RUHİ SANYER
İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Yönetim Kurulu Başkanı Engin Keçeli’ye göre konut sektöründe yeni dönemde artık tailor made (terzi işi) inşaat yapılacak. 1970’lerin, 80’lerin “nereye ne yaparsam satarım dönemi” bittiğini ve ihtiyaca göre inşaat zamanının geldiğini vurgulayan Keçeli, “Satın alma gücü çok düştü. Bugün bir emekli, ikramiyesiyle yarım oda alamaz. Eskiden emekli ikramiyesi ile daire alırlardı. İstanbul’un iyi bir yerinde 3+1 daire alırlardı, şimdi 1+1 alamıyor” diyor.
İNDER Başkanı Keçeli, her konut projesinin belli bir kısmının sosyal konut olarak inşa edilmesini öneriyor. “Bir müteahhit 100 birim üretiyorsa, bunlardan 10’u sosyal konut olmalı” diyen Keçeli, sözlerine şöyle devam etti:
“Ancak oradaki üretimi maliyetine yapacak. Londra’da, New York’ta var. 100 bin metrekare konut yapacaksan bunun 25 bin metrekaresi sosyal konut diyor devlet. Ben parasını öderim devlet olarak ama senin sattığın fiyatı ödemem diyor. TOKİ diyelim bugün metrekaresi 28 bin liradan konut üretiyor ben 30 bin liradan üretiyorum Seba olarak 30 bin lira ödeyecek devlet bana. Hatta orada devlet bana istiyorsa malzeme de versin. 100 ton demir versin, 20 metre kereste versin. 50 ton çimento versin. Bunun matematiğini devlet bulur. Deprem bölgesinde devletin yaptığına şapka çıkartılır Çin hariç dünyada kimse yapamazdı o işi. Büyük iş yaptı, hem özel sektör de var işin içinde. Devlet bu işlerin içinde olmadan biz zaten yapamayız.”
Metrekareler küçülüyor
Keçeli hem satın alma gücündeki düşüş, hem de inşaat maliyetlerindeki artış nedeniyle hane büyüklüklerinin gerilemeye başladığını ifade ederek “Biz metrekare üretiyoruz. İleride beklenti değişikliğinin de etkisiyle 200 metrekarelik 4+1 üreteceğimize 2 tane 100’er metrekarelik 2+1 üreteceğiz” diye konuşuyor.
Kooperatifçilik geri gelsin
Keçeli’nin konut sorunun çözümüne önemli katkı yapacağını düşündüğü bir başka model de kooperatifçilik. “Bunu yapmamız lazım. Konut sorununun çözümünde ülkenin kurtuluşu kooperatifçilikten geçiyor” diyor Keçeli şu konulara dikkat çekiyor: “Birkaç kişinin yolsuzluğu nedeniyle adı kötüye çıktı bu modelin. Yapamazlar, çalarlar, çırparlar diye bir algı oluştu. İyi örnekleri de var. Denetlersiniz, başı boş bırakmazsınız tıkır tıkır çalışır. Devlet kooperatiflere araziyi bedava verecek. Bunun Türkiye’de birçok başarılı örneği var. Daha önce bedava arazi verildi kooperatiflere ve çok iyi projeler tamamlandı”.
