnızca komutlara yanıt vermekle kalmaz; çevresel verileri algılayan, analiz eden, karar veren ve bağımsız şekilde işlem yapan otonom dijital asistanlardır. Yapay zekâ ajanları; sensörlerden gelen verileri işler, problemleri parçalara ayırarak çözüm üretir ve gerektiğinde diğer sistemlerle veya kullanıcılarla doğal dille iletişim kurar. Tıpkı bir insan gibi hedef belirleyip, bu hedefe ulaşmak için stratejik adımlar atabilir.
Nerelerde kullanılıyor?
• Sanayi Üretimi: Makine arızalarında teşhis ve çözüm üretme, bakım sürecini yönetme
• Müşteri Hizmetleri: Çok dilli iletişim, ilk temasta sorun çözme (%40 başarı oranı)
• Mobilite: Otonom araç içi sistemlerde rota, güvenlik, iletişim desteği
• İnşaat ve Tarım: Otonom ekskavatör kontrolü, yapay zekâ destekli makine öğrenimi
• Kamu Güvenliği: Orman yangınlarını erken tespit eden sensörlü sistemler
IT MERKEZİ YAPAY ZEKALI ÜRÜNLER İÇİN FUAR ALANINA DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
■AKILLI BATARYA ÜRETİM HATTI: Lazer kaynak çözümü, üretim sırasında yapay zekâ ile kusursuz kaynaklama ve anlık kalite kontrol sağlıyor. Sistem, olası üretim hatalarını anında tespit ediyor.
■ DUVAR TARAYICISI: Elektrik kabloları ve metal parçaları gelişmiş hassasiyetle tespit ediyor. Yeni radar ve sinir ağı teknolojileri sayesinde sınıflandırma daha isabetli hale geliyor.
■ ÖNCEDEN HAZIRLANMIŞ AI AJANLARI: Şirketler kendi üretim ihtiyaçlarına özel “ajan” geliştirebiliyor. Bu ajanlar, işçilerin sesli komutlarla arıza tespiti yapması, vardiya kayıtları tutması gibi pek çok ihtiyacını karşılıyor.
■ FIRIN: OTOMATİK TANIMA VE PİŞİRME: 80’den fazla yemeği tanıyıp pişirme ayarlarını otomatik olarak yapıyor. Sensör ve kamera sistemleri sayesinde kişiye özel pişirme sonuçları sunuyor.
■ eBIKE’LARDA MENZİL KAYGISINA SON: Sürüş stiline ve rotaya göre batarya kullanımını optimize ediyor. Kullanıcı, hedefl ediği varış noktası şarj seviyesini uygulama üzerinden belirleyebiliyor.
■ FİTNESS TAKİBİ: Bosch’un BHI385 sensörü, hareketleri öğrenen yapay zekâ yazılımıyla egzersizleri doğru şekilde analiz ediyor. Bu sensör, akıllı saatler ve fitness cihazlarında daha hassas veri sağlıyor.
■ BEBEK GÜVENLİĞİNE REVOL BEŞİK: Yapay zekâ destekli Bosch beşik, bebeğin kalp atışı, nefes alma ve çevresel risklerini izliyor. Gerekli durumlarda uyarı veriyor ve otomatik olarak bebeği sallayabiliyor.
■ ORMAN YANGINLARINI ÖNCEDEN TESPİT: Gaz sensörleri, ormanlardaki duman gazlarını erkenden algılayıp kontrol merkezine iletiyor. Yangın bölgesine drone göndererek canlı görüntü sağlıyor.
