AHMET USMAN / İZMİR
Zeytin ve zeytinyağı sektörü önceki gün Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) tarafından açıklanan ve şimdiye kadarki en yüksek üretim rakamını ifade eden 475 bin tonluk rekolte beklentisine sevinemedi. İç pazarda oluşacak fiyatların üretici için düşük, tüketici ve yurt dışı pazarlar için yüksek oluşacağı endişesini dile getiren sektör temsilcileri, dengenin ancak şu an 1 TL olan prim miktarının en az 10-15 TL’ye çıkarılması ile sağlanabileceğini belirttiler.
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) Yönetim Kurulu Başkanı Emre Uygun birlik binasında yaptığı basın toplantısında sektörün bir yılı aşkın süredir ihracat kısıtlamaları ve fon kesintileri ile mücadele ettiğini hatırlatarak, “Bu nedenle ihracatımız geçtiğimiz sezona kıyasla yüzde 25 düştü ve 726 milyon dolara geriledi. Tüm olumsuzluklara karşın önümüzdeki 5 yıl içinde ihracatımızı 1,5 milyar dolar seviyesine çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.
2024/2025 sezonunda sofralık zeytinde 750 bin ton, zeytinyağında ise 475 bin ton rekolte beklendiğini vurgulayan Uygun, “Önümüzdeki sezon İtalya dışındaki tüm üretici ülkelerde rekolte artışları bekleniyor. Bu durumda AB ülkeleriyle rekabet edebilmemiz için 2022’de kaldırılan ihracat sübvansiyonlarının, yeni bir destek yöntemi ile devam ettirilmesi, ambalajlı zeytin ve zeytinyağı ihracatımızın artırılması için hayati önem taşımakta. Ayrıca, sağlanacak desteklerin ihracatçı firmalarımızın enerji maliyetlerini ve kredi faizlerini karşılamada kullanılabilmesi gerektiğini vurgulamak isterim. Bu destekler, özellikle KOBİ’lerimizin ayakta kalmaları ve sürdürülebilir ihracat yapabilmeleri için büyük önem taşıyor” diye konuştu.
Prim miktarının artırılmaması halinde hasatta büyük sıkıntı yaşanacağını belirterek EZZİB Başkan Yardımcısı Kadri Gündeş de, zeytin fiyatlarının neredeyse işçilik ücretlerine denk geldiğini, bu rekoltenin altından ancak desteklerin artırılmasıyla kalkılabileceğini söyledi.
EZZİB Yönetim Kurulu Üyesi Güngör Şarman ise beklenen rekoltenin üstüne stoklar ve Suriye’den gelecek 50-60 bin tonluk yağın eklenmesiyle 600 bin tonun üzerinde zeytinyağı varlığına ulaşılacağını dile getirdi. Dünyadaki rekolte artışıyla alıcının nazlı davranacağı bir piyasa yapısı oluşacağını anlatan Şarman, “İhracatçının rekabetçi fiyat verebilmesi, üreticinin kazanabilmesi ve tüketicinin uygun fiyatla zeytinyağı yiyebilmesi için her zamankinden daha çok desteğe ihtiyaç var. Zeytinyağı primi 1998’de 40 cent olarak başlamıştı. Şimdi ise 1 TL. Bu rakamın hiç değilse 10-15 TL olması lazım” dedi.
