VEYSEL AĞDAR
Fındıkta Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ile serbest piyasa arasındaki 70-80 liralık fiyat farkı, Ticaret Bakanlığı ve Rekabet Kurumu’nun saha incelemesiyle mercek altına alındı.
Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, ülkenin önemli tarımsal ürünleri arasında yer alan ve dünya fındık ihracatında önemli bir paya sahip olan fındığın fiyatı ve piyasa uygulamalarının, özellikle hasat dönemlerinde kamuoyunun gündemine geldiği belirtildi.
Ticaret Bakanlığının fındık piyasasında üreticilerin haklarının korunması, üretim maliyetlerinin karşılanması, üretimin sürdürülebilirliğinin desteklenmesi ve tüketicilerin ürüne uygun fiyatlarla erişiminin sağlanması amacıyla piyasa denetimlerini sürdürdüğü ifade edilen açıklamada, "Bu kapsamda Ticaret Bakanlığı fındık üretimi ve ticaretinin yoğun olarak gerçekleştirildiği Ordu ve Giresun illerinde faaliyet gösteren Ordu, Giresun, Ünye ve Fatsa ticaret borsalarındaki işlemlerin incelenmesi amacıyla müfettiş görevlendirdi." ifadeleri kullanıldı.
Bakanlık müfettişleri tarafından söz konusu ticaret borsalarındaki işlemlere yönelik denetim ve inceleme sürecinin başlatıldığı ve çalışmaların devam ettiği vurgulanan açıklamada şunlar kaydedildi:
"Gerçekleştirilecek inceleme sonucunda piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu veya tüketicilerin ürünlere ulaşmasını engelleyici faaliyetlerin tespit edilmesi halinde, ilgili mevzuat kapsamında gerekli idari yaptırımlar uygulanacak. Ticaret Bakanlığı, üreticilerin ve tüketicilerin haklarının korunması, piyasaların etkin ve sağlıklı şekilde işlemesi ve serbest rekabet ortamının sürdürülmesi amacıyla faaliyetlerini kararlılıkla sürdürecek."
"Soruşturma ihracat fiyatlarından geriye doğru yürütülmeli"
Müfettişler Ordu’da tüccarların ticari kayıtları ve stoklarını incelerken, Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, fiyatlarda oluşan makasın nedenlerinin ortaya çıkarılması için soruşturmanın üreticiden ihracatçıya değil, ihracat fiyatlarından geriye doğru yürütülmesi gerektiğini söyledi. Üretici temsilcilerinin ve bölge siyasilerinin çağrılarının ardından başlatılan inceleme kapsamında Ziraat Odası’ndan da rapor istendiğini belirten Akça, hazırladıkları raporu çözüm önerileriyle birlikte müfettişlere ilettiklerini bildirdi.
Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, fındığın yurt dışına hangi fiyatla satıldığının, hangi firma tarafından ihraç edildiğinin ve ürünün kimden alındığının araştırılması gerektiğini vurguladı. İncelemenin yalnızca ticari defterlerle sınırlandırılmaması gerektiğini ifade eden Akça, tüccar, sanayici ve diğer işletmelerin farklı lokasyonlardaki depolarında bulunan fiziki stokların da kontrol edilmesini istedi. Kağıt üzerindeki kayıtların tek başına yeterli olmayacağını belirten Akça, depolardaki fındık miktarıyla kayıtların karşılaştırılması gerektiğini söyledi. İhracat fiyatlarının ihracatçı birlikleri, borsalar ve kamu kayıtları üzerinden takip edilebileceğine dikkat çeken Akça, incelemenin öncelikle yüksek miktarda ihracat yapan firmalardan başlatılmasını önerdi. Ferrero ile Türkiye’nin önde gelen ihracatçıları dahil ilk 100 ve 500’de yer alan firmaların incelenmesinin sorunun kaynağına daha hızlı ulaşılmasını sağlayacağını belirten Akça, 10-12 büyük firmanın detaylı denetiminin önemli sonuçlar ortaya koyabileceğini savundu. TMO’nun Levant kalite fındık için açıkladığı 250 liralık fiyatın taban fiyat niteliğinde olduğunu söyledi.