Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), sektör özelinde 2024 yılının son çeyreğini, üyelerinin katılımıyla düzenlediği bir anketle değerlendirdi.
Konu hakkında dernek tarafından yapılan açıklamada, yıl sonu sektörel değerlendirme anketine yer verilirken otomotiv satış sonrası pazarının 2024'ün son çeyreğinde durgun seyrini sürdürdüğü belirtildi.
Ankete göre, geçen yılın son çeyreğinde, 2023'ün son çeyreğine kıyasla yurt içi satışlar dolar bazında ortalama yüzde 3,69 artış gösterdi. Bu dönemde dağıtıcı üyelerin satışlarında dolar bazında yüzde 4,71 artış görülürken, üretici üyelerde dolar bazında yüzde 2,41 seviyesinde artış yaşandı.
Açıklamada görüşlerine yer verilen OSS Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, 2024'ün otomotiv satış sonrası sektörü için çok fazla iniş ve çıkışların olmadığı hafif durağan seyreden bir yıl olduğunu belirterek, bunun temel nedenlerinin hem elektrikli araç sürecindeki dönüşüm sancılarının hem de global ölçekte devam eden ekonomik krizin olduğunu kaydetti.
Özçete, "Satış rakamlarının geriye gitmesinde krediye erişim zorluklarının yaşanması, nakit akışı dengesizliklerinin artması, enerji ve ham madde maliyetlerindeki artışlar, özellikle dağıtıcı olarak hizmet veren firmalardaki talebin geriye çekilmesi ve kullanıcılar özelinde araç bakım periyotlarının ileri tarihlere ötelenmesi sektör üzerindeki baskıları önemli ölçüde artırdı." değerlendirmesinde bulundu.
Özçete, şöyle devam etti:
"Otomotiv satış sonrası sektörü olarak 2025 yılı için 2024'te yakalamış olduğumuz satış rakamlarını ve üstünü hedeflesek de önümüzdeki 5 yıl içerisinde geçmiş dönemlerde yakalamış olduğumuz hızlı büyümeleri öngörmüyoruz. 2025 yılı satış rakamlarını etkileyecek en belirleyici faktörlerin başında ise faiz indirimleri konusu yer alıyor. 2025 yılı itibarıyla faizlerin geriye gitmesi yurt içi piyasada arz-talep dengesini yeniden canlandıracaktır. İhracat kapsamında ise Afrika ülkeleri başta olmak üzere açılacak yeni pazarlar ile birlikte sektörde büyümenin sağlanması önemli hedefler arasında yer alıyor."
"2025'te sektörü en çok ilgilendiren konu Çinli yatırımcılar olacak"
Özçete, sektörü 2025'te en çok ilgilendiren konulardan birinin özellikle Çinli yatırımcıların Türkiye'ye yapacağı üretime dayalı yatırımların olacağını vurguladı.
Bu durumun istihdama doğrudan katkı sağlayacağına, aynı zamanda yine durağan geçmesini bekledikleri 2025 yılı için kendilerine ek bir güvence sağlayacağına işaret eden Özçete, "Bununla birlikte orijinal yedek parça fiyatlarının ciddi derecede yükselmesi kullanıcıları 'aftermarket' pazarına yönlendirerek otomotiv satış sonrası sektörünü ciddi anlamda hareketlendirdi. Yıl içerisinde bu durum sektöre oldukça pozitif yönde katkı sağladı. Ülke olarak küresel ölçekte otomotiv ve otomotiv satış sonrası sektörlerine en çok katkı sağlayan ülkelerden biriyiz. 2025 yılı içinde yeni trendlerin en yakın takipçisi ve öğreticisi olarak 'aftermarket' pazarına yön vermek en büyük hedeflerimiz arasında yer alıyor. Güçlü ve organize şekilde hareket eden üretici ve dağıtıcı firmalarımızdan aldığımız bu güçle birlikte yeni yıla dair umudumuz ve inancımız her zaman yüksek." ifadelerini kullandı.
İlk çeyrekte satışlarda artış bekleniyor
OSS anketinde 2025'in ilk çeyreğiyle ilgili beklentilere de yer verildi.
Buna göre sektörde 2025'in ilk çeyreğinde 2024'ün ilk çeyreğine kıyasla yurt içi satışlarda dolar bazında yüzde 1,48 artış beklendiği gözlemlendi.
OSS üyeleri, geçen yıla kıyasla, bu yıl dolar bazında yurt içi satışlarında ortalama yüzde 9,67 artış bekliyor. 2023'ün son çeyreğinde yüzde 52,7 olan tahsilat süreçlerinin 2024'ün son çeyreğinde yüzde 45,1 seviyesine gerilediğini ifade eden üyelerden yüzde 18'i tahsilat sürecinin daha iyi hale geldiğini, yüzde 36,1'i ise daha kötüye gittiğini belirtti.
Ankete katılan üyelerin yüzde 42,6'sı ise 2023'e göre istihdamını artırdı. Üyelerin yüzde 36,1'i de söz konusu dönemde istihdamını korudu.
2023'e kıyasla istihdamının azaldığını belirten üye oranı yüzde 21,3 seviyesinde kaldı. Dağıtıcı üyelerin istihdamları üretici üyelere göre daha fazla artış kaydetti.
Maliyetlerdeki artış büyük problemlerin başında yer aldı
Anketin en dikkati çekici bölümlerinden birini de sektördeki problemler oluşturdu. Üyelerin, 2024'ün son çeyreğinde gözlemlediği problemlerin başında yüzde 86,9 ile "maliyetlerdeki aşırı artış" gelirken, "nakit akışında yaşanan problemler" yüzde 50,8 ile ikinci sırada yer aldı.
Üyelerin yüzde 41'i "iş ve ciro kaybı", yüzde 37,7'si ise "kargo maliyeti ile teslimat problemleri"ni sektör için en büyük dördüncü sıkıntı olarak nitelendirdi.
Ankete katılanların yüzde 27,9'u "istihdamda yaşanan problemlere" ve "gümrüklerde yaşanan problemlere" işaret ederken, 2023'te yüzde 14 olan iş ve ciro kaybı 2024'te yüzde 41'e çıkarak dikkati çekti.
Gelecek 3 ayda yatırım planlayanların oranı yüzde 26,2
Anket ile birlikte sektörün yatırım planları da mercek altına alındı.
Ankete göre gelecek üç ayda yeni yatırım yapmayı düşünen üyelerin oranı yüzde 26,2 ile bir önceki döneme paralel seyretti. Bir önceki ankette üretici üyelerin yüzde 30,8'i yatırım planlarken, yeni ankette bu oran yüzde 22,2'ye geriledi.
Dağıtıcı üyelerde ise bu oran yüzde 25,6'dan 29,4'e çıktı. Ankete katılan üyelerin yüzde 57,4'ü gelecek üç ayda sektörün aynı kalacağı, yüzde 14,8'i daha iyiye gideceği, yüzde 27,9'u ise daha kötüye gideceği yönünde görüş bildirdi.
Üreticilerin 2024 yılı kapasite kullanım oranı ortalaması yüzde 78,15 olarak gerçekleşti, bu oran 2023'te yüzde 81,62 idi. 2024'ün son çeyreğinde üyelerin üretimi 2023'ün aynı çeyreğine göre yüzde 4,44 artış gösterdi.
Geçen yılın son çeyreğinde üyelerin ihracatı ise 2023'ün son çeyreğine göre dolar bazında yüzde 1,3 arttı.
