İmam GÜNEŞ
Yurt dışında yapılan organizasyonlar ve tanıtımların ardından Türkiye’nin ev ve mutfak eşyaları ihracatı düzenli artış ivmesi yakaladı. 2020 yılında 2,5 milyar dolarlık ihracata imza atan sektör, 2021’de 3,4 milyar dolar, 2022’de ise 3,5 milyar dolarlık ihracat geliri elde etti. Sektörün çatı kuruluşu olan Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneği (EVSİD) düzenlediği sektörel ticaret heyetleriyle sektör ihracatının artmasına katkı sağladı. Öyle ki, 3 yıl önce dünya ihracatında 7’nci sırada yer alan Türkiye; ABD, Polonya gibi ülkeleri geride bırakarak 5’nci sıraya kadar yükseldi.
EVSİD, ‘Turkish Housewares by Invitation Only’ adıyla İstanbul’da başlayan ve üye firmaları farklı ülkelerden ithalatçı, toptancı, distribütör ve zincir mağazalar ile bir araya getiren seriyi dünyaya yaydı. Kolombiya’da düzenlediği etkinlikle Latin Amerikalı alıcıları Türk üreticilerle buluşturan EVSİD, ardından Avrupa’ya geçerek Çekya, Polonya ve son olarak Hollanda’da etkinliğini düzenledi. Temel hedef ise merkez olarak belirlenen ülkede çevre ülkelerden alıcıları da davet ederek bu ülkelerin ithalatların daha fazla pay almak.
Avrupalı ithalat 5’lisinden yüzde 5’lik pay alma hedefi
Avrupa’nın 5 büyük ithalatçısı olan Almanya, İngiltere, Hollanda, İspanya ve Polonya 130 milyar dolarlık sektör ithalatının 25 milyar dolarlık bölümünü oluşturuyor. EVSİD, düzenlediği etkinliklerle bu pazarlardan aldığı yüzde 3,2’lik payı ilk etapta yüzde 5’e çıkarmayı planlıyor. Hollanda’da gerçekleşen ‘Invitation Only Europe’ etkinliği de bu hedef açısında önemli yer tutuyor. Etkinliğe Hollandalı firmaların yanı sıra Almanya, Polonya, Romanya, Fransa ve İspanya’dan da önemli toptancılar ve alıcılar davet edildi. 24 Türk firmasının yer aldığı etkinlikte toplam 240 ikili görüşme yapıldı. Dernek, Hollanda’nın ardından İngiltere’de de bu etkinliği yapmak için planlar oluşturmaya başladı.
Avrupa’nın sektör açışından önemine değinen EVSİD Kurucu Üyesi ve Yurtdışı Projeler Komitesi Başkanı Beyhan Baycar, “İhracatımızın yaklaşık yüzde 58’lik kısmını Avrupa ülkelerine gerçekleştiriyoruz. Ama Avrupa ülkelerinin ithalatı içerisinde payımız hala çok az ve bunu geliştirmeye çalışıyoruz. Avrupa’da ikili iş görüşmeleri gerçekleştirmemizin ana nedenlerinden biri de bu payı artırabilmek” dedi.
Türkiye 2,7 milyar dolar dış ticaret fazlası veriyor
Türkiye’nin ev ve mutfak eşyaları sektöründe dünyada Çin, Almanya, İtalya ve Hollanda’dan sonra 5’nci büyük ihracatçı konumunda olduğu bilgisini veren Baycar, dış ticaret dengesine bakıldığında ise Çin’den sonra en büyük ihracatçı konumunda olduğuna dikkat çekti. Türk üreticilerin 3,5 milyar dolarlık ihracata imza attığını kaydeden Baycar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Buna karşın 800 milyon dolarlık ithalat gerçekleştiriyoruz. Hollanda 4,4 milyar dolarlık ithalatı ile küresel bazda yüzde 3,4 pay ile 6’nci büyük ithalatçı konumunda. Bu da aslında Türkiye için bir fırsat. Türkiye’den ithalat artışı yüzde 2,8 ile sınırlı kaldı. Bu artışa rağmen pazar payımız yüzde 2,5’ten yüzde 1,8’e geriledi. Hollanda’nın ithalatından alacağımız payı yüzde 10 seviyelerine çıkarsak dahi çok ciddi bir ihracata ulaşabiliriz.”
Kahramanmaraş’ta üretim toparlandı, kapasite yüzde 70’i aştı
2023 yılının zorlu geçtiğine dikkat çeken EVSİD Kurucu Üyesi ve Yurtdışı Projeler Komitesi Başkanı Beyhan Baycar, şöyle devam etti: “Bir yandan enerji ve işgücü maliyetlerinin TL bazında artması, diğer yandan kurlardaki artışın sınırlı kalmasının döviz bazındaki maliyetlerimize olumsuz yansıması nedeniyle rekabet gücümüzü belirli ölçüde kaybettik. İlave olarak Çin’in pandemi sonrası açılması alıcı firmaları tekrar Çin’e yöneltti. Şubat ayında ülkemizi yasa boğan deprem felaketi de sektörümüzü olumsuz etkiledi. Pişirme grubumuzun yüzde 70’i Kahramanmaraş’ta üretiliyor. Üretim kapasiteleri yeni yeni yüzde 70-80 seviyesine ulaştı. Yılın ilk 8 aylık döneminde ihracatta yüzde 4,9’luk bir düşüş yaşandı. Ancak yılın sonuna doğru 2022 ihracat rakamını yakalayacağımızı ve hatta az da olsa üzerine çıkacağımızı umuyoruz.”
Kilogram fiyatında 1 dolarlık artış, Türkiye’yi 2 sıra yükseltir
Üreticilerin katma değerli satış yapacak müşteri arayışında olduğunu söyleyen EVSİD Kurucu Üyesi ve Yurtdışı Projeler Komitesi Başkanı Beyhan Baycar, bir yandan da ucuza satma baskısı yaşadıklarının altını çizdi. Bugün 4 dolar olan kilogram ihracat değerini katma değerli satışla beraber 5 dolara çıkarmak istediklerini ifade eden Baycar, “Bu da ihracatımızda yüzde 25’lik bir artış demek. Katma değerimizi 1 dolar artırırsak 750 milyon dolarlık artı ihracat sağlarız. Dünya sıralamasında 2 basamak daha yükselerek 3’üncü sıraya çıkmamız anlamına geliyor” diye konuştu.
