MURAT KÜÇÜK
Nitelikli insan kaynağı, uzun yıllar boyunca Türk sanayisinin en önemli sorunlarından bir tanesi olageldi. Üretimin olduğu tüm endüstri kollarında yaşanan nitelikli personel eksiği, kaynakçılık mesleğinde de kendini tüm ciddiyetiyle gösteriyor. Başta imalat endüstrisi olmak üzere inşaat, otomotiv, gemi yapımı, savunma sanayisi, enerji, ulaşım ve altyapı gibi iş kolu için kaynak ustası, stratejik önem arz ediyor ve bulunması zor personel kategorisinde yer alıyor. Doğrudan uzmanlık gerektiren bu işin icrasında kaliteli sonuçlar alabilmek ve iş güvenliğini sağlayabilmek, uzman personel yetiştirerek mümkün oluyor. İş dünyasının sesini duyuran gazetemizde de sıkça okuduğunuz üzere, aralarında kaynakçının da bulunduğu birçok iş kolunda, sanayici aradığı elemanı bulamadığını söylüyor. İş dünyasının çatı örgütleri de nitelikli personel eksikliğini birçok platformda sık sık dile getiriyor.
Kaynakçı arzı yetersiz kalıyor
Eldeki veriler de bize kaynak ustası bulmanın giderek güçleştiğini ortaya koyuyor. İŞKUR 2024 Yılı İşgücü Piyasası Araştırması sonuçları da Türkiye’de kaynak ustası bulmanın giderek zorlaştığını gösteriyor. En çok aranan 20 meslek sıralamasında ‘gazaltı kaynakçısı’ 5’inci sırada konumlanıyor. Listenin 11’inci sırasında ise ayrıca ‘kaynakçılık’ mesleği yer alıyor. Keza, son 5 yılda en çok aranan meslekler arasında da kaynakçılık listenin gediklisi olarak öne çıkıyor. Sektör temsilcilerine göre Türkiye’nin her yıl 10 bin yeni kaynak ustasına ihtiyacı var. Keza, robotik kaynak sistemlerinin farklı endüstrilerdeki otomasyon sistemlerinde yaygınlaşması dahi bu açığı düşürmüyor. Sektörün uzman isimlerine göre yetersizliğin sebebi, mevcut insan kaynağının yaş haddinden dolayı iş hayatından çekilmesi ve yerinin doldurulamaması. Yani bir diğer deyişle iş gücü arzının yetersiz olması…
İşsizliğin çözümü mesleksizliği azaltmak
Kısmen daha niteliksiz personel istihdam eden tekstil gibi sektörlerin Türkiye’den başka ülkelere kayması, işsizlik konusunu daha da önemli hale getirdi. Yanı sıra, turizm gibi sektörlerde görülen dönemsel yavaşlama da işsizlik rakamlarına yansıyor. Oysaki Türkiye’nin başta kaynak ustası olmak üzere CNC operatörü, tornacı, elektrik teknisyeni, teknik ressam, makine bakımcısı, vinç ve forklift operatörü gibi alanlarda yetişmiş insan gücüne ihtiyacı var. Mevcut insan kaynağı hızlı şekilde aranan nitelikler doğrultusunda eğitilmeli ve mesleksizlik sorunu giderilmeli. Bu hamle işsizliği azaltma hedeflerine de katkı sağlar.
Yerli üretici iç ve dış pazarda saygın bir konumda
Sektörün makine ve sarf malzeme üretimine baktığımızda, Türkiye'de 5 kaynak makinesi üreticisi olduğunu görüyoruz. Sarf malzeme üreticisi sayısında ciddi bir artış olsa da elektrot üreten henüz 3 firma var. Ancak kaynak teli üreten firma sayısı çok daha fazla ve bu rakam giderek artıyor. Sektörde Avrupa ve Uzak Doğu menşeli 10’a yakın kaynak makinesi ithalatçısı var. Tel, elektrot ve diğer ürün gruplarını Türkiye pazarına ithalatçı olarak getiren birçok firma var. Türkiye’nin güçlü bir üretimi olsa da ithal ürünler de pazarda kendine yer bulabiliyor. Ancak Türkiye’den dünyaya yayılan çok güçlü kaynak makine ve sarf malzeme üreticileri olduğunun da altını çizmek gerekiyor.
