Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçe görüşmelerinin ardından milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
"Emeklileri yük olarak görüyorsunuz" eleştirilerine yanıt veren Şimşek, "Bu ifadeyi kabul etmem asla mümkün değildir. Emekli aylığı bir lütuf değil, bir ömür boyu çalışarak prim ödeyerek kazanılmış bir haktır. Bu kürsüden emeklilerimize olan borcumuzu 'yük' diye tarif edecek bir cümle asla kurmam. Ama şunu da samimiyetle söyleyeyim: Emeklimizin, emekçilerimizin asıl düşmanı enflasyondur. Enflasyon her zaman hem gelir dağılımını bozmuştur hem de sabit gelirlileri ciddi şekilde vurmuştur. Bu yüzden de uyguladığımız programın en büyük hedefi enflasyonu kalıcı şekilde düşürmektir." diye konuştu.
Bakan Şimşek, enflasyon düştükçe aylık artışlarının anlamı olacağına, bunun alım gücüne yansıyacağına işaret ederek, sabit gelirlileri korumanın tek yolunun bu olduğunu söyledi.
2027'de emeklilerin alım güçlerinin desteklenmesi amacıyla şu anda teknik bir çalışma yürüttüklerini dile getiren Şimşek, çalışmaya ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Çalışma henüz tamamlanmadı. Bugüne kadarki değerlendirmelerimize göre yapılacak düzenleme tüm emeklilerimizi kapsayacak. Yapılacak artışın emeklilerimizin yaş ve prim ödeme gün sayısına göre farklılaşmasının doğru olacağını düşünüyoruz. Çünkü bu daha adaletli bir yaklaşım olur. Seyyanen olsa da bu husus gözetilecek. Çalışma henüz tamamlanmadığı için ve sadece Hazine ve Maliye Bakanlığını değil, ilgili birçok kurum ve bakanlığı ilgilendirdiği için benim bir rakam zikretmem bu aşamada doğru olmaz. Çünkü işin bir de tedbir boyutu olabilir. Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan transferlerde bir artış zaten dikkatinizi çekmiştir. Fakat nihai çalışma büyük ihtimalle aralık içerisinde yapılır ve büyük ihtimalle bütçeden hemen sonra sizin takdirinize getirilir diye düşünüyorum."
"Vergisini zamanında ödeyenle ödemeyeni aynı kefeye koymamız doğru olmaz"
Şimşek, borçların yeniden yapılandırılmasına ilişkin gelen taleplerin makul olduğunun altını çizerek, bu sene yetki aldıklarını ve 72 aya kadar taksit yaptıklarını, tecil faizini indirdiklerini anımsattı.
Son düzenlemeye 705 bin borçlunun başvurduğunu, 531,5 milyar liralık borcun vergi dairelerinde taksitlendirildiğini ifade eden Şimşek, taksitlendirilen borçlardan da 4 Kasım itibarıyla 35,6 milyar liralık tahsilat yapıldığını bildirdi.
Küçük esnaf ve küçük işletmelere yönelik daha cazip bir çalışma yapılabileceğini dile getiren Şimşek, "İlkesel olarak bu afları doğru bulmuyorum. Çünkü vergisini zamanında ödeyenle ödemeyeni aynı kefeye koymamız doğru olmaz. Ama bu konuyu çalışacağız. Neden? Çünkü herkesin talep ettiği bir husus." değerlendirmesinde bulundu.
"Riskler gündeme geldiği andan itibaren elimizdeki tüm araçları kullandık"
Bakan Şimşek, sermaye piyasalarında denetim, inceleme, işlem durdurma, yaptırım yetkisinin Sermaye Piyasası Kuruluna (SPK) verildiğine işaret ederek, Borsa İstanbul'un da piyasaların güvenli ve düzenli işleyişini sağlamakla görevli ve yetkili olduğunu söyledi.
Bu yapının bağımsız düzenleyici kurum modelinin gereği olduğunu anlatan Şimşek, "Bakanlığın bu alanlarda piyasaya doğrudan müdahale ve Fon Rehberi gibi düzenlemeleri yapma yetkisi yoktur. Burada sanki böyle bir yetki varmış, ben o yetkiyi kullanmamışım gibi bir izlenim ortaya çıktı." ifadelerini kullandı.
Riskler gündemlerine geldiği andan itibaren ellerindeki tüm araçları kullandıklarını vurgulayan Şimşek, "süreçte hiçbir şey yapılmadı" eleştirilerine şu yanıtı verdi:
"4 Kasım 2025'te Sermaye Piyasaları Kongresi'nde hem ilgili kurumları hem kamuoyunu hem de orada var olan bütün paydaşları uyardık. Uyarmakla da yetinmedik. 2 Aralık 2025'te Finansal İstikrar Kurulu toplandı. Demişiz ki, manipülasyonlara karşı düzenlemelerin en kısa sürede tamamlanması gerekiyor. Kim yapacak bunu? İlgili kurum yapacak. Serbest fonlarda yatırımcı eşiğini derhal 10 milyon liraya çıkartmamızda fayda var. Sonra da 2026 içinde en az 1 milyon dolara çıkartılması hususunu konuştuk. Yani önce bir 30-35 milyon liraya, arkasından da 50 milyon liraya. Şimdi bu konuda adım atıldı. Birinci konuda hemen adım atılmış. 10 milyon liraya çıkartıldı. 'Hiçbir şey yapılmadı' denilemez, bu adım atıldı. Sonrasında da devam etmişiz. Serbest fonlar ve para piyasası fonlarına yönelik ilave tedbirlerin alınması, bu kapsamda repo ve para piyasası işlemlerinin Takasbank'a taşınması, yoğunlaşma ve ilişkili taraf yatırımlarına sınır getirilmesi ve portföy içeriklerinin daha sık bir şekilde KAP'ta yayınlanmasının, yani şeffaflığın faydalı olacağı o toplantıda değerlendirildi ve karara bağlandı."
Şimşek, ilgili kurumun yaptıklarına dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bizde Finansal Piyasalar Genel Müdürlüğü var. Bakan oturup kendisi bu işleri yapmıyor. Finansal Piyasalar Genel Müdürlüğü SPK'ye 9 Aralık'ta bir yazı yazıyor, "Finansal İstikrar Kurulu'nda bu konuları konuştuk. Tavsiye kararları alındı. Siz ne yapıyorsunuz?" diye. Cevaben "bir çalışma grubu oluşturuyoruz, bahse konu hususların hepsini değerlendiriyoruz" deniliyor. Ocak sonunda bize Taslak Fon Rehberi gönderiliyor. İlgili genel müdürlüğümüz 11 Şubat'ta yazılı olarak SPK'ye 'Bu taslağı ivedilikle uygulayın.' diyor. Bizim Finansal Piyasalar Genel Müdürlüğü "Hemen ivedilikle uygulayın." diye yazı yazmış. Daha sonra bunun gereği yerine getirilmemiş. SPK başkanının görev süresi tamamlanırken duruşumuzu net şekilde ortaya koyduk. SPK yeni başkanın başkanlığında 17 Haziran'da serbest fonlara uygulanacak yeni düzenlemeler için Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) uygulama esaslarını onayladı. Fakat TEFAS 'Benim altyapımı yenilemem lazım.' dedi. Altyapısının yenilenmesi 20 Temmuz'da tamamlandı."
"İhmali ve suistimali olan varsa hesap verecektir"
Bakan Şimşek, 31 Temmuz'da bir adım daha atıldığını belirterek, şunları kaydetti:
"31 Temmuz’da fonların portföylerindeki borsada işlem gören gayrimenkul yatırım fonlarının ve girişim sermayesi yatırım fonlarının borsa fiyatı yerine en son açıklanan birim net aktif değerle değerlenmesine karar verildi. 28 Ağustos'ta da Sermaye Piyasası Kurulu Yatırım Fonu Rehberi'ni yayınladı. Bu süreçte ihmali ve suistimali olan varsa hesap verecektir, vermeye başladılar. Konu tüm boyutlarıyla adli mercilerce inceleniyor ve gereği yapılıyor. Daha önceki SPK daire başkanlarıyla ilgili soruşturma başlatıldı. Daha önceki başkanla ilgili soruşturma izni verildi. Fon soruşturmasına ilişkin yürütülen süreçte, her kim olursa olsun, hiçbir şekilde taviz verilmeyecektir."
MASAK'ı, finansal işlemleri gerçekleşmeden önce onaylayan ya da durduran bir kurum gibi görmenin yanlış olacağını vurgulayan Şimşek, suç gelirlerinin tespiti ve bu gelirlerin aklanmasıyla mücadelenin, Türkiye'de ve dünyada "müşterini tanı" ilkesi üzerinden yapıldığını anlattı.
"Fonların 'doğumundan ölümüne' kadar bütün işlemler inceleniyor"
Şimşek, "1-16 Eylül tarihlerinde 440 kişinin 401 milyar lira çekip çekmediğine" ilişkin soruya, "MKK verileri üzerinden MASAK tarafından yapılan hesaplamalara göre söz konusu 401 milyar liranın 306 milyar lirası fonların kendi aralarında ve grup şirketleriyle yaptıkları işlemlerden kaynaklanıyor. 401 milyarın 4'te 3'ü yatırımcı çıkışı değil, fon içi hareketler." yanıtını verdi.
Fonların "doğumundan ölümüne" kadar bütün işlemlerinin incelendiğine işaret eden Şimşek, "Doğumundan ölümüne kadar, kapalı ikenden tutun tasfiye kararı verilene ve tasfiye bitene kadar. Bütün işlemler kayıt altında." diye konuştu.
Şimşek, savcılık ve ilgili kurumların, kamuoyunun gündemine gelen bütün iddialara ilişkin gerekli incelemeleri yaptıklarını belirterek, şöyle konuştu:
"Bu süreçte sorumluluğu olduğu değerlendirilenlerin mal varlıklarına gerekli tedbirler konulmaktadır. Kanun, bu varlıkların TMSF nezdinde açılan bir geri kazanım hesaplarına devredilmesini ve hızlı şekilde nakde çevrilmesini zaten gerektiriyor. Sermaye Piyasası Kurulu bu çıkışların içeriden bilgiye dayanıp dayanmadığına bakıyor, inceliyor. Bütün bu kurumlar nezdinde şu anda incelemeler yapılıyor ve eğer bu çıkışların içeriden bilgiye dayandığı tespit edilirse SPK bülteniyle kamuoyuna açıklıyoruz, ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunuyoruz."
Bakan Şimşek, "İçeriden edindikleri bilgiye dayanarak satış yapanların listesinin açıklanmasının önünde benim açımdan bir engel bulunmuyor. Şahsen listenin açıklanmasını tercih ederim." ifadesini kullandı.
"Şu ana kadar kamunun, hazinenin bir kuruşu tasfiyede kullanılmadı"
TMSF'ye yatırılan tutarlara ilişkin bilgi veren Şimşek, "5 Kasım itibarıyla 45 kişiden 21,3 milyar lira TMSF’ye yatırıldı. Bunun 10,7 milyar lirası tasfiyeci bankalara verildi. Dolayısıyla TMSF’de tasfiye sürecine aktarılacak 10,6 milyar lira kaldı. Şu ana kadar kamunun, hazinenin bir kuruşu tasfiyede kullanılmadı." dedi.
Yapılan ara ödemelerden stopaj kestikleri iddiasına yönelik ise Şimşek, "Böyle bir stopaj yok. Yatırımcılara ait katılma paylarının fona iadesi tasfiyenin sonuçlanması aşamasında yapılacak olduğundan Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun kapsamında yapılan ara ödemelerden tevkifat yapılması söz konusu değildir." açıklamasında bulundu.
Şimşek, fon piyasalarındaki gelişmelerin Türkiye ekonomisini etkileyebileceği kanallardan birinin servet kanalı olduğunu belirtti.
Servet kanalını küçümsemediklerini bildiren Şimşek, şöyle devam etti:
"Borsadaki düşüşte sermaye piyasalarımızda yaşananların payı elbette var. Ancak değerlendirmeyi küresel koşullardan bağımsız yapmak doğru olmaz. 16 Eylül-4 Kasım 2026 tarihleri arasında gelişmekte olan ülkelerin büyük bölümünde borsalar değer kaybetti. Kayıplar Endonezya'da yüzde 23,5, Mısır'da yüzde 15,5, Güney Kore'de yüzde 15,4, Türkiye'de yüzde 12,5 ve Brezilya'da yüzde 9,6'ya ulaştı. MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi yüzde 7,6 geriledi. Fakat sermaye piyasalarımızın süreç sonrasında çok daha sağlıklı bir yapıya kavuşacağına ve çok daha ciddi şekilde yatırımların geleceğine inanıyoruz."
Şimşek, likidite kanalının da önemine işaret ederek, bankacılık sektörüne bakıldığı zaman 18 Eylül itibarıyla bankaların
tasfiyedeki fonlara doğrudan riskinin 1,3 milyar lira olduğunu söyledi.
Dolarizasyon konusunun da kendileri için önemli olduğunu dile getiren Şimşek, şunları kaydetti:
"28 Ağustos-26 Ekim arasında bütün fonlardan çıkış yaklaşık 899 milyar lira. Bu dönemde mevduat artışı 938 milyar lira. Türk lirası tasarruf ve ticari mevduat artışı 655 milyar lira, yabancı para tasarruf ve ticaret mevduat artışı 283 milyar lira. 28 Ağustos'ta Türk lirasının toplam mevduattaki payı veya varlıklar içerisindeki payı yaklaşık yüzde 62 idi, şu anda da yaklaşık yüzde 62. Dolayısıyla burada o anlamda bir risk söz konusu değil."
Bakan Şimşek'in açıklamalarının ardından Komisyonda yapılan oylamada, Hazine ve Maliye Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin yanı sıra, Gelir İdaresi Başkanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Kamu İhale Kurumu, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Yatırımcı Tazmin Merkezi ile Bankalararası Kart Merkezi AŞ'nin Sayıştay raporları kabul edildi.
Bakanlık bütçesine 33 milyar lira ödenek ilave edildi
Komisyonda oy birliğiyle kabul edilen önergeyle, Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kar Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca Türkiye Halk Bankası AŞ tarafından esnaf ve sanatkarların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanabilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine 33 milyar lira ödenek ilave edildi.
Önergeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan AK Parti Yozgat Milletvekili Süleyman Şahan, "Sayısı 2 milyon 200 bini bulan esnaf ve sanatkarımıza ayrılan 92 milyar liralık Hazine destekli sübvansiyonlu kredi 33 milyar lira artırılarak, 125 milyar liraya çıkarılmasını amaçlayan bir önergedir." dedi.
"Genel oranlarında artış gündemimizde yok"
Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmelerinde konuştu.
Konuşmasında emeklilere yönelik çalışmanın henüz tamamlanmadığını belirten Şimşek, şu ifadeleri kullandı:
"Bugüne kadarki değerlendirmelerimize göre yapılacak düzenleme tüm emeklilerimizi kapsayacak. Yapılacak artışın emeklilerimizin yaş ve prim ödeme gün sayısına göre farklılaşmasının doğru olacağını düşünüyoruz. Çünkü bu daha adaletli bir yaklaşım olur. Seyyanen olsa da bu husus gözetilecek. Çalışma henüz tamamlanmadığı için ve sadece Hazine ve Maliye Bakanlığını değil, ilgili birçok kurum ve bakanlığı ilgilendirdiği için benim bir rakam zikretmem bu aşamada doğru olmaz. Çünkü işin bir de tedbir boyutu olabilir. Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan transferlerde bir artış zaten dikkatinizi çekmiştir. Fakat nihai çalışma büyük ihtimalle aralık içerisinde yapılır ve büyük ihtimalle bütçeden hemen sonra sizin takdirinize getirilir diye düşünüyorum."
Toplantının ardından "sözü edilen tedbirin vergi artışı anlamına gelip gelmediği" sorusu üzerine Bakan Şimşek, "2027 yılında gelir vergisi, kurumlar vergisi ve katma değer vergisi genel oranlarında bir artış gündemimizde yoktur." açıklamasında bulundu.
(AA)
