YENER KARADENİZ
Küresel pazarda adından giderek daha fazla söz ettiren Türk markaları, 2024 yılını yurtdışında Türkiye’ye kıyasla daha güçlü bir büyümeyle geride bırakırken, 2025 için yurt dışında agresif bir genişleme stratejisi izliyor. Tekstil ve hazır giyimden yeme içmeye, mobilyadan kozmetiğe kadar birçok sektörde faaliyet gösteren yerli markalar, yurtiçinde yaşanan daralma ve büyümede doyum noktasına ulaşılması gibi nedenler ile yeni pazar arayışlarını hızlandırırken, bu noktada da özellikle Körfez ve Afrika gibi yükselen bölgeler öne çıkıyor. 2025 boyunca sadece perakende alanında yurtdışında 500’e yakın yeni mağaza açılması planlanıyor. Hali hazırda Türk markaları yurtdışında 7 bini aşkın mağaza ve 18 binden fazla satış noktası ile faaliyet gösteriyor. Türk markaları diğer taraftan e-ihracat ile de dünyaya açılıyor. Geçen yıl bu kapsamda 6,4 milyar dolarlık online yurtdışı satışa ulaşıldı.
LC Waikiki’den 2 yılda 200 mağaza
Yurt dışında en fazla mağazaya sahip Türk markası LC Waikiki olarak öne çıkıyor. 2009’da ilk olarak Romanya ile başlattığı yurtdışı hamlesinde bugün 700 mağazayı geçen marka, Türkiye ile birlikte 61 ülkede bin 300 noktayı geride bıraktı. 2026 yılında Avrupa’da ilk üçe girmeyi hedefleyen şirket, bu yıl Afrika ve Asya’da da yeni ülke girişlerine hazırlanıyor. Markanın 2026 sonuna kadar mağaza sayısının 1.500’ü aşması bekleniyor. 2024 itibari ile gelirinin yüzde 60’ını Türkiye’den, yüzde 40’ını yurt dışından elde eden markanın mağazalarını haftada 17 milyon kişi ziyaret ediyor.
Koton, DeFacto ve Colin’s büyümeyi sürdürüyor
Hazır giyim sektörünün önemli oyuncuları Koton, DeFacto ve Colin’s de yurt dışı operasyonlarını hızla büyütüyor. Koton, 2024 yılı itibarıyla 35 ülkede yaklaşık 190 yurt dışı mağazasına ulaştı. Şirket, önümüzdeki iki yıl içinde yurt dışı mağaza sayısını 300’e çıkarmayı hedefliyor. Yurtdışında Türkiye’den çok daha fazla sayıda mağaza açmayı planlayan marka, ağırlığı Körfez Bölgesi’ne verecek. Bu yıl 15’ten fazla mağaza açacak olan marka, bölgenin en büyük gruplarından biri ile ortaklık yaparak büyüyecek. DeFacto ise hali hazırda Türkiye de dahil olmak üzere 500’ü aşkın mağazayla hizmet veriyor. Türkiye dışında 150’den fazla mağazaya sahip olan marka, MENA ve CIS bölgelerinde büyümeyi hızlandırmayı planlıyor. Colin’s ise 600’ü aşkın toplam mağazasıyla 26 ülkede varlık gösteriyor. Şirket, özellikle Balkanlar, Orta Asya ve Kuzey Afrika gibi pazarlarda agresif bir büyüme stratejisi izliyor. Mısır’daki mağaza sayısının 2027 yılına kadar 30’a çıkarılması hedefleniyor. Mavi, 36 ülkede 440’tan fazla mağaza ile hizmet veriyor.
Düşen satışlar yurtdışına yöneltti
Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, markaların yurtdışını önceliklendirmesinde Türkiye’de meydana gelen yüksek maliyetlerin önemli bir etken olduğunu dile getirdi. Yüksek maliyetlerin ürün fiyatlarına yansıdığını bunun da düşen alım gücü nedeni ile satışların düşmesine yol açtığını dile getiren Öncel, “İlk yarı itibari ile markaların satışlarının yüzde 40’ı indirimli ürünlerden geldi. Ağustosta bu oran yüzde 80’lere çıkacaktır. Kar marjları düşe markalar bu nedenle yurtdışını önceliklendiriyor. Oradaki mağazalar için de yurtdışından tedarike yöneliyor” diye konuştu.
Orka’dan 17 yeni mağaza
Yurtdışına öncelik veren gruplardan Orka Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Orakçıoğlu, “Özellikle Polonya’da aktifiz. ABD mağazamız açıldı. Son 8 ayda 11 yurtdışı mağazamız açıldı. Önümüzdeki dönemde Paraguay, Miami, Bulgaristan, Kanada, İngiltere, Körfez ve yakın coğrafya var. Bu yıl 17-18’i bulur yeni mağaza açılışı. Yurtdışına her şeye rağmen devam ediyoruz. yurtdışı mağaza sayımızı 200’ün üstünde sürdüreceğiz” diye konuştu.
İpekyol da Körfez yolunda
Yurtdışında yayılan bir diğer grup ise İpekyol grubu. Grubun CEO’su Uğur Ayaydın, 3 markaları ile yurtdışında 57 mağazaya ulaştıklarını belirterek, “Ağırlıklı olarak Ortadoğu tarafında Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Ürdün, BAE ve Kuveyt öne çıkarken, Türki Cumhuriyetlerinde ise Azerbaycan, Kazakistan ve Gürcistan’dayız. Yılbaşına kadar 4 mağaza daha açacağız ve yılın tamamında 8 yurtdışı mağaza açılışı yapmış olacağız. Yurt dışında 60’ın üstüne çıkacağız” diye konuştu. Yurtiçinde ise 272 mağazaya ulaşan grup bu yıl bunu da 280’e ulaştırmayı hedefliyor. Bu dönemde Türk markalarının yeni odak noktası Körfez bölgesi oldu. Ticaret Bakanlığı’nın desteklediği Turquality ve Marka Programları sayesinde firmalar, yurt dışı yatırımlarında lojistik, tanıtım ve mağaza kurulum desteği alıyor. Sektör temsilcileri, 2025 yılı boyunca yurt dışında toplamda 500’e yakın yeni mağaza açılmasının planlandığını belirtiyor.
Türk markalarına tarife dışı engel
İSO 17. Grup Dış Giyim Sanayii Meslek Komitesi Başkanı Süleyman Orakçıoğlu, Serbest Ticaret Anlaşmaları’nın (STA) Türk hazır giyim sektörü için kritik önem taşıdığını belirterek, Türk markalarının özellikle Kuzey Afrika ve Güney Afrika gibi pazarlarda ciddi tarife dışı engellerle karşı karşıya kaldığını söyledi. Orakçıoğlu, şöyle konuştu: “Özellikle Kuzey Afrika ülkeleri çok bariyer koyuyor. Gümrük tarife oranları ve tarife dışı engeller sorun yaratıyor. Biz Cezayir’de bir AVM mağazamız açıldı. Mağaza açılmadan önce gönderdiğimiz ürünler 2-2,5 ay gümrükte bekledi. Buna benzer tarife dışı engeller ile karşılaşıyoruz. Her ürün kompozisyonu için ayrı laboratuvar testleri istiyorlar. Dünyanın çeşitli yerlerinde bu tarz engeller ile karşılaşıyor Türk markaları. Gümrük oranları çok önemli. Biz Güney Afrika’ya mal satarken yüzde 40-45 gümrük vergisine maruz kalıyoruz. İtalyanlar satarken yüzde 10-15. Meksika’da da benzer bir uygulama var. Ülke adedini artırabiliriz. AB’nin şu an 76 ülke ile STA anlaşması imzalamış durumda. Bu sayı giderek artıyor. Biz bunların sadece 26 tanesi ile AB gümrük tarifeleri ile mal satabiliyoruz. Diğer ülkeler AB ülkelerine uyguladıkları tarife oranlarından çok daha yüksek oranlar uyguluyorlar Türk markalarına. Ama biz özellikle o ülkelerden gelen ürünler ile ilgili AB’nin uyguladığı tarife oranlarını uygulamak zorunda kalıyoruz. İthalatta ab ile eşitiz, ihracatta değiliz”.
