AYSEL YÜCEL / İSTANBUL
Otomotiv pazarı, 2024’teki rekor satışın ardından 2025 yılına durgun bir başlangıç yaptı. Henüz resmi rakamlar açıklanmadı ancak EKONOMİ gazetesine konuşan sektör temsilcileri, ocak ayı için daralma sinyali verdi. Engelli vatandaşlara yönelik ÖTV muafiyetli araç satışını kapsayan yeni düzenleme, satışlardaki düşüşün en önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) verilerine göre, Türkiye’de otomobil ve hafif ticari araç satışları, geçen yılın aralık ayında 170 bin adedi aşmış, böylece 2024 yılı toplamında 1 milyon 238 bin 509 adetle tüm zamanların rekorunu kırmıştı.
ODMD, ocak ayı otomotiv satış verilerini yarın (salı) açıklayacak. Honda Türkiye Kıdemli Genel Müdür Yardımcısı Bülent Kılıçer, ocak ayında satışların yavaşladığını belirterek, “Özellikle ÖTV muafiyetli araç regülasyonunda yapılan değişiklik, pazarda bir durgunluk yaşamamıza neden oldu. Ocak ayı otomobil ve hafif ticari araç satışlarının 70 bin adet civarında olmasını bekliyoruz” dedi.
“Filolar büyük alımlarını aralık ayında yapmıştı”
Nissan, Renault, Dacia, Fiat, Peugeot, Opel ve Citroën bayiliğini yapan Gülan Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gülan da ocak ayını durgun geçirdiklerini ifade ederek, “Satışlarının 68 bin ila 70 bin adet arasında gerçekleştiğini tahmin ediyoruz” dedi. 2024 yılı Ocak ayında ise satışlar, yıllık bazda yüzde 57’ye yakın artarak 79 bin 701 adet olarak kaydedilmişti. Bu da ocak ayı satışlarında yıllık bazda yüzde 10’un üzerinde daralma olabileceğine işaret ediyor.
Alp Gülan, “Geçen yıldan farklı olarak bu yıl yeni yasal düzenlemelerin etkisiyle ÖTV muafiyetli satışlar çok azaldı. Ayrıca, filolar da büyük alımlarını aralık ayında gerçekleştirmişti. Talebin de zayıf olmasıyla satışlar frene bastı” dedi.
Yüzde 40 yerli ve 10 yıl satılmama şartı gelmişti
27 Aralık 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, engelli vatandaşların ÖTV’siz araç alımına yeni düzenleme getirilmişti. Buna göre, engelli desteğiyle ÖTV’siz alınan araçlar 10 yıl boyunca satılamayacak. Ayrıca, satın alınacak otomobilin en az yüzde 40 yerlilik oranına sahip olması gerekiyor. Bu düzenlemeyle, suistimallerin önüne geçilerek ithal lüks araçların engelli aracı olarak satın alınmasının engellenmesi ve yerli araç payının artırılması hedefleniyor.
Konuyla ilgili açıklama yapan Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, “Markadan markaya değişmekle birlikte, birçoğunun yüzde 10-15 seviyelerinde ÖTV muafiyetli araç sattığını gördük. Yüzde 40 yerlilik şartının getirilmesi ve sahiplenme süresinin 10 yıla çıkarılması, tüketici tarafında talebi azalttı. Ancak bu düzenleme, özel muafiyetin kötüye kullanımını engelleyecek” dedi.
■ İkinci el araçlara talep arttı
Sıfır kilometre araç piyasasındaki gelişmelerin ikinci el pazarına etkisini değerlendiren Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, şunları kaydeti: “Ocak ayının ilk 10 gününde sıfır araç piyasasında, yıl sonu satışlarının tamamlanması ve teslimatların gerçekleşmesiyle hareketlilik yaşandı. 2025 yılı liste fiyatları açıklanana kadar ikinci el piyasasında da bir bekleme süreci görüldü. 2024’teki yüksek satışlar nedeniyle sıfır araç stoklarının düşük olması, model yılı geçişini hızlandırdı. İkinci el piyasasında ise ocak ayının ikinci yarısından itibaren satışlar aralık seviyelerinde devam etti. Fiyatlar dengeli seyrederek geçen yılın seviyelerinde kaldı. 2025 yılı liste fiyatlarına kademeli geçiş yapılması, ikinci el araç fiyat artışlarını sınırladı. Özellikle düşük kilometreli ve 2023-2024 model araçlar daha çok tercih ediliyor.”
