Adnan AÇIKGÖZ
Türkiye’deki muz ihtiyacının büyük bir bölümünün karşılandığı Mersin’in Anamur ve Bozyazı ilçesinde, muz üreticileri zor günler yaşıyor. Son 2 yıldır ürünlerini maliyetine ya da maliyetin altında bir fiyata satmak zorunda kalan çiftçiler, üretim ve pazarlamada gerileme yaşanmaması için devlet desteği ve katma değeri yüksek ürün üretiminde somut adımların atılmasını istiyor. Ülke genelinde üretici yaş ortalamasının 55’in üzerine çıkmasıyla bölgedeki gençlerin üretimde rol almamasını gelecek yıllarda büyük sorunları beraberinde getireceği düşünülüyor.
Anamur-Bozyazı Ziraat Odası Başkanı Ahmet Şeref Gümüş, çiftçiler için muz üretiminin verimli olmaktan çıktığını söyledi. Yüksek maliyetler ve dengesiz piyasanın üreticilere etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gümüş, geçen yıl 6 liraya üretim yapan çiftçinin ürününü 4-5 liradan sattığını, günümüzde de maliyeti 9-10 lira olan muzun 11-12 liraya alıcı bulduğunu kaydetti.
“Yerli muz üretiminde gerileme başlayabilir”
Üreticiyi destekleyecek mekanizmalar oluşturulmadığı takdirde yerli muzdaki üretim kapasitesinin gerileyeceği uyarısında bulunan Ahmet Şeref Gümüş, “Çiftçiler üretim alanlarında tutulamazsa ülkemiz önümüzdeki yıllarda ithal muza mahkum edilecek. Yerli ve milli muzumuz gerilemeye başlayacak. Ülkemiz tarımı için en büyük tehditlerden birisi, üretici yaş ortalamasının 55’in üzerine çıkmış olmasıdır. Oda olarak konuya ilişkin bir imza kampanyası düzenledik ve tarım nüfusunun gençleştirilebilmesi için gençler ile kadınların Bağ-Kur primlerinin devlet tarafından ödenmesini istedik. Örtüaltı tarım yapan üreticilerin risk kapsamına alınarak en az 5 yıl erken olması gerek. Böylelikle cazibe oluşturularak gençlerimiz tarıma yönelebilir. Üretimle birlikte muz sanayisine de destek verilmeli. Muz’dan türev ürünler geliştirilerek muz unu, kreması ve cipsi gibi ürünler üretilip yüksek katma değerli üretime geçilmeli” dedi.
“Zincir marketler yerli muzun arasına ithal muz karıştırıyor”
İthalatın biran önce durdurularak yerli üretimi destekleyecek yeni gümrük vergilerine ihtiyaç olduğunun altını çizen Ahmet Şeref Gümüş, “Anamur’da ihracata uygun üretilen duble muzlarımız, zincir marketler tarafından ithal muzun içerisine karıştırılıyor. Şu an marketlerde yerli olarak satılan muzun içerisinde ya orta ya da ikinci muz var. Bunlar yerli muz olarak satılıyor. İthal ürün denginde olan ‘duble’ dediğimiz muzumuz ise ne yazık ki direkt olarak tüketici ile buluşmuyor, ithal ürünün içerisinde satılıyor. Burada müthiş derecede denetimsizlik var” ifadelerini kullandı.
“Destekler toprak ağalarına gidiyor”
Son 6 yıldır yapılan hibe desteklerinin ağırlıklı olarak büyük sermaye işletmelerine gittiğine dikkat çeken Ahmet Şeref Gümüş, küçük aile işletmelerinin desteklere erişiminin zayıf olduğunu vurguladı. Ayrıca sektörle ilgisi olmayan kişilerin seralar kurarak hibelerden yararlandığını dile getiren Başkan Gümüş, “Anamur, Bozyazı, Gazipaşa ve Alanya’da küçük aile işletmeleri maksimum 10 dönüm sera üzerinde faaliyet gösterirken, hibe destekleriyle bin dönüme yakın sera kuran sektör dışı işletmeler oldu. Doğrudan gelir desteğinin toprağa değil üretime verilmesini istiyoruz. Toprağa verilen desteğin üreticiye katkısı yok. Bu paralar toprak ağalarına gidiyor” dedi.
