FİKRİ CİNOKUR/ANTALYA
Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Ali Çandır, TÜİK Şubat ayı Tarım Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım GFE) değerlendirdi. Tarım-GFE’nin Şubat ayında aylık yüzde 2,35 arttığını belirten Çandır, şunları kaydetti: "Bu rakam, endeksin ölçülmeye başladığı 2015 yılından itibaren Şubat ayları ortalamasının (1,77) oldukça üzerinde bir artış olarak ilan edilmiştir. Böylece Eylül ayından itibaren ilan edilen düşüşler, aylık göstergelerde son iki aydır ortalama üstü yükselişe geçmiştir."
Tarım-GFE’nin Şubat ayında yıllık yüzde 28,92 açıklandığını ifade eden Çandır, bu yıllık rakamın, son 10 yılın Şubat ayları ortalamasının (31,12) iki puan altında ilan edildiğine dikkat çekti. Çandır, ‘’Şubat ayında tarımsal girdi maliyetleri, aylıkta ortalama üstü, yıllıkta ise ortalamanın altında arttı. Şubat ayı için açıklanan tarımsal girdi fiyatları enflasyonu, 10 yıllık Şubat ayı ortalamalarına göre aylıkta ciddi artış gösterirken, yıllıkta ise ortalamanın altında artmıştır’’ dedi.
Veterinerlik hizmet fiyatları en yüksek seviyede
Tarım-GFE’nin alt kalemlerini de değerlendiren Ali Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 2,40 ve yıllık yüzde 27,49 artış ilan edildiğini anımsattı.
Tohum fiyatlarında aylık yüzde 3,78, enerjide yüzde 1,10, gübrede yüzde 2,69, ilaçta yüzde 1,88, veteriner hizmetlerinde ise yüzde 1,93, yemde yüzde 2,71 ve diğer kalemlerde ise yüzde 2,19 aylık değişimler yaşandığını vurgulayan Ali Çandır, şöyle devam etti:
‘’Yıllık tohum fiyatı yüzde 47,57, enerji yüzde 16,07, gübre yüzde 26,67, ilaç yüzde 20,65, veteriner hizmetlerinde yüzde 52,51, yem yüzde 24,67 ve diğer kalemlerde ise yüzde 43,97 artış ilan edildi. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatlarında ise aylık yüzde 2,02 ve yıllık yüzde 37,80’lik artış oldu. Tarım-GFE alt kalemlerindeki değişimler, geçen yıl Eylül ayından itibaren derece derece düşüş eğilimi gösterirken, Ocak ayından itibaren yerini yükselişe bırakmıştır. Veteriner hizmetleri kalemindeki yıllık yüzde 52,51’lik artış ortalama artışın üzerinde seyretmiştir.’’
TÜİK Şubat ayı Tarımsal Üretici Fiyat Endeksi’nin (Tarım-ÜFE) aylık yüzde 2,70 ile 10 yıllık Şubat ortalamasının (3,56) çok altında, yıllıkta ise yüzde 29,89 ile 10 yıllık ortalamanın (24,71) üzerinde ilan edildiğini anımsatan Çandır, şöyle devam etti: ‘’Tarımsal faaliyetlerde bulunanlar açısından son bir yıllık eğilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmiştir. Ancak Mayıs, Haziran ve Kasım aylarında bu aleyhte eğilim yerini üretici lehine çevirmişken Şubat ayında ise üretici için başa baş bir seyir izlemiştir. Yıllık girdi maliyetleri artışı ise nispi olarak üretici fiyatları artışından yüksek seyretmiştir. Yani üretici, Şubat ayında aylıkta ve yıllıkta girdi maliyetleri açısından başa baş bir durum yaşamıştır. Hem aylıkta hem de yıllıkta üretici fiyatlarının nispi olarak tarımsal girdi fiyatlarından ciddi bir yükseklikte seyretmesi sürdürülebilirlik bakımından önem taşımaktadır. Çünkü üreticinin tek maliyet grubu, girdi kalemleri değil en az onun kadar da diğer maliyetleri söz konusudur.”
Ali Çandır, yurtiçi ve yurtdışı üretici enflasyonlarının tarım sektörünü etkilediğini ifade ederek, ‘’Yurtdışı üretici enflasyonunun Şubat’ta aylık yüzde 2,05, yıllıkta yüzde 20,08 arttığını belirtti. Yurtiçi üretici enflasyonu Yİ-ÜFE’nin aylık yüzde 2,12, yıllık yüzde 25,21 ilan edildiğini kaydeden Çandır, “Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık yüzde 2,33 ve yıllık ise yüzde 32,48 artmıştı. Bu durum, Şubat ayında da tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun, tarımdan daha yüksek seyrettiğini göstermektedir.” dedi.
