AYSEL YÜCEL / İSTANBUL
Suriye’de Esad rejiminin sona ermesi, nakliye sektöründe heyecan yarattı. Ülkedeki savaş nedeniyle yıllardır sadece sınıra kadar yapılan ihracat taşımacılığında ‘normalleşme’ sinyali geldi. EKONOMİ’ye konuşan Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkan Yardımcısı Kemal Gül, henüz resmi bir açıklama yapılmadığını ancak, Suriye’deki lojistik çevrelerde iki hafta içinde ikili ve transit taşımaların başlayabileceğinin konuşulduğunu aktardı. Suriye ile Türkiye arasındaki ticaret, 2011 yılında ülkede başlayan iç savaş nedeniyle büyük kesintiye uğramıştı.
10 yılı aşkın süredir Suriye’ye yapılan ihracat taşımaları dünyada örneğine nadir rastlanan farklı bir teslimat modeli ile gerçekleşiyor. Suriye tarafında devlet kontrolü olmadığı için alıcı Türk üreticiyle bağlantı kuruyor, nakliyeci Cilvegöz Sınır Kapısı yakınlarındaki tampon bölgeye gidiyor. Parayı peşin alıp yükünü Suriyeli TIR’lara aktarıyor. Sınırı geçtiği için taşıma resmi ihracat sayılıyor. Suriye’de rejimin değişmesi, iki ülke arasında yapılan dış ticaret taşımalarında da yeni bir dönem başlatacak.
Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkan Yardımcısı Kemal Gül, Suriye’ye ihracat taşımalarının kesintisiz devam ettiğini belirterek, teslimatların hala tampon bölgede yapıldığını ancak yakın dönemde eski sisteme dönülebileceğine dair sinyaller aldıklarını söyledi. Kemal Gül, bu konuda henüz resmi bir açıklama olmadığının altını çizerek, “Suriye’deki lojistik çevrelerinde iki hafta içerisinde ikili ve transit taşımaların başlayabileceği belirtiliyor. Bu yönde haberlerin gelmesi Türk nakliyecileri de heyecanlandırdı” diye konuştu.
İki ülkenin yetkilileri gerekli anlaşmayı sağladığı takdirde Türk nakliyeciler olarak, Suriye’ye ve bu ülke üzerinden Orta Doğu ülkelerine sefer yapmaya hazır olduklarını belirten Kemal Gül, şu anda yaklaşık 400 olan günlük sefer sayısının, ikili ve transit taşımaların başlamasıyla kısa sürede artmasını beklediklerini ifade etti.
“Orta Doğu’ya ihracat hızlanacak”
UND Başkan Yardımcısı Kemal Gül, Suriye’nin transit taşımacılık için tekrar kullanılmaya başlamasıyla Lübnan, Ürdün, Suudi Arabistan, BAE gibi Orta Doğu ülkelerine yapılan ihracatın hızlanmasını beklediklerini söyledi. Savaş öncesi Suriye üzerinden yapılan transit yükün denize kaydığını hatırlatan Gül, “Bu da süreyi uzattığı gibi maliyetleri de artırıyor. Uzayan mesafeler özellikle gıda taşımacılığında dezavantaj yaratıyor. Çünkü gıda ürünlerinin raf ömrü kısa olduğu için uzun mesafeler tercih edilmiyor. Daha önce Macaristan’dan aldığımız bir peyniri Ürdün’e karayoluyla Suriye üzerinden taşıyorduk. Savaş sonrası bu tür taşımalar yapamadığımız için bir kısım nakliyeci araçlarını Batı Avrupa hattına yönlendirmişti. Sadece Türkiye’den değil, Romanya, Bulgaristan, belki Almanya’dan, Hollanda’dan, İsveç’ten aldığımız yükleri de Suriye üzerinden Suudi Arabistan’a götüreceğiz” diye konuştu. Suriye’nin transite açılması kriz bölgesi olanı ‘Kızıldeniz’in bypass edilmesini sağlayacak. Kızıldeniz krizi nedeniyle Orta Doğu taşımalarında nakliye maliyetleri artmıştı. Karayoluna dönüş, Orta doğu taşımalarında maliyetleri de düşürecek.
■ Deprem bölgesindeki nakliyeci nefes alacak
Kemal Gül, Suriye ile dış ticaret taşımalarının normalleşmesinin en fazla deprem bölgesindeki nakliyecilere nefes aldıracağına dikkat çekti. Suriye’deki savaş öncesinde bu ülkeye en fazla taşımayı Hataylı nakliyeciler yapıyordu. Suriye hattının kapanmasıyla birçok nakliyeci rotayı Avrupa taşımalarına çevirmişti. Bu da Avrupa hattında pastanın küçülmesine ve karlılıkların azalmasına neden olmuştu. Ardından, 6 Şubat 2023’te meydana gelen ve 11 ili etkisi altına alan deprem de bölgedeki nakliyecilerin büyük kayıp yaşamasına neden oldu. Kemal Gül, Suriye’nin Türk TIR’larına kapıyı açmasıyla deprem bölgesindeki nakliyecilere yeni iş fırsatları sunacağını belirterek, "Firmalar arasında pay kapma yarışı şimdiden başladı” dedi.
