SELÇUK ALTUN
Türkiye’de sigorta sektörünün hızlı bir büyüme gerçekleştirdiğini belirten Fitch Ratings, hayat dışı tarafında 2021’de 88 milyar TL olan prim üretiminin 3 yılın sonunda 739 milyar TL’ye geldiğine dikkat çekti. Bu zaman diliminde gerçekleşen büyümenin etkisiyle sektöre 10 yeni oyuncunun katıldığına vurgu yapan kuruluş, sektörün banka mevduatları ve devlet tahvillerinden gelen yatırım getirilerine bağımlı olmasının yarattığı risk için uyardı.
Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’de hayat dışı sigorta sektörüne ilişkin dikkat çeken bir rapor yayınladı. Raporda 2025 yılı için; ‘iyileştirilmiş fiyatlandırma stratejileri ve yüksek faiz oranlarının’ güçlü kazançları destekleyeceği, piyasanın istikrara kavuşmak için iyimser bir yolda olduğu bildirildi. Buna karşın kuruluş, sigorta şirketlerinin kârlılığını etkileyebilecek bazı risklerin devam ettiğine işaret etti.
Faaliyet ortamı daha istikrarlı hale geliyor
Türkiye hayat dışı sigorta pazarının son yıllarda önemli bir büyüme yaşadığına vurgu yapılan rapora göre; 2021-2024 döneminde sektörde faaliyet gösteren şirket sayısı 40’tan 50’ye yükselirken, brüt yazılan prim 88 milyar TL’den 739 milyar TL’ye yükseldi. Toplam aktifler de güçlü bir şekilde büyüyerek 2024 yılı sonunda 773 milyar TL’ye ulaştı. Fitch tarafından hesaplanan sektör öz sermaye kârlılığı rakamları, zorlu bir ortamda iyileşen finansal performansı yansıtarak 2024 yılında yüzde 37 seviyesinde sağlam bir şekilde gerçekleşti.
Enflasyon oranlarının kademeli olarak düşmesiyle birlikte faaliyet ortamının daha istikrarlı hale geldiğine işaret eden kuruluşa göre; bu kademeli değişim yatırım gelirlerini bir miktar azaltacak. Ancak sigortacıların tipik kısa vadeli yatırım stratejileri göz önüne alındığında, yine de bu yatırım gelirleri sigortacılık zararlarını telafi etmeye yetecek.
Trafik sigortası sektörün kârlılığını götürüyor
Fitch Ratings, motor, sağlık ve konut sigorta branşlarının sektörün büyümesine öncülük etmeye devam edeceğini öngörüyor. Buna karşın, trafik sigortasında 2017’den bu yana getirilen kısıtlamalara ve düzenlemelere atıfta bulunan kuruluş, bu branşın sektör üzerinde yarattığı etkiyi şu şekilde aktarıyor: “Motorlu taşıt sigortalarındaki fiyatlandırma kısıtlamaları, sürekli sigorta zararlarına yol açtı. 2024 yılında görülen yüzde 145’lik bileşik oran, zararın boyutlarını gözler önüne seriyor. Mayıs 2024’te uygulanmaya başlanan prim tavanları için aylık endeksleme mekanizması ve 2025 başında tek seferlik yüzde 14’lük prim artışı da dahil olmak üzere son düzenleyici önlemler zararları bir nebze hafifletti. Ancak yapısal reformlar olmadan bu zararlar ortadan kalkmayacak.”
Sektör 2025’te kârlılığını sürdürecek
Buna paralel olarak, yatırım gelirinin trafik sigortasından kaynaklanan zararların devam etmesi nedeniyle, sektörün kârlılığı açısından kritik öneme sahip olmaya devam ettiğine işaret eden Fitch, Merkez Bankası’nın (TCMB), son siyasi olaylar ve piyasa oynaklığına bağlı dalgalanmaların ardından Haziran 2025 itibarıyla yüzde 46’lık yüksek politika faizini koruduğuna vurgu yaptı. Kuruluş, her ne kadar bu durumun (yüksek faiz ortamı) sigorta şirketlerinin mali kârlar elde etmesi açısından olumlu gözükse de, sektörün banka mevduatları ve devlet tahvillerinden gelen yatırım getirilerine bağımlı olmasının, gelecekte faiz oranlarında yaşanacak herhangi bir düşüşün kazançları etkileyebileceği anlamına geldiğini hatırlattı.
Fitch, sektörün genel olarak 2025 yılında enflasyona göre ayarlanmış pozitif kârlılığını koruyacağını, bu durumun iyileşen sigortacılık sonuçları ve güçlü yatırım kazançlarıyla destekleneceğini paylaştı. Ancak, sigorta şirketlerinin yoğun fiyat rekabetinin devam ettiğine de atıfta bulundu.
Sektörün bileşik oranının 2025 yılında yüzde 110 civarında seyretmesini bekleyen Fitch, bunun da devam eden zorluklara işaret ettiğini kaydetti. Kasko ve konut sigorta branşlarının olumlu teknik sonuçlar gelmesini bekleyen kuruluş, sağlık sigortasında artan talep ve rekabetçi piyasa koşulları nedeniyle kârlılığın baskılanacağını uyarısında bulundu.
“Düzenleyici kuruluş işi sıkı tutuyor”
Fitch Ratings’in raporunda dikkat çektiği bir diğer konu da doğal afet sigortaları oldu. Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun (DASK), 2023 yılında meydana gelen ve sigortalı hasarın 117 milyar TL olarak tahmin edildiği yıkıcı Kahramanmaraş depremi gibi doğal afetlerden kaynaklanan risklerin yönetilmesinde hayati bir rol oynadığına dikkat çeken kuruluş, DASK’ın sel, heyelan ve orman yangını gibi ek afetleri de kapsayacak şekilde teminat kapsamını genişletme çalışmalarının, sektörün dayanıklılığını artırmayı ve poliçe sahiplerine daha kapsamlı koruma sağlamayı amaçladığını belirtti. Bununla birlikte düzenleyici kuruluşun güçlü adımlar attığına işaret eden Fitch, şu değerlendirmede bulundu: “Sermaye yeterliliği gereklilikleri sıkılaştırılıyor ve ödeme gücü pozisyonları daha yakından izleniyor. Düzenleyici kurumun, sermayesi yetersiz sigorta şirketlerinin yeni iş faaliyetlerini durdurma ve otomotiv segmentindeki aşırı prim artışını sınırlama yönündeki 2024 sonu ve 2025 başındaki adımları, sektör istikrarını koruma taahhüdünü gösteriyor.”
